II SA/Rz 217/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A Sp. z o.o. z siedzibą w M. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez nadesłanie podpisanego zażalenia oraz jego odpisów i uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia w sprawie ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 217/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił zażalenie A Sp. z o.o. z siedzibą w M. na postanowienie tegoż Sądu oddalające wniosek A Sp. z o.o. z siedzibą w M. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Powodem odrzucenia zażalenia było nie uzupełnienie braków formalnych, tj. nie podpisanie zażalenia i jego odpisów oraz nie uiszczenie wpisu sądowego, mimo stosownego wezwania Sądu. Odpis powyższego postanowienia został doręczony m. in. stronie wnioskującej i odebrany w dniu 19 czerwca 2012 (k. 111 akt sądowych) W dniu 26 czerwca 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A Sp. z o.o. z siedzibą w M. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia poprzez nadesłanie podpisanego zażalenia oraz jego odpisów i uiszczenie wpisu sądowego od zażalenia. Jednocześnie strona przesłała podpisane zażalenie wraz z jego odpisami oraz uiściła stosowny wpis sądowy w wysokości 100 zł. Uzasadniając wniosek strona wskazała, że niedochowanie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia nastąpiło nie z jej winy, lecz na skutek działania osób trzecich tj. pracowników placówki pocztowej, którzy mimo dostępu do oddawczej skrzynki pocztowej, w budynku w którym znajduje się lokal użytkowany przez spółkę, pozostawiają awiza w drzwiach lokalu skarżącej, co skutkuje niedoręczeniem zawiadomień. Strona wnioskująca podała, że o skierowaniu do niej, przez Sąd, wezwania do uzupełnienia braków zażalenia dowiedziała się dopiero z uzasadnienia postanowienia WSA w Rzeszowie z dnia 5 czerwca 2012 r. odrzucającego zażalenie. Jej zdaniem nie zostały zachowane warunki do zastosowania regulacji z art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwana dalej P.p.s.a. Nigdy nie otrzymała zawiadomień (awizo) o przesyłkach pozostawionych w urzędzie pocztowym zawierających wezwania Sądu. Niezachowanie warunków określonych art. 73 P.p.s.a., było wynikiem niewłaściwego zachowania pracowników Poczty Polskiej. Strona wskazała, że budynek, w którym znajduje się lokal przez nią użytkowany, posiada oddawczą skrzynkę pocztową, jednakże pracownicy poczty niejednokrotnie pozostawiają "awiza" w miejscach do tego nieprzeznaczonych np. we framudze drzwi do lokalu. W budynku, w którym mieści się lokal, znajdują się cztery inne lokale usługowe, co z uwagi na dostępność, powoduje wypadanie awiza z drzwi na skutek ciągłego ruchu na klatce schodowej lub też jest to wynikiem działania osób trzecich. Strona podała, że ustne zastrzeżenia co do sposobu pozostawiania przesyłek przez doręczycieli nie odniosło skutku, zatem złożyła oficjalną reklamację do Poczty Polskiej S.A., która w całości jest odpowiedzialna za doręczenia. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych strona wnioskująca podała, że ze swej strony dochowała należytej staranności i nie ponosi winy w nieodebraniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych zażalenia. W związku z zawartą we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia informacją o skierowaniu reklamacji do Poczty Polskiej S.A. (pismem z dnia [...] czerwca 2012 r.) WSA w Rzeszowie zwrócił się o udzielenie informacji czy i w jaki sposób reklamacja ta została przez Pocztę Polską S.A. rozpatrzona. A Sp. z o.o. z siedzibą w M., w zakreślonym terminie, nie udzieliła odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i 2 P.p.s.a., który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi i nadesłania odpisów skargi Sąd uznał, że składając wniosek o przywrócenie terminu w dniu 26 czerwca 2012 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) wnioskująca spółka dochowała terminu określonego w art. 87 § 1 P.p.s.a. Spełniła też warunek dokonania czynności, której termin został uchybiony. Natomiast nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. Przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (publ. system informatyczny LEX nr 344095). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu – (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Reasumując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć. Analiza wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych prowadzi do konkluzji, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona wnioskująca nie uprawdopodobniła przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy (J.P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 149). Z uzasadnienia wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych zażalenia, nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, nie stanowi przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu, sugerowane przez wnioskującą niepozostawienie przez pracownika poczty awiza informującego o przesyłce. Okoliczność ta nie została potwierdzona przez Pocztę Polską S.A. Z akt niniejszej sprawy, w tym z przesyłki (zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych zażalenia z dnia 10 kwietnia 2012 r.), zwróconej do nadawcy jako niepodjętej w terminie wyraźnie wynika, że z powodu niemożności doręczenia adresatowi w dniu 17 kwietnia 2012 r. ww. korespondencję pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym [...], a zawiadomienie o pozostawieniu pisma w tym Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Na przedmiotowej przesyłce widnieje również adnotacja o powtórnym awizowaniu w dniu 25 kwietnia 2012 r. a także informacja o zwrocie ww. przesyłki w dniu 4 maja 2012 r. jako niepodjętej w terminie. Obok powyższych informacji znajdują się stosowne pieczątki oraz podpisy listonosza. W świetle powyższych okoliczności Sąd uznał, że podniesione przez stronę wnioskującą okoliczności dotyczące nieprawidłowości w doręczaniu przez Pocztę przesyłek na jej adres nie mogły stanowić podstawy do skutecznego zakwestionowania ustaleń poczynionych przez Pocztę w zakresie doręczenia stronie spornej przesyłki. Argumentacja strony zawarta we wniosku, dotycząca nieprawidłowości doręczania przesyłek do lokalu przy ul. [...], pomimo wezwania Sądu nie została poparta żadnymi dowodami. Powyższe uniemożliwiło Sądowi zajęcie stanowiska w tym zakresie. Za dowód w sprawie nie można uznać oświadczeń samej strony wnioskującej o braku awiza, w kontekście dowodu z dokumentu jakim jest koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Zgodnie bowiem z art. 45 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. z 2008r., Nr 189, poz. 1159 ze zm.) potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę operatora publicznego ma moc dokumentu urzędowego, a zatem stanowi dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W ocenie Sądu, należało uznać, że Poczta w sposób prawidłowy dokonała doręczenia "zastępczego" przesyłki zawierającej wezwanie z dnia 13 kwietnia 2012r. co potwierdza m.in. szczegółowa adnotacja dokonana przez doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki, jak i na samej przesyłce zawierająca datę, podpis doręczyciela oraz informację o powodach jej niedoręczenia. W świetle powyższego nieodbieranie przez skarżącą korespondencji wskazuje jednoznacznie na brak należytej dbałości o swoje interesy. Konkludując, przywrócenie terminu jest instytucją służącą ochronie zainteresowanego przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Taka ochrona przysługuje jednak wyłącznie w przypadku, kiedy skarżący nie może dokonać czynności procesowej w terminie z przyczyn od siebie niezależnych. Z przytoczonych przez stronę skarżącą okoliczności nie wynika, aby taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając w oparciu o art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.