II SA/Rz 229/09

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. S., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...], o uchyleniu w całości decyzji Wójta Gminy I. z dnia [...] października 2008 r. sygn. [...] i odmowie zobowiązania Gminy S. do wykonania wodnicy na drodze, - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 229/09 Uzasadnienie B. S. w sprawie sygn. II SA/Rz 229/09 zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek o którym mowa dotyczy sprawy o sygn. II SA/Rz 229/09 wszczętej ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zmiany stosunków wodnych. Strona skarżącą została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego z tytułu wniesienia skargi w wysokości 300 zł. Ponieważ wniosek o przyznanie prawa pomocy nie wyjaśniał wszystkich wiążących się ze sprawą okoliczności, referendarz sądowy WSA w Rzeszowie pismem z 30 kwietnia 2009 r. wezwał wnioskodawczynię do: 1) nadesłania dowodów potwierdzających złożone we wniosku PPF oświadczenie o ponoszeniu strat w związku ze współwłasnością nieruchomości rolnej o pow. 1,2 ha, 2) nadesłania dowodów potwierdzających ponoszenie kosztów leczenia oraz podania wysokości tych kosztów w skali miesiąca, 3) nadesłania dowodów potwierdzających ponoszenie kosztów kredytu przez Ł. S. w kwocie 3000 zł., oraz podania miesięcznych kosztów spłaty kredytu, 4) podania rodzaju działalności wykonywanej przez skarżącą w ramach umowy o dzieło, 5) wyjaśnienia czy członkowie rodziny posiadają pojazdy samochodowe a jeżeli tak to jakiej marki, należało również podać miesięczne koszty utrzymania tych pojazdów, 6) wyjaśnienia czy członkowie rodziny posiadają telefony komórkowe a jeżeli tak należało podać miesięczne koszty korzystania z usług telefonii komórkowej, 7) nadesłania wyciągów z rachunków bankowych będących w posiadaniu członków gospodarstwa domowego przedstawiających operacje na tych rachunkach za okres miesiąca kwietnia oraz marca 2009 r. Odpowiedź na powyższe wezwanie referendarza wpłynęła do Sądu w wyznaczonym terminie. Wniosek PPF oraz nadesłane dodatkowe oświadczenia strony skarżącej przedstawiają następujące okoliczności jej życia: B. S. tworzy wraz z mężem Ł. S. wspólne gospodarstwo domowe. Wymienione osoby zamieszkują w wynajmowanym lokalu w B. Strona jest współwłaścicielem mieszkania o pow. 40 m². Mieszkanie B. S. znajduje się w S. Oprócz mieszkania, B. S. posiada nieruchomość rolną o pow. 1,2 ha. Nieruchomość przynosi według strony jedynie straty. Szkody na nieruchomości powoduje woda zalewająca uprawy. Koszty leczenia członków rodziny w marcu 2009 r. wyniosły 1302,79 zł, natomiast w kwietniu 812,64 zł. Wnioskodawczyni użytkuje samochód osobowy marki fiat UNO. Samochodów jest własnością Ojca skarżącej. Koszty utrzymania tego pojazdu w kwietniu 2009 r. wyniosły 536 zł. B. S. oraz jej Mąż korzystają z usług telefonii komórkowej. Do Sądu nadesłano faktury potwierdzające ponoszenie kosztów zakupu tych usług. W kwietniu 2009 r. rodzina na ten cel wydała łącznie 120 zł. Ł. S. zaciągnął pożyczkę w banku na kwotę 3000 zł. Koszty spłaty raty pożyczki wynoszą w skali miesiąca ok. 150 zł. Dochód dwuosobowej rodziny wynosi miesięcznie 3850 zł. Ł.S. uzyskuje stały dochód ze stosunku pracy, natomiast B. S. wykonuje zlecenia z zakresu pracy administracyjno-biurowej. Należy dodać, że Strona wnioskująca nie nadesłała dowodów potwierdzających koszty leczenia. Stwierdzono, co następuje: B. S. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wobec tego powinna wykazać, że koszty sądowe sprawy sądowoadministracyjnej odbiją się negatywnie na poziomie niezbędnego utrzymania. Obowiązek udowodnienia braku realnych możliwości finansowego współuczestniczenia w postępowaniu sądowoadministracyjnym wynika z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Powołany przepis obliguje sąd do zniesienia kosztów postępowania sądowego, jeżeli uiszczenie tych kosztów spowodowałoby zagrożenie dla poziomu koniecznego utrzymania strony wnioskującej o prawo pomocy. Poziom utrzymania koniecznego można określić jako właściwy dla oznaczonej osoby fizycznej oraz członków jej gospodarstwa domowego poziom niezakłóconej realizacji podstawowych potrzeb życiowych. Potrzebami, bez których zaspokojenia nie można byłoby w aktualnych warunkach rozwoju cywilizacyjnego egzystować są m.in.: potrzeby związane z pokryciem kosztów zamieszkania, zakupem podstawowych produktów żywnościowych, niezbędnych lekarstw, inne koszty leczenia (np. koszty dojazdu do lekarza, rehabilitanta, koszty zakupu żywności niezbędnej ze względu na zalecaną dietę) oraz wydatki na edukację, jednakże tylko w takim zakresie, w jakim od ich poniesienia zależy możliwość kontynuowania nauki (postanowienie NSA z 27 maja 2008 r. sygn. II GZ 112/08, niepubl., np. dojazd do placówki oświatowej, zakup podręczników i innych pomocy szkolnych). Rygorystyczne warunki przyznania prawa pomocy mają na celu ochronę środków publicznych a tym samym zdolność realizacji zadań przez instytucje państwowe. B. S. nie wykazała przesłanek uprawniających do korzystania z dobrodziejstw instytucji prawa pomocy. Strona skarżąca oraz jej mąż są osobami młodymi. Posiadają mieszkanie, nieruchomość rolną oraz samochód. Mąż skarżącej uzyskuje dochody w stałej wysokości, która przekracza trzykrotnie minimalne wynagrodzenie. Dochody uzyskuje także sama skarżąca. Rodzina ponosi wydatki związane z utrzymaniem telefonu komórkowego oraz samochodu osobowego. Jednakże wymienione ciężary nie mogą być traktowane za wydatki o charakterze niezbędnym. Posiadanie telefonu komórkowego oraz samochodu osobowego nie jest niezbędne dla utrzymania egzystencji osoby fizycznej. Obywatel swe potrzeby z zakresu szeroko rozumianej komunikacji może zaspokajać dzięki publicznym środkom transportu oraz łączności. Dla utrzymania odpowiedniego poziomu utrzymania w obecnej sytuacji życiowej B. S. nie jest obiektywnie konieczne korzystanie z pożyczki bankowej. Zaciągniecie takiego zobowiązania przez Ł. S. świadczy o zdolności strony do ponoszenia opłat i wydatków sądowych. Skarżąca powinna mieć świadomość tego, że zobowiązania prywatnoprawne nie korzystają z pierwszeństwa w zaspokajaniu przed należnościami publicznoprawnym, takimi jak podatki, cła a także koszty sądowe. B. S. nie nadesłała żądanych przez referendarza dowodów ponoszenia kosztów leczenia w wysokości 812 zł w marcu 2009 r., i 1’302 zł w kwietniu 2009 r. Tak wysokich kosztów leczenie nie potwierdza wykaz wydatków z wyciągu bankowego małżeństwa S. za miesiąc kwiecień i marzec 2009 r. Podsumowując, skarżąca B. S. jest w stanie podołać kosztom sądowym niniejszego postępowania bez ponoszenia uszczerbku na poziomie utrzymania koniecznego rodziny. Umożliwia jej to posiadanie lokalu mieszkalnego, stałych dochodów oraz nieruchomości. Rodzina na potrzeby uiszczenia kosztów może ograniczyć wydatki ponoszone na korzystanie z samochodu osobowego oraz telefonów komórkowych Z przedstawionych powyżej powodów, orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 245 § 3 i 4, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.