II SA/Rz 218/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2022 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.G. na notę księgową Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty tytułem kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł (słownie: dwieście złotych). Wnioskiem z dnia 25 marca 2021 r. P.G. (dalej: "Skarżący") zwrócił się do Starosty [...] (dalej: "Starosta") o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wynagrodzeń pracowników Starostwa i osób zatrudnionych na podstawie umów cywilno-prawnych z wyszczególnieniami zawartymi w tym wniosku. Pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. Starosta powiadomił Skarżącego, że wystąpiły dodatkowe koszty związane ze sposobem udostępnienia informacji publicznej o jakich mowa w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2019, poz. 1429 ze zm., dalej: "ustawa") w wysokości 1200 zł, omawiając elementy tych kosztów i uzasadniając ich poniesienie. Kolejną korespondencją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] Starosta udzielił wnioskowanych informacji w trybie ww. ustawy. Czynność Starosty z dnia [...] kwietnia 2021 r. w przedmiocie opłaty za udostępnienie informacji publicznej Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Skargę postanowieniem z dnia 22 lipca 2021 r. sygn. II SA/Rz 999/21 Sąd odrzucił z powodu braków formalnych. W dalszej kolejności Starosta odpowiadając pismem z dnia [...] stycznia 2022 r. nr[...] na wezwanie skarżącego z dnia 11 stycznia 2022 r., załączył notę księgową nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. o obciążeniu Skarżącego kwotą 1200 zł z tytułu kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej. Na powyższą notę księgową Skarżący, na podstawie art. 50 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, w skrócie P.p.s.a.), wniósł skargę do Sądu, żądając stwierdzenia bezskuteczności aktu Starosty z dnia [...] stycznia 2022 r., wyznaczającego opłatę za udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stwierdzenie wystąpienia braku przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu administracyjnego, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy skarga spełnia wymogi formalne i została złożona w przewidzianym w prawie trybie i terminie. Stwierdzenie wystąpienia braku przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Ocena dopuszczalności skargi wymagała zatem ustalenia czy przedmiotem skargi jest akt wymieniony w art. 3 § 2 pkt 1-9 P.p.s.a., a tym samym czy skarga podlega kontroli sądu administracyjnego. W przedmiotowej sprawie Skarżący przedmiotem skargi uczynił notę księgową z dnia [...] stycznia 2022 r. dotyczącą opłaty w wysokości 1200 zł za udostępnienie informacji publicznej. Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Z kolei zgodnie z ust. 2 tego artykułu, podmiot, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Powołana regulacja prawna nakłada na podmiot udostępniający informację publiczną obowiązek powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Ma to na celu umożliwienie wnioskodawcy samodzielnego podjęcia decyzji o pokryciu kosztów udostępnianych informacji. Ze względu na wysokość opłaty może on zrezygnować ze wskazanego we wniosku sposobu lub formy udostępnienia informacji, poprzestając na sposobie, z którym nie wiążą się żadne opłaty lub opłata jest znacznie niższa. Ustawodawca pozostawił wnioskodawcy kolejne 14 dni (licząc od dnia doręczenia wnioskodawcy wyżej wymienionego powiadomienia) na dokonanie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji lub też na wycofanie wniosku. W orzecznictwie wyrażony został pogląd, który Sąd podziela, że skierowanemu do wnioskodawcy - na podstawie art. 15 ustawy - powiadomieniu nie można przypisywać wyłącznie charakteru informacyjnego; powiadomienie o wysokości opłaty za udostępnienie informacji publicznej następuje w formie aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Ma ono charakter publicznoprawny, gdyż wpływa w sposób prawnie wiążący na sytuację określonego podmiotu prawa i powiadomienie może być przedmiotem roszczenia wobec wnioskodawcy ze strony organu. Tak więc obowiązek uiszczenia tej opłaty wynika z mocy samego prawa. W niniejszej sprawie w związku ze złożonym przez skarżącego w dniu 25 marca 2021 r. wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, Starosta pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. powiadomił skarżącego o wysokości kwoty, jaką zostanie obciążony za udostępnienie wnioskowanej informacji oraz podał sposób jej wyliczenia. Zatem to pismo organu z dnia [...] kwietnia 2021 r. stanowi akt, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., podlegający zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skarga na ten akt została jednak odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 22 lipca 2021 r. Natomiast nota księgowa jest już tylko czynnością następczą (wykonawczą) w stosunku do aktu powiadomienia o opłacie za udostępnienie informacji publicznej, który ukształtował w tym zakresie obowiązek jej poniesienia przez wnioskodawcę. Nota księgowa ma charakter informacyjny i nie władczy, i wyraża się wyłącznie w przypomnieniu o obowiązku uiszczenia opłaty. Taki charakter noty księgowej potwierdził m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w postanowieniu z dnia 26 kwietnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 314/17, stwierdzając, że nota księgowa przypomina jedynie o obowiązku uiszczenia opłaty i taka nota nie nakłada na adresata obowiązku prawnego ani nie przyznaje mu jakichkolwiek uprawnień, gdyż te wynikają wprost z normy ustawowej. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 1404/16 oraz w postanowieniu z dnia 18 stycznia 2017 r. sygn. akt II GSK 5571/16 (wszystkie orzeczenia publikowane na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl ). Gdyby jednak kwota opłaty określona w nocie opiewała na wyższą, niż ta która została ustalona w powiadomieniu, to tylko wówczas należałoby ją potraktować jak akt ustalający opłatę, o którym mowa w art. 3 § 2 ust. 1 pkt 4 P.p.s.a. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Skoro ostatecznie poddana zaskarżeniu nota księgowa nie jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., skargę uznać należało za niedopuszczalną i jako taką, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a, odrzucić.