II SA/Rz 219/08

19 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik NSA Ryszard Bryk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" przeciwko Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w przedmiocie niewykonania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r. II OSK 1262/05 - postanawia - odrzucić skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2005r. sygn. akt II SA/Rz 346/04, zapadłym na skutek skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...] " w S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004r. znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003r. znak: [...]. Ta ostatnia decyzja – wydana w oparciu o art. 51 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) zatwierdzała projekt budowlany zamienny i wydawała "A." Spółce z o.o. w S. pozwolenie na wznowienie robót budowlanych przy zabudowie balkonu budynku biurowego usytuowanego na działce nr 629 przy ul. C. w S. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Uchylając obydwie decyzje (cytowanym na wstępie wyrokiem) Sąd uznał, iż organ pierwszoinstancyjny nieprawidłowo powołał w podstawie prawnej swego rozstrzygnięcia przepis art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego w brzmieniu po nowelizacji, dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Nr 80, poz. 718). Z tego względu również decyzja organu odwoławczego jest nieprawidłowa, bowiem utrzymała mocy błędną decyzję. W motywach Sąd podniósł, że stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe, z zastrzeżeniem ust. 2. W świetle akt administracyjnych datą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie jest dzień 21 maja 2003r. Oznacza to równocześnie, iż organ nadzoru budowlanego I instancji nie mógł w podstawie swojej decyzji wskazać art. 51 ust 3 w brzmieniu po nowelizacji czyli po 11 lipca 2003r., zwłaszcza, że pojęcie projektu budowlanego zamiennego wprowadziła do ustawy dopiero ta nowela. Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej "A." Sp. z o.o. w S. od powołanego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją wyrokiem z dnia 25 października 2006r., sygn. akt II OSK 1262/05, podzielając stanowisko Sądu I instancji. W dniu 11 marca 2008r. Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w związku z niewykonaniem przez niego prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006r. Strona skarżąca wezwana została do wyjaśnienia czy przed wniesieniem przedmiotowej skargi – stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej jako P.p.s.a., wzywała Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy oraz do nadesłania stosownych dokumentów, które by okoliczność tę potwierdzały. W odpowiedzi na powyższe strona skarżącą podała, iż zanim złożyła skargę kilkakrotnie interweniowała w tej sprawie u Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, o czym świadczą załączniki skargi. Dołączone do skargi pisma wskazują na następujący bieg czynności w sprawie. W piśmie z dnia 31 stycznia 2008r. Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w S. wniosła do Wojewody - działając w oparciu o art. 221 i art. 227 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej jako k.p.a. – skargę "na opieszałość wykonania" wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006r., sygn. akt II OSK 1262/05. Wojewoda i pismo to przekazał według właściwości Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, który z kolei przesłał je Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, celem rozpatrzenia w części dotyczącej działań Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zwrócił się jednocześnie o ustosunkowanie się do zarzutów skargi dotyczących tego organu (Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego). W dniu 11 kwietnia 2007r. – po uzyskaniu stanowiska organu nadzoru budowlanego II instancji - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, odpowiadając Wspólnocie podniósł, iż organem właściwym do przeprowadzenia postępowania w związku ze wskazanym wyrokiem NSA jest organ powiatowy. W piśmie datowanym 29 czerwca 2007r. Wspólnota Mieszkaniowa " [...]" w S. wystąpiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego z prośbą o udzielenie informacji, jakie podjąć działania celem wyegzekwowania wykonania wyroku NSA z dnia 25 października 2006r. Jednocześnie w piśmie z tego samego dnia tj. 29 czerwca 2007r. Wspólnota zwróciła się ponownie do Wojewody wskazując, iż jej skarga nie została do tej pory załatwiona pozytywnie i w związku z tym wnosi o jej rozpatrzenie, ewentualnie o udzielenie informacji, gdzie może zwrócić się z żądaniem wykonania wyroku NSA. Przewodniczący Wydziału Informacji Sądowej w Naczelnym Sądzie Administracyjnym – odpowiadając na wskazane pismo datowane 29 czerwca 2007r. - po krótkim przedstawieniu stanu sprawy zacytował brzmienie przepisu art. 154 P.p.s.a. Z kolei Wojewoda przekazał otrzymane pismo z dnia 29 czerwca 2007r. Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego jako właściwemu. Informację o tym fakcie udzielił Wspólnocie w piśmie datowanym 12 lipca 2008r., podnosząc jednocześnie, iż wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego właściwy jest do merytorycznej oceny działań i rozstrzygnięć powiatowego Inspektora nadzoru budowlanego. W związku z powyższym, organ nadzoru budowlanego II instancji przekazał pismo Wspólnoty z dnia 29 czerwca 2008r. organowi nadzoru budowlanego I instancji w celu ustosunkowania się do jego treści. Pismem z dnia 6 sierpnia 2007r., adresowanym do Wspólnoty Mieszkaniowej, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę, iż decyzją z dnia [...] lipca 2007r. znak: [...] po ponownym rozstrzygnięciu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne, naruszając przy tym terminy prowadzenia spraw określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. W ocenie organu, mimo zasadności skargi w dniu jej składania, na obecnym etapie postępowania brak jest jednak podstaw do stosowania środków z art. 37 § 2 k.p.a. Na rozprawie w dniu 19 listopada 2008r. osoby występujące w imieniu skarżącej Wspólnoty oświadczyły, iż przed złożeniem przedmiotowej skargi Wspólnota nie wzywała pisemnie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy. Jeden z członków zarządu Wspólnoty przeprowadził natomiast telefoniczną rozmowę z pracownikiem wymienionego organu a przedmiotem jej była kwestia niewykonania przez ten organ wyroku NSA z dnia 25 października 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza skarga została złożona w oparciu o art. 154 P.p.s.a. Stosownie do § 1 powołanego przepisu, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W świetle powyższego nie może budzić wątpliwości, iż przesłanką dopuszczalności zaskarżenia w trybie cytowanego przepisu jest uprzednie pisemne wezwanie właściwego organu do załatwienia sprawy. Przy czym niedochowanie owego warunku powoduje konieczność odrzucenia skargi bez możliwości konwalidacji. Mając na uwadze powyższe regulacje prawne, jak też okoliczności przedmiotowej sprawy Sąd stwierdza, iż skardze Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w S. nie można nadać biegu wobec niewyczerpania środka, o którym mowa w art. 154 § 1 P.p.s.a. w postaci pisemnego wezwania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do załatwienia sprawy. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie w oświadczeniu przedstawiciela wnoszącej skargę oraz oświadczeniu organu (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego) zawartych w protokole rozprawy. Ponadto liczne pisma załączone do skargi świadczą o tym, iż wprawdzie Wspólnota zwracała się pisemnie o wykonanie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006r., jednak za każdym razem adresatem był niewłaściwy podmiot. W tym miejscu należy zaznaczyć, iż Naczelny Sąd Administracyjny pouczył w sposób wyraźny Wspólnotę - w piśmie z dnia 12 lipca 2007r. - o konieczności wyczerpania trybu określonego w art. 154 P.p.s.a. Należy mieć na uwadze, iż Naczelny Sąd Administracyjny przedmiotowym wyrokiem oddalił skargę kasacyjną od orzeczenia sądu I instancji eliminującego z obrotu prawnego zaskarżoną decyzję, jak też poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W takiej więc sytuacji sprawa wróciła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jako właściwego do dalszego procedowania w sprawie. To zatem ten organ powinien być właściwym adresatem wezwania wskazanego w art. 154 § 1 P.p.s.a., o czym Wspólnota poinformowana została w piśmie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 kwietnia 2007r. wskazującym na organ nadzoru budowlanego I instancji jako uprawniony do prowadzenia postępowania w związku z wyrokiem NSA z dnia 25 października 2006r. Końcowo Sąd zwraca uwagę, iż organ nie pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 154 P.p.s.a., gdy wydał rozstrzygnięcie w sprawie, chociaż zdaniem składającego skargę uczynił to wbrew ocenie prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu, którego wykonania się domaga. Sąd przedstawia powyższą uwagę w kontekście okoliczności niniejszej sprawy. Istotnym jest bowiem, iż decyzją z dnia [...] lipca 2007r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie zrealizowanych robót budowlanych przez Spółkę z o.o. "A." przy budynku mieszkalno-biurowym usytuowanym na działce o nr ewid. 629, położonej w S. przy ul. C. Natomiast decyzją z dnia [...] grudnia 2007r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał ją w mocy. Z przytoczonych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 154 § 1 P.p.s.a.