II SA/Rz 187/08

Dnia 23 lipca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym Przewodniczący: SWSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2007 roku w Rzeszowie w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2008r., znak [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz Gminy kwotę 200 złotych (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] stycznia 2008r., znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] listopada 2007r., nr [...] odmawiającą dokonania zmian w części graficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków wsi O. gm. W. polegających na ujawnieniu parceli gruntowej nr 4019. W uzasadnieniu odwołania Wójt Gminy zarzucił organowi I instancji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz sprzeczność ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez pominięcie wykazu synchronizacyjnego z dnia 14.06.2007r. Odwołujący się wskazał, iż nieruchomość pgr 4019 nie została uwzględniona przy regulacji stanu prawnego działek nr 1597 obj. KW [...], nr 1596/1 obj. KW [...], nr 1596/2 i nr 1595 obj. KW [...] i nr 1592 obj. KW [...] i nie została objęta postępowaniem uwłaszczeniowym oraz nie weszła w skład ww. działek. Powinna ona być w dalszym ciągu własnością właściciela hipotecznego w Lwh [...] tj. Gminy O. Przy wydawaniu decyzji organ nie uwzględnił dowodu w postaci wykazu synchronizacyjnego, który wskazuje, iż pgr 4019 nie została podporządkowana żadnej wymienionych działek i nie posiada ustalonej powierzchni. W trakcie uwłaszczenia geodeta popełnił błąd i nie przeniósł pgr 4019 na nową mapę ewidencyjną, bezprawnie ją likwidując. Fizycznie droga ta nadal istnieje, natomiast w formie graficznej została bezprawnie zlikwidowana. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego nie uwzględnił zarzutów odwołania i wymienioną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż w trakcie przeprowadzonego w 1973r. na terenie wsi O. uwłaszczenia, w trybie ustawy z dnia 26.10.1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, parcela gruntowa nr 4019 nie została uwidoczniona na mapie ewidencyjnej w skali 1:2880. Przy zakładaniu ewidencji gruntów wsi O. została włączona do działek sąsiednich. Parcela ta wpisana jest jako własność Gminy O. w Lwh [...], który na mocy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14.07.1986r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych założonych przed 1.01.1947r. oraz utraty mocy prawnej niektórych takich ksiąg z dniem 1.01.1989r. utracił moc prawną i uległ zamknięciu z urzędu. Księgi zamknięte na podstawie cyt. rozporządzenia utraciły charakter ksiąg wieczystych i dokonane w nich wpisy nie posiadają mocy prawnej. Z wykazu synchronizacyjnego z dnia [...].06.2007r. wynika, że pgr 4019 nie weszła w skład działek sąsiednich, natomiast w stanie prawnym powstałym po wydaniu aktów własności ziemi na podstawie ustawy z dnia 26.10.1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych jest jej brak z powodu włączenia do działek sąsiednich. Organ ponadto wyjaśnił, iż akty własności ziemi wydane na podstawie przepisów ww. ustawy nie mogą być wzruszane po 31.12.1991r. stosownie do treści art. 63 § 2 ustawy z dnia 19.10.1991r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Dodatkowo organ II instancji wskazał, iż w aktach zalega wyrok Sadu Rejonowego w K. z dnia [...].06.2007r., sygn. akt [...], którym oddalono wniosek Gminy o uzgodnienie treści ksiąg wieczystych z uwagi na utratę mocy prawnej Lwh [...] i braku możliwości wzruszenia aktów własności ziemi oraz postanowienie z dnia [...].05.2006r., sygn. akt [...] oddalające wniosek Gminy o zasiedzenie. Na powyższą decyzję Wójt Gminy złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. W skardze Gmina wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji, zarzucając błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż pgr 4019, stanowiąca drogę została uwłaszczona na rzecz właścicieli działek przyległych, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy co naruszyło interes prawny skarżącego oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Pogląd, iż parcela gruntowa nr 4019 została uwłaszczona jest błędny, bowiem procedura uwłaszczeniowa stanowiła odrębne postępowanie wymagające przeprowadzenia dowodów (tj. zeznań świadków zawartych w protokołach uwłaszczeniowych) do których organ administracji się nie odniósł. W świetle obowiązujących w czasie uwłaszczenia przepisów, działka ta stanowiąca drogę dojazdową dla mieszkańców, miała charakter publiczny, choć nie została uwzględniona jako droga gminna na podstawie stosownej uchwały, nie mogła zostać uwłaszczona. Skoro sporna nieruchomość nie została ujęta przy regulacji stanu prawnego działek nr 1597, nr 1596/1, nr 1596/2 i nr 1595 i nr 1592 oraz nie została objęta postępowaniem uwłaszczeniowym i nie weszła w skład sąsiednich działek to w dalszym ciągu powinna być własnością właściciela hipotecznego z Lwh [...] tj. Gminy O. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna jednakże z przyczyn, innych niż w niej wskazane, a które Sąd uwzględnił z urzędu. Stanowią one równocześnie podstawę skierowania sprawy do rozpoznana w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 P.p.s.a. Stosownie do treści art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Biorąc pod uwagę powyższy przepis jak również art. 10 i art. 61 § 1 i 4 k.p.a. organy I i II instancji – decyzje swoje kierowały do Wójta Gminy, wnioskującego o dokonanie zmian w części graficznej i opisowej operatu ewidencji gruntów i budynków wsi O. gm. W. polegających na wyodrębnieniu gruntu odpowiadającego parceli gruntowej nr 4019 oraz do osób mających tytuł prawny do nieruchomości dla których ww. parcela stanowi drogę dojazdową tj. nieruchomości o nr ewid. 1597 (własności M. K.), 1596/1 (własności J. D.), 1596/2 i 1595 (własności S. P.), 1592 (własności S. G.). Jak wyżej wskazano wśród tych osób znajdował się S. G. Uznanie ww. za stronę postępowania, skutkowało kierowaniem do niego całości korespondencji związanej z toczącym się postępowaniem, w tym decyzji wydanych przez organy obu instancji. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji I instancji S. G. odebrał ją osobiście w dniu 19.11.2007r. – (k. 36 akt administracyjnych I instancji). Natomiast na zwrotnym potwierdzeniu odbioru decyzji organu II instancji, adresowanym do "S. K." (winno być "S. G."), widnieje podpis "G.", a na jego odwrocie zakreślono, iż decyzja została doręczona synowi ww. tj. M. G. W toku postępowania sądowego przesyłając do stron odpisy skargi i odpisy odpowiedzi na skargę korespondencja adresowana do S. K. (winno być "G.") zwróciła się z adnotacją "adresat zmarł". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zwrócił się do właściwego miejscowo urzędu stanu cywilnego o potwierdzeniu faktu śmierci S. G. Z nadesłanego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w K. odpisu skróconego aktu zgonu nr [...] wynika, iż zmarł on w dniu [...].12.2007r. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy oraz mając na uwadze fakt wydania przez organ II instancji w dniu [...] stycznia 2008r. zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, iż postępowanie toczyło się z udziałem osoby zmarłej. Sąd zauważa, iż ta sytuacja nie zaistniała z przyczyn leżących po stronie organu drugiej instancji albowiem odbiór ww. decyzji z dnia [...].06.07r. potwierdził "M. G. – syn S. G.". Mając na uwadze tę okoliczność należy stwierdzić, iż postępowanie administracyjne przed organem II instancji obarczone jest wadą wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która skutkować musi uchyleniem decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia, bowiem postępowanie administracyjne toczyło się bez ustalenia następców prawnych jednej ze stron. Naruszona została zasada czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym wyrażona w art. 10 § 1 k.p.a. co stanowi podstawę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Następcy prawni S. G. nie brali udziału w postępowaniu przed organem odwoławczym. Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą dającą podstawę do jego wznowienia stanowiło przesłankę do skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, stosownie do treści art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a. Według treści art. 119 pkt 1 P.p.s.a sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. lub innych przepisach dających podstawę do wznowienia postępowania. Odesłanie w art. 119 pkt 1 P.p.s.a dotyczy tylko stwierdzenia istnienia przesłanek wznowieniowych w tym przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten nie nakazuje badania, czy wolą strony byłoby wniesienie stosownego wniosku o wznowienie postępowania. W przedmiotowej sprawie należy mieć również na uwadze przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. zgodnie z którym sąd uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez sąd bez względu na to czy miało ono czy też nie miało wpływu na wynik sprawy. Dla zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie ma przy tym znaczenia, że zgodnie z art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (patrz: wyrok NSA z 2.02.2006r., sygn. II OSK 469/05 – Komputerowy System Informacji Prawnej LEX nr 196700). Podobnie też Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 6.08.2005r. sygn. akt II OSK 919/05 podał, że w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. powoduje, że sąd administracyjny jest zobowiązany uchylić decyzję ponieważ tak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. Podstawą uchylenia decyzji jest naruszenie prawa strony do udziału w postępowaniu administracyjnym (publ. ONSAiWSA 2007/1/7). W niniejszej sprawie Sąd w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjnego zaprezentowane w przywołanych wyżej wyrokach. Ustalenia, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą dającą podstawę do jego wznowienia stanowiło przesłankę, dla skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym stosownie do treści art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a. Po rozpoznaniu sprawy w tym trybie Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. b) P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Uchylenie decyzji na tej podstawie powoduje, że zbędnym staje się merytoryczna ocena zarzutów przedstawionych w skardze. Mając całość powyższego na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b) P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. Stosownie do treści wymienionych przepisów Sąd zasądził od organu na rzecz Gminy zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 200 złotych. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ II instancji prawidłowo ustali krąg stron postępowania oraz zapewni im udział w postępowaniu administracyjnym w sposób określony w art. 10 § 1 k.p.a.