II SA/Rz 201/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia I. Zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, II. Odmówić ustanowienia radcy prawnego. A. G. w terminie do uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł. od wniesionej przez siebie do WSA w Rzeszowie skargi na postanowienie SKO [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...], wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym w tym zakresie formularzu PPF wniósł o przyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wg uzasadnienia wniosku, zawartego w nim oświadczenia oraz dołączonych do niego załączników, skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz 3 dzieci w wieku 4 m-ce, 12 i 20 lat, utrzymując się z pobieranej przez siebie renty z tytułu niezdolności do pracy w wysokości 799 zł. (z tego do wypłaty – w wyniku prowadzonej wobec niego egzekucji komorniczej należności alimentacyjnych – przypada faktycznie 399 zł.) oraz zasiłków z MOPS w łącznej wysokości 600 zł. Jako posiadany majątek skarżący wykazał własność ½ części nieruchomości obejmującej budynek mieszkalny o pow. 280 m² położony na działce o pow. 26 a. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: - w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie m.in. radcy prawnego) – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, - w zakresie częściowym (zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego) – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w kontekście powyższych przesłanek analiza udzielonych przez A. G. informacji wskazuje na jego zasadność w części obejmującej całość związanych z jego udziałem w sprawie kosztów sądowych. Przyznanie tego zwolnienia wynika z relatywnie trudnej sytuacji finansowej wnioskodawcy, który na potrzeby utrzymania 5-osobowej rodziny dysponuje wg oświadczenia kwotą ok. 1 tys. zł./m-c. Przy tym poziomie dochodów, kształtujących się zdecydowanie poniżej tzw. minimum socjalnego, nie może budzić wątpliwości, że każdy dodatkowy wydatek nie pozostaje obojętny dla domowego budżetu, stwarzając realne zagrożenie dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Uznając w tej sytuacji za zasadne zwolnienie skarżącego od związanych ze sprawą kosztów sądowych, stwierdzono jednocześnie brak uzasadnionych podstaw do pozytywnego załatwienia jego wniosku w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego, mimo że jego wstępna analiza mogłaby na to wskazywać. Jak wynika z przytoczonych powyżej regulacji prawnych oraz jak potwierdza to ukształtowane w tej mierze orzecznictwo sądowe (m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r. I OZ 19/11, z dnia 20 stycznia 2012 r. I FZ 501/11), wykazanie przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy obciąża osobę wnioskującą, która powinna podjąć w tym celu wszelkie możliwe czynności. W tym kontekście - nie kwestionując całkowicie trudnej sytuacji materialnej skarżącego – należy jednak wskazać, że z uwagi na wyjątkowy charakter prawa pomocy i jego finansowanie ze środków publicznych, okoliczności jego przyznawania nie mogą budzić jakichkolwiek wątpliwości. Wnikliwa analiza jego wniosku do takich jednak prowadzi, co związane jest z nasuwającymi się poważnymi zastrzeżeniami, czy kwotę ok. 1 tys. zł. miesięcznie można uznać za wystarczającą do pokrycia chociażby tylko najbardziej podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem 5-osobowej rodziny (w tym kilkumiesięcznego dziecka), w tym zwłaszcza związanych z zakupem żywności, należnościami za tzw. media (energia elektryczna, gaz, woda i kanalizacja), kosztami ogrzewania, opłatami za telefon – jego numer został przez A. G. wskazany w skardze (analogicznie wobec wskazania adresu e-mail i powoływania się w załącznikach do formularza PPF na zamieszczenie w sieci określonych pism, dotyczy to także prawdopodobnych opłat za Internet). Żadne z powyższych wydatków nie zostały wyszczególnione kwotowo, a wg dokonanej oceny, ich pokrycie - nawet przy najbardziej oszczędnym gospodarowaniu – nie jest praktycznie z wykazanych dochodów możliwe. Niezależnie od tego, nie został także wskazany przez skarżącego status 20 – letniego syna (osoba ucząca się, pracująca, bezrobotna), co w opisanych okolicznościach może mieć istotne znaczenie. W tej sytuacji zwolnienie od koszów sądowych jawi się jako najbardziej adekwatne do złożonego przez skarżącego oświadczenia, umożliwiając merytoryczne rozpoznanie przez Sąd wniesionej przez niego skargi. Z podanych przyczyn, wobec niewykazania przez wnioskodawcę przesłanek przemawiających za pozytywnym załatwieniem jego wniosku w pełnym objętym nim zakresie, na podstawie art. 246 § 1 w związku z art. 245 § 2 i 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.