II SA/Rz 21/22

WyrokWSA w Rzeszowie2022-05-25

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Magdalena Józefczyk, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję organu I instancji przyznającą zasiłek celowy na pokrycie strat po klęsce żywiołowej, nie wyjaśniając wszystkich niezbędnych kosztów remontu i nie ustalając zakresu potrzeb bytowych skarżącej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję SKO, uznając, że organ nie wywiązał się z obowiązków nałożonych przez sąd w poprzednim postępowaniu. SKO nie ustaliło kosztów naprawy wszystkich uszkodzonych elementów budynku, nie wyjaśniło, które szkody są niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych skarżącej, ani nie ustaliło, czy skarżąca posiada środki na pokrycie strat. Brak tych ustaleń, w połączeniu z naruszeniem przepisów KPA dotyczących postępowania wyjaśniającego i uzasadnienia decyzji, mógł wpłynąć na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie strat po klęsce żywiołowej. Po kilku postępowaniach i uchyleniu decyzji przez WSA, organ I instancji przyznał skarżącej zasiłek w łącznej kwocie 3000 zł. SKO utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżąca złożyła skargę do WSA, zarzucając m.in. nieprawidłowe ustalenie wysokości pomocy, dyskryminację i brak rzetelności w ustalaniu jej sytuacji. WSA uchyliło zaskarżoną decyzję SKO.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2022 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję. Przedmiotem skargi E.S. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej w skrócie: "SKO") z dnia 8 listopada 2021 r nr SKO.4110.179.2436.2021 wydana w przedmiocie przyznania zasiłku celowego na pokrycie strat powstałych w wyniku zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej, w celu przeprowadzenia remontu budynku. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej "k.p.a.") oraz art. 40 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 14 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm. – dale "u.p.s."). Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że po rozpoznaniu wniosku skarżącej, decyzją z dnia 14 września 2020 r. nr PŚ.5017.4286.2020 Burmistrz Miasta [...] przyznał skarżącej świadczenie pieniężne w formie zasiłku celowego na pokrycie strat powstałych w wyniku zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej, tj. na zakup materiałów, usług budowlanych w celu przeprowadzenia remontu budynku/lokalu mieszkalnego w wysokości 1 000 zł jednorazowo (pkt 1); określił, że pomoc przyznana jest na remont budynku/lokalu mieszkalnego na podstawie strat oszacowanych przez komisję do szacowania strat, a jej wysokość wynika z oszacowanego przez ww. komisję procentu zniszczeń/uszkodzeń budynku/lokalu mieszkalnego (pkt 2); zobowiązał skarżącą do udokumentowania poniesionych wydatków w nieprzekraczalnym terminie: do dnia 30 listopada 2020 r. pod rygorem zwrotu świadczenia (pkt 3); nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 4). Po rozpoznaniu odwołania SKO decyzją z dnia 20 października 2020 r. nr SKO.4110.170.2112.2020 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wskutek złożonej skargi w sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. II SA/Rz 1418/20 uchylił zaskarżoną decyzję SKO z 20 października 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 14 września 2020 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na konieczność ustalenia przez organy kiedy i w jakiej formie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy oraz jaka była jego treść i zakres; jaką szkodę poniosła skarżąca w związku ze zdarzeniem z dnia 27 lipca 2020 r.; konieczne jest wykazanie, jakie elementy budynku zostały uszkodzone i jaki jest koszt ich naprawy; naprawienie, których szkód w budynku jest niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych skarżącej, umożlwiających życie w warunkach odpowiadających godności człowieka; czy skarżąca posiada środki na pokrycie powstałych strat, a jeżeli tak, to w jakim zakresie; czy organ dysponuje środkami, aby udzielić pomocy skarżącej na pokrycie powstałych strat w całości, czy wyłącznie w części, a jeżeli tak, to z jakiego powodu pełna rekompensata strat nie jest możliwa. Wskazano nadto na konieczność wyjaśnienia kwestii ubezpieczenia uszkodzonego budynku. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, w tym przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego, Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia 10 czerwca 2021 r. nr PŚ.5017.4286.1.2020 w pkt 1) przyznał skarżącej świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie jednorazowego, bezzwrotnego zasiłku celowego na pokrycie strat powstałych w wyniku zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej, tj. na zakup materiałów, usług budowlanych w celu przeprowadzenia remontu budynku/lokalu mieszkalnego w kwocie 1 000 zł; w pkt 2, 3 i 4 orzekł o rozliczeniach ww. pomocy; w pkt 5) przyznał skarżącej świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie jednorazowego, bezzwrotnego zasiłku celowego na pokrycie strat powstałych w wyniku zdarzenia losowego, tj. na zakup materiałów, usług budowlanych w celu przeprowadzenia remontu budynku/lokalu mieszkalnego w kwocie 1 000 zł; w pkt 6, 7, 8 decyzji orzekł o rozliczeniach dotyczących pomocy przyznanej w pkt 5). W administracyjnym toku instancji powyższa decyzja została uchylona na mocy decyzji SKO w Krośnie z dnia 23 lipca 2021 r. nr SKO.4110.89.1567.2021, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające, jednak w dalszym ciągu nie wyjaśnił jakie są koszty remontu budynku przy ul. [...] niezbędnego dla zapewnienia zainteresowanej godnej egzystencji i czy posiadane przez nią środki pieniężne są wystarczając na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Burmistrz Miasta [...] decyzją z dnia 27 września 2021 r. nr PŚ.5017.4286.2.2020: 1. przyznał E.S. świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie jednorazowego, bezzwrotnego zasiłku celowego na pokrycie strat powstałych w wyniku zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej, tj. na zakup materiałów, usług budowlanych w celu przeprowadzenia remontu budynku/lokalu mieszkalnego przy ul. [...], w kwocie 1 000 zł, 2. zaliczył na poczet przyznanego ww. świadczenia kwotę 1 000 zł, która wypłacona została w dniu 17 września 2020 r., na podstawie decyzji MOPS z dnia 14 września 2020 r., 3. pomoc przyznana jest na remont budynku/lokalu mieszkalnego na podstawie strat oszacowanych przez komisję do szacowania strat, a jej wysokość wynika z oszacowanego przez ww. komisję procentu zniszczeń/uszkodzeń budynku, 4. zobowiązał wnioskodawczynię do udokumentowania prawidłowego wykorzystania przyznanych środków uznając jednocześnie, że udokumentowanie to nastąpiło, 5. przyznał świadczenie pieniężne z pomocy społecznej w formie jednorazowego, bezzwrotnego zasiłku celowego na pokrycie strat powstałych w wyniku zdarzenia losowego, tj. na zakup materiałów, usług budowlanych w celu przeprowadzenia remontu budynku/lokalu mieszkalnego przy ul. [...], w kwocie 2 000 zł, 6. pomoc przeznaczona jest na remont budynku/lokalu mieszkalnego i przyznana jest na podstawie strat oszacowanych przez komisję do szacowania strat, a jej wysokość wynika z oszacowanego przez ww. komisję procentu zniszczeń/uszkodzeń budynku, 7. zobowiązał wnioskodawczynię do udokumentowania prawidłowego wykorzystania przyznanej w pkt 5 pomocy poprzez przedłożenie faktur/rachunków potwierdzających zakup materiałów lub usług budowlanych, w terminie trzech miesięcy od dnia wypłaty zasiłku. 8. wypłata dodatkowej kwoty 2 000 zł zrealizowana będzie na konto bankowe Uzasadniając decyzję organ podał, że skarżąca poniosła szkodę w wyniku przejścia w dniu 27 czerwca 2020 r. frontu burzowego. Skutkiem tego zdarzenia skarżąca znalazła się w sytuacji, w której nie może zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych w oparciu o posiadane środki własne. W wyniku przeprowadzonego dnia [...] września 2021 r. wywiadu środowiskowego ustalono, że łączny dochód skarżącej w miesiącu sierpniu 2021 r. wyniósł 1487,07 zł (1/12 kredytu w kwocie 666,67 zł, emerytura w kwocie 820,37 zł). Bieżące miesięczne wydatki na opłaty mieszkaniowe wynoszą 164,63 zł. Skarżąca ma do zapłaty rachunek za energię elektryczną na kwotę 471,37 zł - wyrównanie, miesięczną ratę kredytu w kwocie 162,13 zł oraz rachunek za energię elektryczną w budynku przy ul. [...]1 - 22 zł miesięcznie. Burmistrz uzasadnił, że przy przyznaniu pomocy wziął pod uwagę ocenę sporządzoną przez komisję w dniu 16 lipca 2020 r., która uszkodzenia budynku przy ul. [...] ustaliła na 9%. Wyszczególnione elementy uszkodzone budynku to: uszkodzenie dachu (10%), uszkodzenia stropów (10%), uszkodzenia ścian (10%), uszkodzenia fundamentów (5%) oraz uszkodzenia innych elementów - stolarki okiennej i drzwiowej (5%). W ocenie organu zgłoszona potrzeba wymiany drzwi wejściowych oraz konieczność osuszenia pomieszczeń, są pilnymi potrzebami. Wobec tego ustalono średni koszt wymiany drzwi wejściowych oraz stwierdzono, że osuszenie może zostać przeprowadzone za pomocą osuszaczy będących w posiadaniu Urzędu Miasta, które mogą być nieodpłatnie wypożyczone na okres miesiąca. Natomiast straty w pomieszczeniach piwnicznych, w ocenie organu nie uniemożliwiają zaspokojenia niezbędnych potrzeb bytowych. Zestawiając poniesione straty oraz koszty remontu budynku mieszkalnego niezbędnego do zapewnienia skarżącej godnej egzystencji z jej możliwościami, sytuacją dochodową i majątkową, Burmistrz postanowił o przyznaniu dodatkowych środków w kwocie 2000 zł. Zaznaczył przy tym, że kwota wypłacana ze świadczeń z pomocy społecznej nie ma charakteru odszkodowawczego i nie musi pokrywać szkody wyrządzonej klęską żywiołową. Nadto zauważył, że wnioskodawczym od przeszło roku zamieszkuje w lokalu, który dotknięty został skutkami ulewnych deszczy, niemniej posiadane przez nią środki, które uzyskała z odszkodowania, przeznaczyła na remont drugiego z mieszkań, w którym nie zaspokaja niezbędnych potrzeb. W ocenie organu okoliczność ta świadczy o tym, że zamieszkiwany lokal pozwala na zaspokojenie w nim potrzeb mieszkaniowych, zaś dodatkowo po jego osuszeniu oraz wymianie drzwi wejściowych pozwoli wnioskodawczyni normalnie funkcjonować. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zawnioskowała o jej uchylenie. Wskazała na błędne pouczenie odnośnie organu za pośrednictwem którego może złożyć odwołanie. Podkreśliła, że wydana decyzja jest nieprawidłowa, gdyż odbiega od innych tego rodzaju decyzji wydanych w tym samym czasie i analogicznych warunkach. Inni poszkodowani otrzymywali wielokrotność przyznanej pomocy. Przyznana pomoc, mimo zwiększenia, jest nieadekwatna do rozmiaru szkód i potrzeb. Nie zabezpiecza przed pogłębianiem strat. Dodatkowa pomoc w postaci osuszacza generuje dalsze ogromne koszty, których nie jest w stanie pokryć. Wymienioną na wstępie decyzją z 8 listopada 2021 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Na wstępie odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego pouczenia SKO wyjaśniło, że decyzje administracyjne podpisuje osoba piastująca funkcje organu właściwego (wójta, burmistrza, prezydenta miasta). W zakresie spraw z pomocy społecznej decyzje podpisuje kierownik (dyrektor) ośrodka pomocy społecznej lub osoba upoważniona przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) - art. 110 ust. 7 i 8 u.p.s. W przedmiotowej sprawie decyzję z dnia 27 września 2021 r. podpisał działający z upoważnienia Burmistrza Miasta [...] pracownik MOPS w [...], na podstawie Zarządzenia z dnia 14 marca 2011 r. Nr III/33/2011 dla pracownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej. Odnosząc się zaś do meritum sprawy SKO przytoczyło treść art. 40 ust. 2 i 3 u.p.s. oraz orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące charakteru zasiłku celowego, który ma stanowić pomoc doraźną, ukierunkowaną na konkretny cel - stratę, która musi być przez wnioskodawcę szczegółowo wykazana. Nie ma on charakteru odszkodowawczego i nie może być traktowany jako rekompensata za straty spowodowane klęską żywiołową, nie stanowi również zadośćuczynienia ze strony państwa, które nie ma obowiązku zapewnić pomocy w remoncie każdej nieruchomości uszkodzonej przez klęskę żywiołową, jak również nie zastępuje świadczenia wypłacanego przez organy ubezpieczeniowe z umowy ubezpieczenia majątkowego, pod warunkiem jej zawarcia. SKO zwróciło również uwagę na brzmienie przepisów u.p.s., wskazujących na subsydiarny charakter pomocy społecznej. Wyjaśniło, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego jest decyzją uznaniową, co nie oznacza zupełnej dowolności w kształtowaniu treści podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Organ wydając decyzję powinien bowiem ocenić całokształt sytuacji strony i jej rodziny, mającej wpływ na zakres zaspokojenia zgłoszonych potrzeb. Dopiero po ustaleniu, że taka pomoc jest niezbędna, organ ma możliwość, lecz nie obowiązek przyznania zasiłku celowego osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. SKO stwierdziło, że odwołująca poniosła straty w budynku mieszkalnym przy ul. [...], które były następstwem ulewnych deszczy w dniu 27 czerwca 2020 r. Skala i skutki zdarzeń były dla mieszkańców Miasta [...] na tyle dotkliwe, że spowodowało to uruchomienie rezerwy celowej na pomoc dla osób lub rodzin poszkodowanych w wyniku zdarzenia noszącego znamiona klęski żywiołowej. Postępowania w tych sprawach podzielone zostały na dwa etapy, tj. pierwszy zmierzający do jak najszybszej wypłaty środków na zabezpieczenie niezbędnych potrzeb (w ramach którego skarżąca otrzymała odrębną decyzją zasiłek celowy w kwocie 500 zł) oraz etap drugi zmierzający do wypłaty środków z przeznaczeniem na remont/odbudowę zalanego lokalu/budynku, na podstawie protokołu komisji do szacowania szkód, który zakończony został zaskarżoną decyzją. W przedmiotowej sprawie przyznany zasiłek celowy jest częściowo finansowany z rezerwy celowej budżetu państwa (1000 zł - wypłacone na podstawie decyzji z dnia 14 września 2020 r.), a częściowo (dodatkowe 2000 zł) pochodzi z budżetu Miasta [...]. Przy wydawaniu kwestionowanej decyzji organ kierował się wydanymi przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji "Zasadami udzielania pomocy finansowej", które stanowiły wytyczne dla organu. Kwoty pomocy finansowej są przyznawane w zależności od oszacowanego procentu zniszczeń (uszkodzeń). SKO podzieliło dokonane przez Burmistrza ustalenia odnośnie sytuacji dochodowej i majątkowej skarżącej oraz dotyczące szkody jaką poniosła w związku ze zdarzeniem z dnia 27 lipca 2020 r. W ocenie SKO wydana decyzja jest uzasadniona i nie narusza granic uznania administracyjnego. Z akt sprawy jak i uzasadnienia decyzji wynikają okoliczności, które zadecydowały o wysokości przyznanej pomocy w związku ze zdarzeniem noszącym znamiona klęski żywiołowej. Organ I instancji rzetelnie ustalił i udokumentował sytuację osobistą, zdrowotną i finansową strony, którą poddał wnikliwej analizie w kontekście przesłanek z art. 40 u.p.s. Wyjaśnił także, że skarżąca na budynek objęty postępowaniem, tj. przy ul. [...], który jest przez nią użytkowany, nie otrzymała odszkodowania. Otrzymała jedynie odszkodowanie w wysokości 4500 zł za szkody w budynku przy ul. [...]1, którego również jest właścicielką. Odnośnie zarzutów w zakresie wysokości przyznanej pomocy SKO wyjaśniło, że zasiłek celowy nie stanowi pełnego odszkodowania za doznane straty, lecz jest pomocą świadczoną ze środków publicznych dla zaspokojenia najpilniejszych potrzeb osób poszkodowanych, świadczoną w rozmiarach posiadanych środków na ten cel. SKO zaznaczyło, że nie neguje, że wydatki na remont budynku skarżącej mogą być wyższe aniżeli przyznana pomoc, ale trzeba mieć na uwadze ograniczone środki finansowe organów pomocy społecznej, a sama odwołująca jest jedną z wielu, którzy występują o przyznanie pomocy w formie zasiłków celowych na terenie Miasta [...]. Na powyższą decyzję skargę do WSA w Rzeszowie złożyła E.S., domagając się jej zmiany lub uchylenia. Jej zdaniem przyznane kwoty wyliczone zostały w oparciu o niejasne kryteria. Nie wiadomo na jakiej podstawie i w oparciu o jakie zasady szacowano szkody. Zarzuciła nieprawidłowe ustalenie jej sytuacji dochodowej. Czuje się dyskryminowana, gdyż inne osoby przy analogicznych, a nawet mniejszych, stratach otrzymywały wyższe kwoty. Zarzuciła brak rzetelności przy ustalaniu i dokumentowaniu jej sytuacji osobistej, majątkowej i finansowej; brak wyliczenia – mimo wytycznych Sądu – kosztów pełnego pokrycia strat, aby w ramach tego ustalenia choć częściowo zmniejszyć i zapobiec dalszej dewastacji budynku. Końcowo podniosła zarzut dotyczący kompetencji pracownika MOPS’u w zakresie wydania decyzji. W odpowiedzi na skargę, SKO podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest zasadna W sprawie niniejszej orzekał już WSA w Rzeszowie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. II SA/Rz 1418/20 uchylił zaskarżoną decyzję SKO z 20 października 2020 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Jasło z dnia 14 września 2020 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał na konieczność ustalenia przez organy kiedy i w jakiej formie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy oraz jaka była jego treść i zakres; jaką szkodę poniosła skarżąca w związku ze zdarzeniem z dnia 27 lipca 2020 r.; konieczne jest wykazanie, jakie elementy budynku zostały uszkodzone i jaki jest koszt ich naprawy; naprawienie, których szkód w budynku jest niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych skarżącej, umożlwiających życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą również każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (wyrok NSA z dnia 2 września 2021 r. sygn. akt II OSK 1502/21). Art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Tym samym zarówno organy, jak i sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, są związane oceną prawną dokonaną wcześniej przez sąd w tej sprawie. Znaczy to, że nie mogą one formułować oceny sprzecznej z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania mu się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej Związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualnym. Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych – tak słusznie NSA w wyroku z dnia 8 kwietnia 2022 r., I OSK 14/21. Równocześnie zaznaczyć należy, że w niniejszej sprawie nie nastąpiła zmiana przepisów, nie miała również miejsca zmiana istotnych okoliczności faktycznych, które spowodowałyby ustanie mocy wiążącej stanowiska prawnego wyrażonego w powołanym wyroku. Powyższe uwagi prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja nie zawiera wszystkich ustaleń, do poczynienia których była zobligowana wyrokiem WSA, co mogło przełożyć się na wynik sprawy. SKO nie ustaliło jaki jest koszt naprawy uszkodzonych elementów budynku. Wskazało, za organem I instancji, procentowy stopień uszkodzenia jego poszczególnych części, co można by ewentualnie zaakceptować, przy jednoczesnym wyjaśnieniu, na jakiej podstawie konkretny procent uszkodzenia ustalono. Brak jednak ustalenia kosztów naprawy wszystkich uszkodzonych elementów budynku – z wyjątkami, o czym niżej - do czego zobligował organy WSA na stronie 5 pkt 1 in fine uzasadnienia swojego wyroku. Sąd zobligował organy ponadto do wyjaśnienia "naprawienie których szkód w budynku jest niezbędne do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych skarżącej, umożlwiających życie w warunkach odpowiadających godności człowieka". W tym zakresie SKO pozornie wywiązało się z nałożonych obowiązków akceptując ustalenia organu I instancji, "iż najpilniejszymi potrzebami związanymi z remontem przedmiotowego budynku jest wymiana drzwi wejściowych oraz osuszenie ścian, w związku z wilgocią wewnątrz domu. Zdaniem organu wykonanie tych napraw (wymiana drzwi wejściowych oraz osuszenie pomieszczeń) zaspokoją najpilniejsze potrzeby i pozwolą na godne i bezpieczne funkcjonowanie w budynku. Ustalił, iż koszt wymiany drzwi wejściowych waha się od 1299 zł do 3300 zł. Osuszenie ścian budynku może być natomiast przeprowadzone za pomocą osuszaczy będących w posiadaniu Urzędu Miasta, które mogą być zainteresowanej nieodpłatnie wypożyczone na okres miesiąca, o czym została poinformowana podczas przeprowadzonego wywiadu środowiskowego w dniu [...] września 2021 r.". Sąd nie kwestionuje stanowiska organów, że dla godnego i bezpiecznego korzystania z budynku konieczne są drzwi wejściowe i osuszenie ścian. Problem w tym, że SKO nie wyjaśniło, dlaczego naprawa dachu, fundamentów, stropu, ścian, stolarki okiennej i drzwiowej (poza drzwiami wejściowymi) nie jest niezbędna do zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych skarżącej, umożliwiających życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Cóż skarżącej po osuszaniu (koniecznym!) ścian, skoro możliwe, że woda leje się do środka budynku przez uszkodzony dach. Organy tego nie wytłumaczyły. To samo dotyczy stolarki okiennej, fundamentów i stropu. Nie wiadomo na czym polegają stwierdzone uszkodzenia, podano jedynie ich procentowy zakres, w związku z czym nie można ocenić, czy brak ich naprawy nie jest konieczny w świetle wytycznych Sądu. SKO uznało, że straty w pomieszczeniach piwnicznych, jak również wskazywana przez stronę konieczność naprawy balkonów, nie należą do elementów umożliwiających zainteresowanej zaspokajania niezbędnych potrzeb mieszkaniowych, na które mogłaby zostać przyznana pomoc finansowa. Sąd nie jest w stanie zweryfikować słuszności stanowiska organu bez informacji na temat rodzaju szkód powstałych w piwnicy i na balkonach. Nie wiadomo np. czy brak remontu balkonu nie zagraża bezpieczeństwu skarżącej czy też innych podmiotów. SKO nie ustaliło ponadto, czy skarżąca posiada środki na pokrycie strat, a jeżeli tak to w jakim zakresie, do czego było zobligowane przez Sąd. Ustaliło jedynie, że skarżąca nie otrzymała odszkodowania za szkody w budynku objętym niniejszym postępowaniem, tj. przy ul. [...], który jest przez nią użytkowany. Otrzymała jedynie odszkodowanie w wysokości 4500 zł za szkody w budynku przy ul. [...]1, którego również jest właścicielką. Wyjaśniono w ten sposób, że budynek przy u. [...] nie był ubezpieczony. Sąd ww wyrokiem zobowiązał organy także do ustalenia, czy Burmistrz Miasta [...] dysponuje środkami, aby udzielić pomocy skarżącej na pokrycie powstałych strat w całości, czy wyłącznie w części, a jeżeli tak, to z jakiego powodu pełna rekompensata strat nie jest możliwa. Kwestii tej nie wyjaśniono, stwierdzając, że zasiłek celowy w tej sprawie nie jest pełnym odszkodowaniem za doznane straty, lecz jest pomocą świadczoną ze środków publicznych dla zaspokojenia najpilniejszych potrzeb osób poszkodowanych, świadczoną w rozmiarach posiadanych środków na ten cel. Nie ulega wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Wykładnia przepisów art. 3 ust. 1 oraz art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej musi uwzględniać tym samym potrzeby innych osób korzystających z pomocy społecznej oraz ograniczoność środków' publicznych na ten cel. Żaden z przepisów ustawy nie zobowiązuje przy tym organów pomocy społecznej do całkowitego i pełnego pokrycia wszystkich szkód wyrządzonych zdarzeniem losowym. Zasiłek celowy nie służy bowiem rekompensacie strat, ale ma umożliwić przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych. Brak jest również podstaw do analizowania przyznawanej przez Burmistrza pomocy innym poszkodowanym w analogicznej sytuacji. Kolegium nie neguje, że wydatki na remont budynku Pani S. mogą być wyższe aniżeli przyznana pomoc, ale trzeba mieć na uwadze ograniczone środki finansowe organów pomocy społecznej, podczas gdy odwołująca się jest jedną z wielu, którzy występują o przyznanie pomocy w formie zasiłków celowych na terenie Miasta [...]. Reasumując, braki postępowania wyjaśniającego z obrazą art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. oraz uzasadnienia decyzji – art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 153 k.p.a. mogły przełożyć się na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Kolegium będzie miało na względzie treść niniejszego uzasadnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło