II SA/Rz 180/19

WyrokWSA w Rzeszowie2019-04-03

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Elżbieta Mazur - Selwa, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać nakaz rozbiórki garażu, który został zrealizowany na podstawie zgłoszenia przyjętego bez sprzeciwu, a następnie inwestor złożył wniosek o zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w trybie art. 9 P.b. w ramach postępowania naprawczego?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając ją za przedwczesną. Stwierdził, że garaż został wzniesiony legalnie na podstawie zgłoszenia przyjętego bez sprzeciwu. W związku z tym, w pierwszej kolejności należało wyczerpać tryb uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych (art. 9 P.b.), ponieważ sposób zakończenia tego postępowania mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7 i 77 K.p.a.) uzasadniało uwzględnienie skargi.
Stan faktyczny
Skarżący A. T. wybudował garaż na podstawie zgłoszenia, które zostało przyjęte bez sprzeciwu przez Prezydenta Miasta. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę garażu, uznając, że narusza on przepisy dotyczące odległości od gazociągu wysokiego ciśnienia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę, podnosząc m.in. kwestię rozbieżności w pomiarach odległości od gazociągu oraz możliwość uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w postępowaniu naprawczym.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki garażu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. T. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...], działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 1202 z późn. zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał AT (skarżącemu) rozbiórkę garażu, zlokalizowanego na działce nr 2577/2 w [...]. Organ I instancji podał, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 2 października 2018 r. ustalono, że na działce nr 2577/2 w [...] zlokalizowany jest murowany budynek pełniący funkcje garażu, o wymiarach zewnętrznych 5,90 m x 5,90 m i wysokości od 2,82 m do 3,21 m, z jednospadowym dachem konstrukcji drewnianej, pokryty blachą trapezową. Ustalono, że skarżący wykonał garaż na przełomie lipca i sierpnia 2018 r. na podstawie zgłoszenia z dnia 20 marca 2018 r., przyjętego bez sprzeciwu przez Prezydenta Miasta [...]. Organ I instancji podniósł, że z dokumentacji przedstawionej przez G S.A., [...] wynika, że sporny obiekt posadowiony jest w odległości 13,7 m od gazociągu wysokiego ciśnienia DN 300 [...], bezpieczna odległość dla tego typu obiektów wynosi 15 m, zaś sam gazociąg na odcinku [...] zrealizowano w 1990 r., na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 1 grudnia 1986 r. W realiach opisywanej sprawy zastosowanie znajduje procedura naprawcza określona w art. 51 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, jako że roboty budowlane związane z budową garażu mogą spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, bądź zagrożenie środowiska. Stosownie do § 110 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz.U. z 2013 r. poz. 640 z późn. zm.), minimalna odległość budynków niemieszkalnych od gazociągu o średnicy do 300 mm i ciśnieniu gazu od 0,4 MPa do MPa, wynosi 30 m. Garaż skarżącego narusza zatem przytoczone regulacje w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie wykonanych robót budowanych do stanu zgodnego z przepisami, gdyż nie jest zachowana szerokość strefy kontrolnej, a odległość budynku od gazociągu wynosi mniej niż 15 m, wobec czego konieczne było wydanie decyzji o rozbiórce obiektu. W odwołaniu skarżący zwrócił się o uchylenie opisanej wyżej decyzji i umorzenie postępowania organu I instancji w całości. Odwołujący się podniósł, że do zgłoszenia budowy wolnostojącego garażu o powierzchni zabudowy do 35 m2, nie jest wymagane dołączenie projektu zagospodarowania działki lub terenu, wraz z opisem technicznym. Organ administracji architektoniczno – budowlanej nie wniósł sprzeciwu, co do zgłoszenia realizacji tego rodzaju obiektu na działce nr 2577/2, wobec czego skarżący zrealizował inwestycję w przekonaniu, że jest legalna i zgodna z przepisami odrębnymi. Nieleżenie od powyższego, organ nadzoru budowlanego nie wypowiedział się w uzasadnieniu decyzji odnośnie rozbieżności w zgromadzonym materiale dowodowym, związanych z odległością budynku garażowego od słupka wskazującego przebieg gazociągu. Z pomiarów dokonanych przez pracowników organu wynika bowiem, ze odległość ta wynosi 13,52 m, podczas gdy z dokumentacji nadesłanej przez Spółkę – 13,7 m. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], co do zasady podzielając stanowisko organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji ustalił stan faktyczny sprawy zgodnie z uregulowaniami K.p.a. i właściwie przyjął, że sprawa garażu skarżącego winna zostać rozpatrzona w oparciu o przepisy art. 50 i art. 51 P. b. Zasadnie również stwierdzono, że lokalizacja spornego obiektu narusza obowiązujące przepisy, wobec czego brak jest możliwości wdrożenia postępowania naprawczego. Odnosząc się do zarzutów odwołania podał, że różnica w odległości budynku od gazociągu nie ma wpływu na wynik sprawy, gdyż w obu sytuacjach – czy to w przypadku, gdy odległość ta wynosi 13,52 m czy 13,7 m – obiekt znajduje się zbyt blisko gazociągu. W opisywanej sprawie, szerokość strefy kontrolowanej wynosi bowiem 30 m, a minimalna odległość, w której można wybudować budynek garażowy wynosi 15 m. Zachodzi zatem zarówno wskazana przez organ I instancji sytuacja, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, jak również sytuacja, o której mowa w art. 50 ust. 1 pkt 4, jako że obiekt został zrealizowany niezgodnie z przepisami. Organ odwoławczy podał, że Prezydent Miasta [...], działając jako organ administracji architektoniczno – budowlanej miał obowiązek wnieść sprzeciw od zgłoszenia skarżącego, jednakże fakt zrealizowania obiektu na podstawie wadliwie przyjętego zgłoszenia nie zmiana tego, że budynek narusza obowiązujące przepisy techniczno – budowlane w sposób uniemożliwiający doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Odnosząc się natomiast do zawartego w odwołaniu wniosku o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych, organ odwoławczy podniósł, że procedura określona w art. 9 ustawy Prawo budowlane może mieć zastosowanie wyłącznie w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę i jest możliwa przed zrealizowaniem robót budowlanych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, AT wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art 49b ust. 1 oraz art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane oraz art. 77 § 1 K.p.a., poprzez wydanie decyzji o rozbiórce obiektu zrealizowanego na podstawie i zgodnie z przyjętym bez sprzeciwu zgłoszeniem oraz uznanie, że wskazane przez skarżącego rozbieżności dotyczące odległości budynku od gazociągu nie miały wpływu na sposób rozpatrzenia sprawy. Zdaniem skarżącego, różnice w namierzonej przez organ i Spółkę odległości uniemożliwiają obiektywną ocenę tej okoliczności, pod kątem tego, czy w realiach opisywanej sprawy faktycznie zachodzą okoliczności obligujące do wydania nakazu rozbiórki obiektu. Ponadto brak jest podstaw do przyjęcia, że zgodę na odstępstwo od przepisów techniczno – budowlanych inwestor może uzyskać wyłącznie na etapie uzyskiwania decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem przepisu ustawy Prawo budowlane nie wykluczają możliwości jej zastosowania w postępowaniu naprawczym prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz.2107 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie legalności w granicach wyznaczonych wyżej powołanymi przepisami Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie wobec naruszenia przepisów prawa procesowego, bowiem decyzja organu II instancji należy uznać za przedwczesną. Okolicznością niesporna w niniejszej sprawie jest fakt, że sporny garaż został wzniesiony z dochowaniem procedury zgłoszenia robót budowlanych, a w ustawowym terminie Prezydent Miasta [...] nie zgłosił sprzeciwu. Ponadto do dowołania skarżący dołączył wniosek w trybie art. 9 ust. 3 P.b. o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno - budowlanych przy zrealizowanej inwestycji to jest garażu na działce nr 2577/2 w [...]. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2019 r. II OSK 878/17 wyraził pogląd, że odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, o którym mowa w art. 9 ust. 1 P.b., może zostać udzielone także w stosunku do obiektów budowlanych już zrealizowanych. Organ nadzoru budowlanego uwzględnia uzyskane przez inwestora odstępstwo w toku tzw. postępowania naprawczego, jeżeli pozwala ono na osiągnięcie celu tego postępowania, a więc doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem (dostępny na str. cbosa). Mając na względzie okoliczności związane z powstaniem kontrolowanego obiektu, a w szczególności fakt, że za zaistniały stan rzeczy nie ponosi odpowiedzialności skarżący, gdyż jego działania należy uznać za legalne (zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych) i przy ww. tezie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd doszedł do przekonania, że w pierwszej kolejności należy wyczerpać tryb z art. 9 P.b., gdyż sposób jego zakończenia może mieć istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. W tym stanie sprawy doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a., co wyczerpuje dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ) P.p.s.a., która zobowiązuje Sąd do uwzględnienia skargi. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 P.p.s.a. Wskazania, co do dalszego procedowania wynikają wprost z uzasadnienia wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło