II SA/Rz 218/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 9 września 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat M. P. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi następców prawnych zmarłego B. P: G. R., A. P., K. P. i S. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wymiany dachu na budynku mieszkalnym - postanawia - odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. B. P. (reprezentowany przez brata S. P.) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wymiany dachu na budynku mieszkalnym. W związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy tut. Sądu – postanowieniem z dnia 19 lutego 2010 r. - ustanowił dla wymienionego adwokata. W dniu 25 marca 2010 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo Okręgowej Rady Adwokackiej [...] informujące o wyznaczeniu dla B. P. pełnomocnika w osobie adwokat M. P. W dniu 31 marca 2010 r. adwokat M. P. złożyła w tut. Sądzie pełnomocnictwo datowane 26 marca 2010 r., udzielone jej przez S. P. Wymieniona poinformowała także o śmierci skarżącego B. P. w dniu 17 marca 2010 r., która to okoliczność potwierdzona została następnie w uzyskanym przez Sąd akcie zgonu strony. Po przeprowadzeniu przez Sąd czynności mających na celu ustalenie następców prawnych zmarłego skarżącego - postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2011r. - skarga została odrzucona. W dniu 24 sierpnia 2015 r. adwokat M. P. przedłożyła w tut. Sadzie pismo, w którym wnosi o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu B. P., oświadczając jednocześnie, że nie zostały one opłacone w całości ani w części. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Podstawę do przyznania wyznaczonemu w ramach instytucji prawa pomocy pełnomocnikowi wynagrodzenia jest art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Stanowi on, że wynagrodzenie to przyznaje się według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przepisy te to regulacje rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461), zwanego następnie "rozporządzeniem". W myśl art. 258 § 1 pkt 8 P.p.s.a., wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków należy do czynności referendarza sądowego. Wbrew literalnemu brzmieniu powyższego przepisu przyjmuje się, że nie w każdym przypadku wyznaczenia przez organ samorządu zawodowego pełnomocnika dla strony należne jest mu stosowne wynagrodzenie. Podkreśla się bowiem, że winno być ono przyznawane za pomoc faktycznie stronie udzieloną. Sąd stoi bowiem na straży należytego wydatkowania publicznych środków, z których instytucja prawa pomocy jest finansowana, a których jest on dysponentem. Oznacza to, że tylko konkretne, adekwatne do danego etapu sprawy czynności pełnomocnika zmierzające do obrony interesu prawnego jego mocodawcy skutkują zasadzeniem na rzecz tego pełnomocnika kosztów udzielonej i nieopłaconej pomocy prawnej (por. M. Niezgódka-Medek Komentarz do art. 250 P.p.s.a., Lex Omega, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16.06.2010 r. II FZ 143/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe stanowisko uzasadnia brzmienie § 2 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie którym zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. W niniejszym postępowaniu taka rzeczywista pomoc nie została przez adwokata M. P. udzielona. Wymieniona ograniczyła się bowiem do nadesłania do tut. Sądu pełnomocnictwa od brata skarżącego (któremu skarżący udzielił uprzednio pełnomocnictwa) i uzyskanych od S. P. dokumentów. W zaistniałej sytuacji uznano, że uwzględnienie żądania adwokat M. P. byłoby niezasadne, dlatego też odmówiono przyznania jej kosztów pomocy prawnej. Nie wykazała ona bowiem, że podjęła na rzecz strony czynności w celu udzielenia jej realnej pomocy na gruncie niniejszej sprawy. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 1 pkt 8 i art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia.