II SA/Rz 233/08

Dnia 17 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Sawuła po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2009 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku S. Ch. o uzupełnienie postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 marca 2009 roku, sygn. akt II SA/Rz 233/08 w przedmiocie odrzucenia skargi S.Ch. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 roku, nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych poprzez zwrot uiszczonego w sprawie wpisu - postanawia - oddalić wniosek. Decyzją z dnia z dnia [...] lipca 2007 roku, nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej powoływany w skrócie WINB) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z dnia [...] kwietnia 2007 roku, nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą K. K. pozwolenia na wznowienie robót przy budowie budynku mieszkalnego na działce o nr ewid. 897/1 w M. przy ul. W. oraz nakazującą uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu przed przystąpieniem do użytkowania. Decyzja ta została doręczona S. i E. Ch. w dniu 20 sierpnia 2007 roku (zwrotne potwierdzenie odbioru – akta administracyjne, k. 237). W dniu 5 marca 2008 roku S. Ch. zaskarżył decyzję WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Wraz ze skargą złożył wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2008 roku Sąd przywrócił S. Ch. termin do wniesienia skargi. Uwzględniając wniesione na to postanowienie zażalenie, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 31 października 2008 roku, sygn. akt II OZ 1140/08 uchylił je i odrzucił wniosek o przywrócenie terminu jako spóźniony. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 11 marca 2009 roku odrzucił skargę S. Ch. jako wniesioną z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. W dniu 24 marca skarżący złożył wniosek o uzupełnienie postanowienia z dnia 11 marca 2009 roku poprzez orzeczenie o zwrocie uiszczonego w sprawie wpisu w kwocie 500 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wniosek jest niezasadny. Zgodnie z art. 157 § 1 w związku z art. 166 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia postanowienia z urzędu - a gdy postanowienia nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia - zgłosić wniosek o uzupełnienie postanowienia, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w postanowieniu dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Jak wynika z treści wniosku, skarżący za dodatkowe orzeczenie, które stosownie do wyżej powołanego przepisu sąd zobowiązany był zamieścić w rozstrzygnięciu z dnia 11 marca 2009 roku uważa postanowienie o zwrocie wpisu wydane w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Sąd takiego stanowiska nie podziela. Wpis od skargi jest opłatą sądową pobieraną za przeprowadzenie przez sąd kontroli działalności administracji publicznej. Nie oznacza to jednak, że jest on należny jedynie wówczas, gdy do takiej kontroli faktycznie dojdzie, a jej końcowy efekt zostanie odzwierciedlony w wydanym przez sąd wyroku. Zdaniem sądu wpis jest opłatą należną zawsze, gdy sąd podejmuje czynności zmierzające do rozpoznania sprawy, w tym i takie które polegają na badaniu skargi pod względem formalnym. Do takiego wniosku w ocenie sądu upoważnia treść art. 220 P.p.s.a., który stanowi, że sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W niniejszym postępowaniu zostało wydanych pięć postanowień przez sądy dwóch instancji, dwa razy toczyło się postępowanie zażaleniowe przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Odpisy pism procesowych i orzeczeń sądowych przesyłano wszystkim stronom postępowania, w tym i organowi, którego rozstrzygnięcie było przedmiotem skargi. Nie można więc przyjąć, że sąd nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Postępowanie zostało wszczęte skutecznie, czego wynikiem było szereg czynności sądowych o charakterze procesowym. Nie miały one wprawdzie charakteru merytorycznego, niemniej stanowiły następstwo wniesionej przez S. Ch. skargi. W sprawie nie mógł mieć również zastosowania art. 222 P.p.s.a., zgodnie z którym nie żąda się opłat od pisma, jeżeli już z niego wynika, że podlega ono odrzuceniu. Wezwanie do uiszczenia wpisu zostało skierowane do skarżącego po wydaniu przez sąd pierwszej instancji postanowienia o przywróceniu terminu do wniesienia skargi, a więc dopiero po rozstrzygnięciu o dopuszczalności skargi pod względem jej terminowości. W chwili, gdy wezwanie o wpis od skargi było aktualne, funkcjonowało w obrocie prawnym orzeczenie, które konwalidowało skutki uchybienia terminu do wniesienia skargi i tym samym nie mogło uzasadniać przyjęcia, że z treści skargi wynika, iż podlega ona odrzuceniu – art. 222 P.p.s.a. Problematykę zwrotu wpisu w razie odrzucenia skargi reguluje art. 232 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego, jeżeli odrzucenie lub cofnięcie nastąpiło przed wysłaniem odpisu skargi - organowi, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, a także odpisu środka odwoławczego albo skargi o wznowienie postępowania innym stronom. Trzeba przy tym zaznaczyć, że przepis ten w swym dosłownym brzmieniu miał zastosowanie w okresie do 1 stycznia 2004 roku do 31 grudnia 2005 roku stosownie do treści art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) kiedy to dopuszczalne było także bezpośrednie wnoszenie skargi do sadu administracyjnego. Przepisu tego ustawodawca nie nowelizował i zachował on brzmienie w wersji pierwotnej ustawy. Sąd nie jest zatem zobowiązany zwrócić skarżącemu wpis w sytuacji, gdy o niedopuszczalności skargi rozstrzygnięto po prawidłowym wezwaniu skarżącego o jego uiszczenie i po podjęciu przez sąd szeregu czynności o charakterze procesowym, w tym i po wydaniu postanowień rozstrzygających merytorycznie o wnioskach stron postępowania. Również w okresie do 1 stycznia 2006 roku sąd mógł zwrócić wpis jedynie wówczas, gdy odrzucenie skargi nastąpiło przed wysłaniem organowi odpisu wniesionej bezpośrednio do sądu skargi. Sytuacja taka nie mogła mieć jednak zastosowania w okolicznościach analogicznych do tych, jakie zaszły w niniejszej sprawie, albowiem nie można sobie wyobrazić sytuacji, że bez przesyłania organowi odpisu skargi sąd wydaje postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia skargi, wskutek wniesionego zażalenia sąd drugiej instancji uchyla postanowienie o przywróceniu terminu i w konsekwencji skarga zostaje odrzucona kolejnym postanowieniem. Już samo rozstrzygnięcie o zasadności wniosku o przywrócenie terminu wymagało bowiem zwrócenia się do organu o akta administracyjne i jednoczesne przesłanie mu odpisu skargi. Z tych przyczyn nie można odczytywać treści art. 232 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w sposób automatyczny, przyjmując że skoro sąd nie przesyła organowi odpisu skargi z uwagi na pośredni tryb jej wnoszenia, to zawsze gdy dojdzie do odrzucenia skargi konieczne będzie dokonanie zwrotu wpisu skarżącemu. Dostosowanie treści art. 232 § 1 pkt 1 lit a P.p.s.a. do aktualnego, pośredniego trybu wnoszenia skargi z powołaniem się na racjonalność intencji ustawodawcy – postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt II FZ 488/06, publ. OSP 2007/4 poz. 45 – wymaga zatem ustalenia, jaki zakres zastosowania miał on w poprzednim stanie prawnym. Rozstrzygnięcie, że w pewnych konfiguracjach procesowych w poprzednim stanie prawnym nie miał on zastosowania, uzasadnia założenie, że w analogicznych sytuacjach w aktualnym stanie prawnym również nie można z niego skorzystać albowiem byłoby to sprzeczne z wolą ustawodawcy. Wzmocnieniem przyjętego stanowiska jest również fiskalna funkcja kosztów sądowych, które przynajmniej w jakimś stopniu mają rekompensować koszty związane z wymiarem sprawiedliwości sprawowanym przez sądy administracyjne. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 157 § 1, § 2 i § 3 P.p.s.a. oddalił wniosek o uzupełnienie postanowienia jako pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.