II SA/Rz 200/24
WyrokWSA w Rzeszowie2024-11-27
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Maria Mikolik, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin 6 lat określony w art. 72 ust. 3 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku jest terminem prawa materialnego, którego upływ pozbawia organ możliwości wydania postanowienia o aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia, czy też możliwe jest jego przedłużenie do 10 lat na podstawie art. 72 ust. 4 tej ustawy, w szczególności w sytuacji zawieszenia biegu terminu z powodu sporu kompetencyjnego między organami?Ratio decidendi
Termin 6 lat określony w art. 72 ust. 3 ustawy środowiskowej jest terminem prawa materialnego, którego upływ zasadniczo pozbawia organ możliwości wydania postanowienia o aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia. Jednakże art. 72 ust. 4 ustawy przewiduje możliwość przedłużenia tego terminu do 10 lat, pod warunkiem, że przed upływem 6 lat strona otrzymała stanowisko organu potwierdzające aktualność warunków. Bieg terminu może być zawieszony w przypadku sporu kompetencyjnego między organami, co należy uwzględnić przy ocenie terminu do złożenia wniosku o potwierdzenie aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia.Stan faktyczny
Skarżący D.C. zwrócił się w 2022 r. o potwierdzenie aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia określonych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 2016 r. Organ odmówił wydania takiego stanowiska, wskazując na upływ 6-letniego terminu przewidzianego w ustawie środowiskowej. Skarżący podniósł, że bieg terminu uległ zawieszeniu z powodu sporu kompetencyjnego między organami. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, a następnie w trybie autokontroli uchylił własny wyrok i postanowienie organu, uznając zarzut błędnej wykładni prawa za oczywiście usprawiedliwiony.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2024 r. sygn. II SA/Rz 200/24; uchylił zaskarżone postanowienie SKO w Tarnobrzegu z dnia 30 listopada 2023 r. nr SKO.402.ŚO.2343.43.2023 oraz postanowienie SKO z dnia 31 lipca 2023 r. nr SKO.402.ŚO.1442.19.2023; zasądził od SKO w Tarnobrzegu na rzecz skarżącego kwotę 1 037 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 listopada 2024 r. w trybie autokontroli sprawy ze skargi D. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 30 listopada 2023 r. nr SKO.402.ŚO.2343.43.2023 w przedmiocie odmowa potwierdzenia aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez D. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2024 r. sygn. II SA/Rz 200/24 I. uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 lipca 2024 r. o sygn. akt II SA/Rz 200/24; II. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzającej je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 31 lipca 2023 r. nr SKO.402.ŚO.1442.19.2023; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu na rzecz skarżącego D. C. kwotę 1 037 zł /słownie: jeden tysiąc trzydzieści siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem kontroli jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "Kolegium" lub "organ") z 30 listopada 2023 r. nr SKO.402.ŚO.2343.43.2023, wydana w przedmiocie odmowy potwierdzenia aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia.
Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Decyzją z 18 listopada 2016 r. nr SKO-402/E/711/2016 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu uchyliło w całości decyzję Burmistrza [...] z [...] kwietnia 2016 r. i ustaliło JC prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą [...], środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złóż kruszywa naturalnego w [...].
Wnioskiem z 12 września 2022 r. DC (dalej: "skarżący") zwrócił się do Burmistrza [...] o stanowisko w trybie art. 72 ust. 4 i 4a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2373 z późn. zm.) – dalej: "ustawa środowiskowa", że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 18 listopada 2022 r. nr SKO-402/E/711/2016.
Postanowieniem z 6 czerwca 2023 r. III OW 182/22 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy.
Postanowieniem z 31 lipca 2023 r. nr SKO.402.SO.1442.19.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu odmówiło wydania wnioskowanego stanowiska. Rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem z 30 listopada 2023 r. nr SKO.402.ŚO.2343.43.2023, wydanym na skutek złożonego przez Skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Organ podał, że zastosowanie art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej wymaga, aby strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali stanowisko, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przed upływem terminu, o którym mowa w art. 72 ust. 3. Termin opisany w art. 72 ust. 3 wynosi 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. Zdaniem Kolegium, po upływie terminu określonego w art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej nie jest możliwe wydanie postanowienia w sprawie tego stanowiska. Termin przewidziany w art. 72 ust. 4 w zw. z art. 72 ust. 3 ustawy środowiskowej jest bowiem terminem prawa materialnego i jako taki wyznacza okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego. Termin prawa materialnego nie może być zatem ani przedłużony, ani też przywrócony, a jego upływ pozbawia organ możliwości wydania postanowienia.
Organ wskazał, że decyzja Kolegium z 18 listopada 2016 r. była ostateczna już w dniu jej wydania, co wynika z istoty decyzji wydawanych przez organ II instancji. Oznacza to, że 6-letni termin upłynął 18 listopada 2022 r. Taki stan rzeczy w ocenie Kolegium uzasadniał odmowę wydania dla Skarżącego stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z 18 listopada 2016 r. Skoro w sprawie upłynął termin określony w art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej, to nie jest możliwe wydanie wnioskowanego postanowienia. Oceny tej nie zmienia zarówno okoliczność złożenia odpowiednio wcześniej wniosku przez skarżącego, jak i trwająca procedura administracyjna, w tym przekazywanie sprawy między organami obu instancji i ostateczne rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu kompetencyjnego. W ocenie Organu na rozstrzygnięcie sprawy nie miał również art. 15zzr ust. 1 pkt 2, 4 i 5 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Wprawdzie powyższa regulacja dotyczy terminów prawa materialnego, jednak zdaniem Kolegium nie sposób dostrzec wpływu tej regulacji na 6-letni termin określony
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, DC wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia określonej treści, dokonanie uproszczonej kontroli konstytucyjności art. 72 ust. 4 w zw. z art. 72 ust. 3 ustawy środowiskowej oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem Skarżącego, postanowienie Kolegium zostało wydane z naruszeniem art. 72 ust. 4 w związku z art. 74 ust 3 ustawy środowiskowej, poprzez jego wadliwą wykładnię, skutkującą błędnym zastosowaniem polegającym na odmowie wydania stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu z 18 listopada 2016 r., w sytuacji, w której bieg terminu określonego w ww. przepisach uległ zawieszeniu na czas trwania sporu kompetencyjnego między Samorządowym Kolegium Odwoławczym a Burmistrzem [...].
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wyrokiem z 17 lipca 2024 r. II SA/Rz 200/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę.
Sąd wskazał, że termin przewidziany w art. 72 ust. 4 w zw. z art. 72 ust. 3 ustawy środowiskowej jest terminem prawa materialnego i jako taki wyznacza okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego. Termin prawa materialnego nie może być zatem ani przedłużony (np. o dni uznane ustawowo za wolne od pracy), ani też przywrócony, a jego upływ powoduje, że strona traci prawo do wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem, co pozbawia organ możliwości wydania postanowienia. Sąd podkreślił ponadto, że ostateczne są decyzje administracyjne od których nie służy odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w administracyjnym toku instancji (art. 16 k.p.a.). Słusznie zatem SKO wskazało, że w opisywanej sprawie początek biegu terminu sześcioletniego należy liczyć od 18 listopada 2016 r. W dacie tej SKO w Tarnobrzegu decyzją nr SKO-402/711/2016 uchyliło w całości decyzję Burmistrza [...] z [...] kwietnia 2016 r. i ustaliło skarżącemu środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na eksploatacji złóż kruszywa naturalnego w [...]. Skarżący wniosek o wydanie postanowienia w trybie art. 72 ust. 4 ustawy złożył 12 września 2022 r., a sześcioletni termin prawa materialnego upływał 19 listopada 2022 r.
Ustosunkowując się do zarzutu, że okres oczekiwania na rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, który zawisł przed NSA na skutek wniosku SKO w Tarnobrzegu z 18 października 2022r. nie powinien być wliczany do terminu prawa materialnego nie jest zasadny w świetle wyżej naprowadzonych uwag o biegu terminów prawa materialnego. Podkreślić należy, że, termin prawa materialnego wyznacza zakres czasowy kompetencji organu lub uprawnienia (obowiązku) strony. Jego upływ powoduje, że organ traci właściwość rzeczową do załatwiania danej kategorii spraw. Także zasada demokratycznego państwa prawnego nie znosi zasady praworządności, zgodnie z którą każdy organ wykonujący władzę publiczną musi działać tylko na podstawie i w granicach prawa. Zasada zaufania obywateli do organów władzy publicznej przemawia za koniecznością uwzględniania przez organy przepisów prawa, a przede wszystkim działania na podstawie prawa. Zasada zaufania strony do organu nie może uzasadniać nielegalnego działania organu, jeżeli organ ten narusza prawo.
Skargę kasacyjną od wydanego wyroku wniósł DC, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku WSA w Rzeszowie oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium.
Skarżący zaskarżył wyrok w całości i zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 72 ust. 4 w zw. z art. 72 ust. 3 ustawy środowiskowej, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na oddaleniu skargi w sytuacji. Pełnomocnik skarżącego podał, że bieg terminu określonego w ww. przepisach uległ zawieszeniu na czas trwania sporu kompetencyjnego między Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Tarnobrzegu a Burmistrzem [...].
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Kolegium wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.", jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna.
Powyższa regulacja stanowi wyjątek od zasady dewolutywności skargi kasacyjnej i podyktowana jest względami ekonomiki postępowania. W ramach uprawnień autokontrolnych sąd I instancji może uchylić własny wyrok bez przesyłania dotyczącej go skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, jeżeli stwierdzi nieważność postępowania albo uzna, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione.
W niniejszej sprawie Sąd uznał za oczywiście usprawiedliwiony zarzut skargi kasacyjnej dotyczące błędnej wykładni art. 72 ust. 3 w zw. z art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej, a także pogląd WSA w Rzeszowie, że do wskazanego w art. 72 ust. 3 okresu 6 lat wlicza się okres zawieszenia postępowania z uwagi na zawisły między organami administracji spór kompetencyjny.
Zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy środowiskowej, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1, oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1a. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia następuje w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b. Stosownie zaś do art. 72 ust. 4 tej ustawy, złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia może nastąpić w terminie 10 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja, otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3, od organu, który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w pierwszej instancji, stanowisko, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Zajęcie stanowiska następuje na wniosek uwzględniający informacje na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowienia, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Wniosek, o którym mowa w zdaniu drugim, składa się do organu nie wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna.
Nie ulega wątpliwości i nie jest kwestionowane przez skarżącego, że termin przewidziany w art. 72 ust. 4 w zw. z art. 72 ust. 3 ustawy środowiskowej jest terminem prawa materialnego i jako taki wyznacza okres, w którym może nastąpić ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjno-prawnego stosunku materialnego. Termin prawa materialnego nie może być zatem ani przedłużony (np. o dni uznane ustawowo za wolne od pracy), ani też przywrócony, a jego upływ powoduje, że strona traci prawo do wystąpienia z wnioskiem.
Zgodzić się należy ze skarżącym kasacyjnie, że Sąd pierwszej instancji dokonał błędnej wykładni prawa materialnego, co po myśli art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skutkowało uwzględnieniem skargi kasacyjnej w trybie art. 179a p.p.s.a.
Sąd dokonał błędnej wykładni art. 72 ust. 3 i 4 ustawy środowiskowej, gdyż ocena przyjęta w zaskarżonym wyroku wykluczyła stworzoną przez ustawodawcę możliwość przedłużenia ważności, a ściślej rzecz ujmując wykorzystanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przez okres dłuższy niż 6 lat to jest do 10 lat licząc od dnia, w którym decyzja ta stałą się ostateczna. Sama decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie określa terminu jej obowiązywania, gdyż ustawodawca nie wprowadził podstawy prawnej do określenia terminu obowiązywania decyzji.
Zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy środowiskowej decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji, o których mowa w ust. 1 oraz zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1a. Złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia następuje w terminie 6 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, z zastrzeżeniem ust. 4 i 4b.
Przepis art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej przewiduje jednak, że złożenie wniosku lub dokonanie zgłoszenia, o których mowa w ust. 1 i 1a, może nastąpić w terminie 10 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stałą się ostateczna, o ile strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub podmiot, na który została przeniesiona ta decyzja otrzymali, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 3 (6 lat), do organu który wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w pierwszej instancji stanowisko, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub postanowieniu, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Zajęcie stanowiska następuje na wniosek uwzględniający informacje na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowań lub postanowienia, o którym mowa w art. 90 ust. 1, jeżeli było wydane. Wniosek, o którym mowa w zdaniu drugim (czyli wniosku o przedłużenie terminu obowiązywania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach) składa się do organu, nie wcześniej niż po upływie 5 lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna.
Ustawa nakłada na wnioskodawcę obowiązek załączenia do wniosku o wydanie stanowiska o aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia na temat stanu środowiska i możliwości realizacji warunków wynikających z decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co ma stanowić materiał do dokonania oceny przez organ wydający postanowienie w sprawie. Informacja taka powinna być adekwatna do zakresu ewentualnych zmian stanu środowiska lub braku tych zmian i aktualna na chwilę jej składania (patrz: T. Filipowicz, A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski (red.), Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Komentarz. Warszawa 2020 - komentarz do art. 72). Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie nałożył na inwestora złożenia informacji w formie wymaganej prawem, wystarczy zatem zawarcie takiej informacji przez inwestora w uzasadnieniu wniosku o wydanie postanowienia o aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia.
Instytucja aktualizacji uwarunkowań środowiskowych określona w art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej sprowadza się wyłącznie do możliwości "wydłużenia" okresu posługiwania się decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach z 6 do 10 lat, nie zmienia treści tej decyzji, jak i - w żadnym zakresie - nie zmienia rodzaju, charakterystyki i lokalizacji przedsięwzięcia, dla którego decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana. Tym samym należy zauważyć, że organ ocenia wyłącznie przedsięwzięcie, które było opisane w raporcie o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie stanowi zezwolenia na realizację przedsięwzięcia.
Przypomnieć należy, że wnioskiem z 12 września 2022 r. skarżący zwrócił się do Burmistrza o wyrażenie stanowiska, że aktualne są warunki realizacji przedsięwzięcia określone w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 18 listopada 2023 r. nr SKO-402/E/711/2016. Zawiadomieniem z 20 września 2022r. Burmistrz [...] przekazał wniosek do rozpatrzenia do SKO w Tarnobrzegu. Natomiast wnioskiem z 18 października 2022 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu zwróciło się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Tarnobrzegu i wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o potwierdzenie aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia w trybie art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 6 czerwca 2023 r. III OW 182/22 wskazał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu jako organ właściwy w sprawie. Postanowienie NSA wpłynęło do SKO w Tarnobrzegu 21 czerwca, co potwierdza prezentata na piśmie NSA z 19 czerwca 2023r.
Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że skarżący złożył wniosek o potwierdzenie aktualności warunków realizacji przedsięwzięcia przed upływem 6 lat i nie wcześniej niż przed upływem 5 lat (art. 72 ust. 4 z d. 3 ustawy środowiskowej) liczonego od dnia, w którym decyzja Kolegium z 18 listopada 2016 r. stała się ostateczna. Zatem wniosek z 12 września 2022 r. o wydanie postanowienia aktualizującego uwarunkowania środowiskowe określone stosowną decyzją został złożony w szóstym roku licząc od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna, co dowodzi dochowania ustawnego terminu do złożenia wniosku.
Z art.72 ust. 4a ustawy środowiskowej wynika, że zajęcie stanowiska następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie, a zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. tego rodzaju postanowienie może być zaskarżone do wojewódzkiego sądu administracyjnego ze wszystkimi konsekwencjami, co oznacza, że prawomocne rozstrzygnięcie w sprawie nie nastąpi przed upływem sześciu lat od dnia wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dla strony inicjującej postępowanie o wydanie postanowienia aktualizującego uwarunkowania środowiskowe jest złożenie wniosku w terminie określonym ust. 4 art. 72 ustawy środowiskowej, co może nastąpić w ostatnim dniu szóstego roku od prawomocności decyzji o środowiskowych uwarunkowanych. Granicę czasową dla zakończenia postępowania aktualizującego jest 10 rok od dnia prawomocnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Złożenie wniosku o wydanie postanowienia aktualizującego po upływie 6 lat od dnia wydania ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowiłoby przesłankę do umorzenia postępiania ze względu na jego bezprzedmiotowość. W realiach niniejszej sprawy, taka sytuacja nie wystąpiła.
Przyjęcie, stanowiska, że zakończenie postępowania aktualizacyjnego ma nastąpić w 6 roku od dnia wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest nie do pogodzenia z art. 2 Konstytucji RP oraz wynikającą z art. 8 § 1 k.p.a. zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Strony nie może obciąć spór zaistniały pomiędzy organami administracji publicznej, ani też tok instancji w postępowaniu administracyjnym, do którego strona ma prawo, w sytuacji gdy złożyła wniosek o wydanie określonego rozstrzygnięcia na ponad dwa miesiące przed upływem 6 letniego terminu, w którym decyzja Kolegium z 18 listopada 2016 r. stała się ostateczna.
Zainicjowany w rozpoznawanej sprawie przez Kolegium spór kompetencyjny zakończył się prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2023r., sygn. akt III OW 182/22, czyli po upływie 6 lat od daty wydania ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, Termin zakończenia sporu kompetencyjnego w 2023 r. nie tamował możliwości dalszego procedowania przez Samorządowemu Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, a to ze względu na spełnienie przez skarżącego warunku wynikającego z art. 72 ust. 4 ustawy środowiskowej wobec złożenia przez skarżącego wniosku o aktualizację uwarunkowań środowiskowych w terminie określonym ustawą środowiskową.
Skoro skarga kasacyjna okazała się skuteczna , należało orzec jak w pkt 1 sentencji czyli uchylić zaskarżony wyrok, ponadto uchylić zaskarżone postanowienie i postanowienie tego organu z dnia 31 lipca 2023r. nr SKO.402.ŚO.1442.19.2023 (pkt II sentencji wyroku) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) w zw. z art. 135 p.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 179a w związku z art. 200 i art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 oraz art. 209 p.p.s.a., a także § 14 ust. 1 pkt 1c i § 14 ust. 1 pkt 2b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800). Na wysokość zasądzonych kosztów postępowania sądowego składają się: uiszczony wpis od skargi - 100 zł, koszty zastępstwa procesowego przed sądem pierwszej instancji 480 zł, opłata od uzasadnienia wyroku WSA - 100 zł, wpis od skargi kasacyjnej -100 zł, koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu autokontrolnym na zasadach jak przed sadem administracyjnym w drugiej instancji 240 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa - 17 zł.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.). Wyjaśnić przy tym przyjdzie, że skoro autokontroli dokonuje ten sam skład, to również na takim samym posiedzeniu co w sprawie pierwotnej (kontrolowanej). Jeżeli sędzia sprawozdawca (członek składu orzekającego) stwierdzi dopuszczalność zastosowania art. 179a p.p.s.a., kieruje sprawę do rozpoznania przez sąd na rozprawie albo na posiedzeniu niejawnym w składzie i terminie wyznaczonym przez przewodniczącego wydziału orzeczniczego (zob.: B. Dauter, Komentarz do art. 179a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEX-el., teza 8). Skoro zatem pierwotna sprawa podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stąd i posiedzenie w ramach autokontroli miało taki charakter.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu będzie związane oceną prawną przepisów prawa materialnego, co skutkuje obowiązkiem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło