II SA/Rz 231/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi J.F. na uchwałę Rady Miejskiej (...) z dnia (...), Nr (...) w przedmiocie wprowadzenia zmian w statucie Miasta i Gminy (...) - postanawia – I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu J.F. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem uiszczonego wpisu sądowego. II SA/Rz 231/08 U Z A S A D N I E N I E J. F. w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wniósł skargę na uchwałę Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] listopada 2007r. w sprawie zmian w Statucie Miasta i Gminy K. domagając się stwierdzenia nieważności uchwały z mocy prawa. W uzasadnieniu skargi podał, iż z § 1 ww. uchwały wynika, że zmiany zostały dokonane w brzmieniu jednolitym jak w załączniku nr 1 do uchwały. Radni Rady Miejskiej w K. nie mogli i nie mieli wcześniej możliwości zaznajomienia się z proponowanymi zmianami, a w jednolitym tekście proponowane zmiany nie zostały graficznie pogrubione. Przepis art. 169 ust. 4 Konstytucji RP określa statut jako źródło regulacji ustrojowej jednostki samorządowej uchwalony w granicach ustaw. Skarżący w imieniu klubu radnych "[...]" zabrał głos na sesji i wniósł zastrzeżenia, co do sposobu dokonywania zmian w uchwale. Przewodniczący odebrał głos skarżącemu, czym uniemożliwił zaproponowanie kolejnych zmian do statutu i poddał pod głosowanie pierwotnie zaproponowaną uchwałę bez konsultacji i akceptacji prawie połowy radnych. Klub "[...]" wypracował zmiany, które nie mogły zostać przedstawione na skutek nieuzasadnionego odebrania głosu. W ocenie skarżącego jest to naruszenie § 37 Statutu Miasta i Gminy K., który nakłada wierne odzwierciedlenie przebiegu sesji w protokole. Kwestia ta nie została odnotowana w protokole sesji. Pismem z dnia 14 grudnia 2007r. skarżący wystąpił do Wojewody o stwierdzenie jej nieważności. Wojewoda dał wiarę informacjom i wyjaśnieniom przedstawionym przez Radę Gminy K. i stwierdził, że protokół z sesji odzwierciedla prawidłowe podjęcie uchwały. Stanowisko to jest nieuzasadnione, gdyż przedstawione zaniedbania i naruszenia prawa w przebiegu sesji naruszają bezpośrednio interes prawny i uprawnienia radnych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt II SA 269/02 w Warszawie stwierdził, że każde ograniczenie prawa, nawet dokonane w statucie gminy należącym do aktów prawa miejscowego daje obywatelowi możliwość ochrony naruszanego jego interesu prawnego w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym (nie wskazano publikatora). Skarżący podał, że na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie otrzymał żadnej informacji o sposobie rozpatrzenia, ani informacji w trybie art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego o zwłoce w załatwieniu sprawy w terminach wynikających z art. 35 § 1 k.p.a. Rada Miejska na posiedzenie w dniu [....] stycznia 2008r. włączyła do porządku obrad uchwałę w sprawie rozpatrzenia skargi na kwestionowaną uchwałę. Skargę jednym głosem uznano za nieuzasadnioną. Pismem z dnia 6 lutego 2008r., przy którym przesłano uchwałę o uznaniu skargi za bezzasadną nie został poinformowany o prawie złożenia skargi do sądu. Na poparcie swojego stanowiska odwołał się do postanowienia SN III ARN 21/95. Przewodniczący Rady Miejskiej w K. swoim działaniem naruszył § 42 pkt 4 i 6 statutu Miasta i Gminy K. regulujący prace nad uchwałą zmiany statutu jak i projektem uchwały nieuwzględniającym skargi, wobec zastosowania bez wykazania przyczyn uproszczony tryb uchwałodawczy. Postanowienia statutu są prawem, którego naruszenie przez uchwałę organu gminy uzasadnia stwierdzenie jej nieważności w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy z 1990r. o samorządzie gminnym (wyrok NSA z 9 marca 1999r. sygn. akt II SA 6/99). Wykazując legitymację do zaskarżenia uchwały w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wskazał na stanowisko NSA zawarte w wyrok sygn. akt II SA 924/96 (bez podania publikatora). W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o jej oddalenie w całości. Organ powołując się na treść art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wywiódł, że legitymacja skargowa została oparta na subiektywnym przekonaniu danej osoby, iż został naruszony jej interes prawny lub uprawnienie. Skarżący nie wykazał, że kwestionowaną uchwałą bezpośrednio i realnie naruszono jego interes prawny lub uprawnienie. Za takie naruszenie nie można uznać dyskusji w trakcie prowadzenia prac nad uchwaleniem uchwały. Organ wskazał na wyrok NSA z dnia 23.11.2005r. sygn. akt OSK 715/05. Organ wyjaśnił, że materiały na sesję przekazano radnym na 7 dni przed terminem sesji zgodnie z art. 20 ustawy o samorządzie gminnym, a projekt statutu już 9 sierpnia 2007r. był przedmiotem obrad komisji regulaminowo-samorządowej, a na sesji 16 listopada 2007r. radni zostali poinformowani o zakresie proponowanych zmian do statutu. Organ dodał, że nie jest zobowiązany do udzielenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i w tym zakresie przytoczył poglądy doktryny i orzecznictwo sądowoadministracyjne. Skargi T. G., J. F., A. N., J. R., S. M., J. S., E. W. i D. P. zostały odrzucone postanowieniem WSA w Rzeszowie z dnia 12 listopada 2008r. sygn. akt II SA/Rz 231/08 wobec nieuiszczenia wpisu pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia o skutkach na wypadek nieuiszczenia w terminie wpisu sądowego. Postanowienie jest prawomocne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwana dalej w skrócie p.p.s.a.) Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie nieważności. Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001r. nr 142, poz. 1591 ze zm. – zwana dalej w skrócie u.s.g.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skargę na uchwałę lub zarządzenie, o którym mowa w ust. 1 można wnieść do sądu administracyjnego w imieniu własnym lub reprezentując grupę mieszkańców (ust. 2a art. 101 u.s.g.). Warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest zachowanie nie tylko wymogów formalnych, do których należy zaliczyć wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, czy dochowanie terminu, ale podmiot wnoszący skargę musi wykazać, że jego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone, w tym przypadku skarżoną uchwałą. Oznacza to, że skarżący musi wykazać, iż w konkretnym przypadku istnieje związek pomiędzy jego własną "prawnie gwarantowaną" (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała ta narusza (pozbawia lub ogranicza) właśnie "jego interes prawny lub uprawnienie" albo jako indywidualnego podmiotu, albo jako członka określonej wspólnoty samorządowej. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 września 2008r. sygn. akt SK 76/06 (Dz. U. z 2008r. nr 170, poz. 1053) uznał za prawidłową przyjętą powszechnie przez sądy interpretację, w myśl której prawo do zaskarżenia uchwał do sądu administracyjnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje tym, którzy wykażą się konkretnym indywidualnym interesem prawnym wynikającym z określonej normy prawa materialnego, co gwarantuje prawo do sądu wynikające z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący na rozprawie przed Sądem w dniu 1 kwietnia 2009r. oświadczył, że skarżoną uchwałą nie został naruszony jego własny interes prawny, a skargę wniósł jako radny, gdyż klubowi "[...]" uniemożliwiono wniesienie zmian do statutu rady gminy. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 listopada 1995r. sygn. akt II SA 1933/95 i II SA 1934/95 stwierdził, że radny nie jest uprawnionym podmiotem do zaskarżania do sądu uchwał rady gminy podjętych wbrew jego woli ujawnionej podczas głosowania. Pełnienie funkcji radnego nie pozbawia obywatela możliwości zaskarżenia w trybie art. 101 u.s.g. uchwały organu samorządu własnej gminy, gdy został nią naruszony jego indywidualny interes prawny lub uprawnienie. Nie można natomiast traktować tego przepisu jako podstawy zaskarżenia uchwały organu gminy przez każdego, kto subiektywnie uznaje chwałę za podjętą z naruszeniem prawa (ONSA 1996/4/170 LexPolonica nr 313344). Mając na względzie przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy skarżący nie miał legitymacji do zaskarżenia uchwały rady gminy, a zatem skarga jest niedopuszczalna. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 232 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.