II SA/Rz 201/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.K. i C.K. na czynność Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji zabytków - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącym kwotę 300 zł /słownie: trzystu złotych/ tytułem wpisu od odrzuconej skargi. W dniu 4 marca 2016 r. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga A.K. i C.K. na czynność Prezydenta Miasta [...] polegającą na ujęciu w Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy Miasta [...] (dalej "Ewidencja") dawnego młyna parowego zlokalizowanego w M. na terenie działki nr 2343/2 Obręb [...], należącej do skarżących. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia 24 lipca 2015 r. C.K. zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] wskazanie podstawy prawnej dokonania wpisu wskazanego wyżej budynku do Ewidencji. W odpowiedzi pismem z dnia 30 lipca 2015 r. organ wyjaśnił, że sporny obiekt został włączony do Ewidencji na podstawie dokumentacji opracowanej przez uprawnioną osobę na podstawie obowiązujących przepisów prawa i materiałów przekazanych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz z uwzględnieniem zabytków ujętych w wojewódzkiej ewidencji zabytków. Równocześnie Prezydent Miasta [...] poinformował wnoszącego pismo, że wystąpił do ww. organu o zaopiniowanie zbioru kart adresowych m. in. dawnego młyna parowego, a wnioskodawca zostanie poinformowany o ewentualnych konsekwencjach prawnych wynikających z pozytywnego uzgodnienia Ewidencji. Kolejnym pismem z dnia 22 września 2015 r. pełnomocnik skarżących zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] m. in. o wyjaśnienie czy, a jeśli tak to kiedy, budynek dawnego młyna parowego zlokalizowany na działce nr 2343/2 został wpisany do Ewidencji. Odrębnymi pismami z dnia 14 października 2015 r., doręczonymi w dniu 19 października 2015 r., poinformowano skarżących oraz ich pełnomocnika o tym, że Ewidencja została sporządzona w okresie październik/listopada 2012 r., a podstawą ujęcia w niej rzeczonego młyna jako zabytku objętego wojewódzką ewidencją zabytków był art. 22 ust. 4 i ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jednolity Dz.U. 2014 r., poz. 1446 ze zm., dalej "u.o.z."). W dniu 3 grudnia 2015 r. do Prezydenta Miasta [...] wpłynęło wezwanie skarżących reprezentowanych przez fachowego pełnomocnika do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieuprawnionym umieszczeniu w Ewidencji budynku dawnego młyna zlokalizowanego na działce nr 2343/2 Obręb [...] w M. W skardze opisaną na wstępie czynność skarżący reprezentowani przez fachowego pełnomocnika kwestionując zapisy Ewidencji w zakresie umieszczenia w niej spornego budynku zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 22 ust. pkt 2 i 3 oraz art. 3 pkt 1 i 2 u.o.z. i wnieśli o stwierdzenie nieważności Ewidencji w zakwestionowanej części oraz zasądzenie od organu solidarnie na rzecz skarżących kosztów postępowania wg norm przepisanych przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Pismem z dnia 16 marca 2016 r. skarżący cofnęli skargę w powyższej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a."), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie skutkowałoby bowiem nieważnością postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 P.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Po myśli zaś art. 3 § 3 P.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej (inne niż decyzje lub postanowienia), dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.), można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Powyższe wezwanie należy wnieść w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu czynności. Analizując dopuszczalność przedmiotowej skargi, a także jej treść, Sąd uznał, że skarżący zakwestionowali w niej czynność polegającą na umieszczeniu w Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy Miasta [...] dawnego młyna parowego zlokalizowanego w M. na terenie działki nr 2343/2 Obręb [...], należącego do A.K. i C.K. Obowiązek prowadzenia ewidencji zabytków nieruchomych wynika z przepisów u.o.z. Zgodnie z art. 22 ust. 4 tej ustawy wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy, która po myśli art. 21 tej ustawy jest podstawą do sporządzania programów opieki nad zabytkami przez województwa, powiaty i gminy. Rozpatrując kwestię dopuszczalności skargi w kontekście brzmienia art. 3 § 2 P.p.s.a. Sąd uznał, iż czynność polegająca na ujęciu w gminnej ewidencji zabytków innych zabytków nieruchomych znajdujących się w wojewódzkiej ewidencji zabytków stanowi czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa – art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 991/11, Lex nr 984768). W konsekwencji, zgodnie z art. 52 § 3 P.p.s.a., przez wniesieniem skargi na tak określoną czynność należy wezwać organ administracji publicznej do usunięcia naruszenia prawa w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Możliwość kwestionowania tych działań administracyjnych w drodze wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest warunkiem zaskarżenia ich do sądu administracyjnego Przewidziany w tym przepisie 14-dniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa stanowi element konieczny "skuteczności" takiego wezwania. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone z uchybieniem 14-dniowego terminu do dokonania tej czynności nie wywołuje skutków procesowych związanych z dokonaniem tej czynności przesądzając o niedopuszczalności wniesienia skargi. Sąd po analizie akt administracyjnych sprawy doszedł do wniosku, że jednoznaczną informację potwierdzającą umieszczenie spornego budynku w Ewidencji skarżący, jak również ich pełnomocnik, uzyskali z pism Prezydenta Miasta [...] z dnia 14 października 2015 r. doręczonych im w dniu 19 października 2015 r. Termin do wystąpienia do tego organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa upływał zatem w dniu 2 listopada 2015 r. Z wezwanie takim skarżący wystąpili w dniu 3 grudnia 2015 r. a zatem z uchybieniem terminu o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. Skoro zatem nie doszło do skutecznego wniesienia skargi z uwagi na wskazane wyżej okoliczności jest ona niedopuszczalna i jako taka podlega odrzuceniu. Końcowo Sąd wyjaśnia, że oświadczenie skarżących o cofnięciu skargi nie mogło wywołać skutków prawnych, bowiem rozpatrzenie takiego oświadczenia jest prawnie możliwe, jeżeli skarga jest dopuszczalna (por. B. Dauter Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, Warszawa 2014, s. 181) Sąd zauważa przy tym, że w dotychczasowym orzecznictwie sądowym niekwestionowane jest stanowisko, że skarga strony wniesiona po nieskutecznym, bo spóźnionym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z 22 grudnia 2008r., sygn. akt I FSK 1993/08; postanowienie WSA w Warszawie z 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1858/08). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 52 § 3, postanowił jak w pkt I sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z § 2 P.p.s.a.