II SA/Rz 233/16
WyrokWSA w Rzeszowie2016-08-19
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Ewa Partyka, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepisy ustawy o grach hazardowych dotyczące kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, które nie zostały poddane procedurze notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą 98/34/WE, mogą stanowić podstawę do wymierzenia kary pieniężnej?Ratio decidendi
Przepisy ustawy o grach hazardowych, w tym art. 89 ust. 1 pkt 2, nie są przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, a zatem brak ich notyfikacji nie wyłącza możliwości stosowania ich jako podstawy do wymierzenia kary pieniężnej. Nawet gdyby uznać niektóre przepisy za techniczne, ich brak notyfikacji nie wpływa na legalność decyzji wydanych na ich podstawie, gdyż polskie sądy nie mają kompetencji do samodzielnego stwierdzania niezgodności ustawy z umową międzynarodową lub Konstytucją.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. została ukarana karami pieniężnymi za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Organy celne stwierdziły, że automaty te umożliwiały uzyskanie wygranej pieniężnej lub rzeczowej, miały charakter losowy i były prowadzone w celach komercyjnych. Spółka zarzuciła, że przepisy stanowiące podstawę kar są przepisami technicznymi, które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej i w związku z tym nie mogą być stosowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi spółki.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2016 r. spraw ze skarg A. Sp. z o.o. we [...] na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] nr [...] nr [...] i z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] nr [...] oraz z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry -skargi oddala-
Przedmiotem skarg A Sp. z o.o. z siedzibą we [...] (zwana dalej Spółką) są:
1. decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...]
w przedmiocie wymierzenia wyżej wskazanej Spółce kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem, na automacie o nazwie [...] nr [...],
w wysokości 12 000 zł (sprawa zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 233/16);
2. decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...]
w przedmiocie wymierzenia wyżej wskazanej Spółce kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem, na automacie o nazwie [...] nr [...],
w wysokości 12 000 zł (sprawa zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 234/16);
3. decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia wyżej wskazanej Spółce kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem, na automacie o nazwie [...] nr [...], w wysokości 12 000 zł (sprawa zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 235/16);
4. decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...]
w przedmiocie wymierzenia wyżej wskazanej Spółce kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem, na automacie o nazwie [...] nr [...], w wysokości 12 000 zł (sprawa zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 236/16);
5. decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia wyżej wskazanej Spółce kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem, na automacie o nazwie [...] nr [...], w wysokości 12 000 zł (sprawa zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 237/16);
6. decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia wyżej wskazanej Spółce kary pieniężnej za urządzanie gier poza kasynem, na automacie o nazwie [...] nr [...], w wysokości 12 000 zł (sprawa zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 239/16).
W podstawach prawnych powyższych decyzji organ wskazał art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, zwanej dalej w skrócie "O.p.") w zw. z art. 2 ust. 3, 4 i 5, art. 6 ust. 1, art. 23a ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r.
o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 612 ze zm., zwanej dalej "u.g.h.").
Z uzasadnień zaskarżonych decyzji i akt administracyjnych wynika, że funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...] w dniu [...] czerwca 2014 r. przeprowadzili w [...] przy ul. [...] w K. kontrolę. W trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono, że w powyższym lokalu urządzane były gry na powyżej opisanych automatach, a których to właścicielem była A Sp. z o.o.
z siedzibą we [...]. W wyniku przeprowadzonych eksperymentów ustalono, że gry na przedmiotowych urządzeniach odbywają się według sposobu i zasad jak dla automatów o niskich wygranych, mają charakter losowy, gry prowadzone są w celach komercyjnych, uzyskano możliwość gry za wcześniej zgromadzone punkty, urządzenia umożliwiają uzyskanie bezpośredniej wygranej.
Ustalenia potwierdzone zostały w opiniach biegłego sądowego w zakresie badania automatów i urządzeń do gier Sądu Okręgowego w [...] Ł. B. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] (II SA/Rz 233/16), nr [...] (II SA/Rz 235/16), nr [...] (II SA/Rz236/16), nr [...] (II SA/Rz 239/16) oraz w opinii upoważnionej przez Ministra Finansów jednostki badającej – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...] z dnia [...] luty 2015 r. nr [...] (II SA/Rz 234/16), z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] (II SA/Rz 237/16). Na podstawie wymienionych wyżej dowodów ustalono, że będące przedmiotem postępowań automaty do gier są urządzeniami elektronicznymi, umożliwiającymi uzyskanie wygranej pieniężnej oraz wygranej rzeczowej polegającej na rozpoczęciu nowych gier przez wykorzystanie punktów wygranych w poprzednich grach. Przebieg gier na automatach ma charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości, a uzyskiwane wyniki są nieprzewidywalne i niezależne od woli ani zręczności gracza, zaś w celu rozpoczęcia rozgrywania gier na automacie konieczne jest jego zakredytowanie przez gracza poprzez wprowadzenie monet do akceptora monet lub banknotów do akceptora banknotów.
W następstwie powyższych ustaleń organ uznał, że gry prowadzone na badanym automacie zawierają się w definicji gier na automatach określonej w art. 2 ust. 3 – 5 u.g.h., a możliwość prowadzenia gier za punkty uzyskane w wyniku wygranej zawierają się w definicji wygranej rzeczowej określonej w art. 2 ust. 4 u.g.h.
Mając na uwadze dokonane ustalenia Naczelnik Urzędu Celnego opisanymi na wstępie decyzjami wymierzył A Sp. z o.o. z/s we [...]. kary pieniężne za urządzanie gier poza kasynem, na powyższych automatach, w wysokości po 12 000 zł (za każdy automat).
Odwołania od powyżej opisanych decyzji złożyła Spółka zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez wymierzenie kary pieniężnej na podstawie przepisów technicznych, które wobec braku uprzedniej notyfikacji nie mogą być stosowane oraz mimo braku decyzji Ministra Finansów rozstrzygającej
o charakterze gry na spornym automacie. Wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i umorzenie postępowań w sprawie.
Po rozpoznaniu odwołań wyszczególnionymi na wstępie decyzjami Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji.
Uzasadniając swe stanowisko organ odwoławczy w całości podzielił argumentację organu I instancji wyrażoną w zaskarżonych decyzjach. W jego ocenie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę do uznania, że A Sp. z o.o. była urządzającym gry na automacie poza kasynem gry i bez zezwolenia, zaś sporne urządzenia są automatami do gier w rozumieniu u.g.h. Urządzenia te umożliwiały prowadzenie gier i uzyskanie wygranej rzeczowej o jakich mowa w art. 2 ust. 3, ust. 4 i ust. 5 u.g.h. a grę na nich urządzano bez wymaganej koncesji i wbrew regulacjom zawartym w u.g.h. - poza kasynem gry. Jako niezasadny organ ocenił zarzut, że jedynym dowodem przesądzającym o charakterze gry może być decyzja Ministra Finansów wydana na podstawie art. 2 ust. 6 u.g.h. Przepis ten kierowany jest do przedsiębiorcy i jeżeli urządzający grę hazardową nie skorzysta
z możliwości złożenia wniosku do ministra właściwego do spraw finansów publicznych o rozstrzygnięcie w drodze decyzji o charakterze gry, to organy celne uzyskują autonomiczną i samodzielną kompetencję do oceny w ramach postępowania o wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 89 u.g.h., czy urządzana gra ma charakter gry na automacie w rozumieniu przepisów u.g.h.
Organ odwoławczy odniósł się również do zagadnienia notyfikacji Komisji Europejskiej projektu u.g.h., a ściślej – jej braku, a to w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. wydanego w połączonych sprawach C-213/11, C-214/1 i C-217/11. W ocenie DIC przepisy u.g.h. nie mają charakteru technicznego w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w zakresie norm i przepisów technicznych (dalej zwanej jako: "dyrektywa 98/34/WE"), a zatem nie są objęte obowiązkiem uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej. Organ odwoławczy stwierdził, że nawet gdyby uznać, że niektóre przepisy u.g.h. są przepisami technicznymi i powinny zostać uprzednio notyfikowane, to nie może zmienić to faktu, że ustawa o grach hazardowych w sposób skuteczny derogowała poprzednio obowiązujący w tym zakresie akt prawny i stanowi aktualnie integralną część krajowego porządku prawnego. Nadto organ powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r., sygn. P 4/14 w którym orzeczono o zgodności z Konstytucją przepisów art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
Skargi na powyżej opisane decyzje Dyrektora Izby Celnej złożyła A Sp. z o.o. we [...]. – reprezentowana przez adw. D. W. wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji oraz o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Kwestionowanym decyzjom zarzuciła naruszenie:
1. art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. przewidującego możliwość wymierzenia kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł od każdego automatu za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry poprzez jego zastosowanie wobec strony w niniejszej sprawie, podczas gdy powołany przepis, wespół z nakazem z art. 14 ust. 1 u.g.h. stanowi regulację techniczną w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE,
a w konsekwencji w braku notyfikacji projektu u.g.h. Komisji Europejskiej, nie może on być stosowany, zaś postępowanie wobec strony powinno zostać umorzone.
W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko uprzednio wyrażone w sprawie.
Na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowił zarządzić na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a. połączenie spraw o sygn. II SA/Rz 233/16, II SA/RZ 234/16, II SA/Rz 235/16, II SA/Rz 236/16, II SA/Rz 237/16, II SA/Rz 239/16 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzić je pod sygn. II SA/Rz 233/16.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.). Sąd rozpoznający skargę na akt administracyjny (tu decyzja) dokonuje jego oceny mając na uwadze wyłącznie stan prawny obowiązujący w dniu podjęcia aktu (wydania decyzji), jak i stan sprawy istniejący na ten dzień, a wynikający z akt administracyjnych (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - zwanej dalej "P.p.s.a."/). Podstawą orzekania Sądu jest więc materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed organami obydwu instancji.
Aby usunąć z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny (tu decyzja) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisu prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy, bądź przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt dotknięty jest jedną z wad wymienionych w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych ustawach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżone decyzje co do ich zgodności z prawem, tj. w granicach określonych przepisami ustaw powołanych wyżej, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Brak jest bowiem podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargi podlegały oddaleniu.
Kontrolowanymi w niniejszym postępowaniu decyzjami nałożono na Spółkę A Sp. z o.o. we [...]. kary pieniężne w wysokości po 12 000 zł za urządzanie gier na każdym z automatów poza kasynem gry w [...] przy ul. [...] w K. Z prawidłowo przeprowadzonych przez organ ustaleń wynika, i co w zasadzie nie było w sprawie kwestionowane, że lokal ten nie stanowił kasyna gry i nie był objęty koncesją lub zezwoleniem, a jego przeznaczenie wskazuje na ogólną dostępność dla klientów (potencjalnych graczy), czyli komercyjny cel lokalizacji. Nie budzi również zastrzeżeń Sądu, że gry na zakwestionowanych automatach odpowiadały dyspozycjom z art. 2 ust. 3, 4 i 5 u.g.h., jako że zawierały w sobie element losowości (przebieg i wynik gry był niezależny od gracza) i umożliwiały uzyskanie wygranej rzeczowej w postaci możliwości rozegrania kolejnej gry poprzez wykorzystanie wygranych wcześniej punktów, co w szczególności potwierdziły wyniki eksperymentów przeprowadzonych przez funkcjonariuszy Służby Celnej oraz opinie biegłego sądowego (dot. sprawy II SA/RZ 233/16, II SA/Rz 235/16, II SA/Rz 236/16 i II SA/RZ 239/16) oraz opinie upoważnionej jednostki badającej – Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...]. (II SA/Rz 234/16 i II SA/Rz 237/16).
Zgodnie z powołanymi przepisami, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości (ust. 3), a także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane
w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (ust. 5). Wygraną rzeczową
w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze (ust. 4). Dla rekonstrukcji znaczenia użytego przez ustawodawcę pojęcia "losowy" należy odnieść się do wykładni językowej posiłkując się słownikami języka polskiego, że stan rzeczy ma charakter "losowy", jeśli dotyczy nieprzewidzianych wydarzeń, jest oparty na przypadkowym wyborze lub na losowaniu, zależny jest od losu (por. M. Bańko, Słownik języka polskiego, Warszawa 2007, tom 2, str. 424; M. Szymczak, Słownik języka polskiego, Warszawa 1988, tom 2, str. 53; E. Sobol, Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1994, str. 396). Tym bardziej opis taki można i należy odnieść do stanu rzeczy, który zawiera element losowości. Powyższe stwierdzenie koresponduje z przyjętą w orzecznictwie wykładnią użytego w art. 2 ust. 3 u.g.h. sformułowania "element losowości", że taką cechę ma gra, której wynik jest nieprzewidywalny dla grającego, czyli nie zależy od jego umiejętności fizycznych i psychicznych, tj. zręczności, woli czy wiedzy (por. wyrok NSA z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1713/13, to i pozostałe powołane w sprawie orzeczenia opublikowane na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Do uznania urządzenia za automat do gry w rozumieniu u.g.h. wystarczające jest, że cechą przeprowadzanej na nim gry jest organizowanie jej w celach komercyjnych i że gra ma charakter losowy. Taka zaś działalność ma charakter koncesjonowany, nawet jeżeli w grze nie występuje wygrana pieniężna lub rzeczowa polegająca choćby na przedłużeniu czasu gry bez wpłaty dodatkowej stawki, czy rozpoczęcie nowej gry poprzez wykorzystanie wygranej (punktów) z poprzedniej gry (art. 2 ust. 4 u.g.h.).
W ocenie Sądu, organy celne bezspornie wykazały, że gry na rzeczonych automatach charakteryzowały się powyższymi cechami. Ich organizowanie było nastawione na zysk związany z odnoszeniem korzyści z wpłat inicjujących grę przez osoby uczestniczące w danej grze (charakter odpłatny gry) i odbywało się przy tym na urządzeniach wystawionych w miejscu cechującym się ogólną dostępnością dla nieograniczonej liczby potencjalnych graczy. Wyniki przeprowadzonych przez funkcjonariuszy eksperymentów w dniu [...] czerwca 2014 r., potwierdzone następnie w opiniach biegłego sądowego z zakresu badań automatów i urządzeń do gier Sądu Okręgowego w [...] – Ł. B. oraz z badań dokonanych przez upoważnioną przez Ministra Finansów jednostkę badającą - Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...]. w wystarczający sposób dowiodły, że gry na zakwestionowanych urządzeniach odpowiadały ww. definicjom ustawowym. Ustalenia organów orzekających w zakresie przesłanek zakwalifikowania gier jako gier na automatach w rozumieniu u.g.h. znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji.
Odnośnie zaś głównego zarzutu skargi zmierzającego do wykazania, że przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. oraz art. 14 ust. 1 u.g.h. stanowią przepisy techniczne, a wobec braku poddania ich procedurze notyfikacji nie mogą być stosowane, istotne znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. sygn. II GPS 1/16, w całości aprobowana przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawię.
W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że: 1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.
W uzasadnieniu powołanej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny – analizując orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE – wskazał, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h nie jest przepisem technicznym, w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE, gdyż przepis ten ustanawia sankcję za działania niezgodne z prawem, zaś ocena tej niezgodności jest dokonywana na podstawie innych wzorców normatywnych.
O możliwości zastosowania, bądź konieczności odmowy zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h decydują bowiem okoliczności konkretnej sprawy i zestawienie w jakim przepis ten występuje w ramach konstrukcji normy prawnej odnoszącej się do ustalonego stanu faktycznego, co oznacza, że zasadniczo może stanowić on podstawę prawną nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej nie ma również znaczenia techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy oraz okoliczność nieprzekazania projektu tego przepisu Komisji Europejskiej, zgodnie z art. 8 ust. 1 tej dyrektywy. W sytuacji, gdy art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizuje urządzanie gier na automatach w sposób niezgodny z prawem,
a z art. 14 ust. 1 tej ustawy wynika, że urządzanie gier na automatach jest dozwolone w kasynach gry, co wymaga spełnienia szeregu szczegółowych warunków określonych ustawą ściśle reglamentującą tego rodzaju działalność, to za oczywiste uznać należy, że z punktu widzenia stosowania albo odmowy stosowania tego przepisu, ustaleniem faktycznym o wiodącym i prawnie relewantnym znaczeniu jest ustalenie odnoszące się do następującej okoliczności. Mianowicie, czy podmiot prowadzący działalność regulowaną ustawą o grach hazardowych w ogóle poddał się działaniu zasad określonych tą ustawą – w tym zwłaszcza zasad określonych
w jej art. 14 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 - czy też przeciwnie, zasady te zignorował w ten sposób, że na przykład działalność tę prowadził pomimo, że ani zezwolenia, ani koncesji na prowadzenie gry nigdy nie posiadał, ani też nie ubiegał się o nie.
W zakresie odnoszącym się zarówno do dokonywania ustalenia faktycznego, jak i jego oceny z punktu widzenia stosowania albo odmowy stosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., o czym przesądzają okoliczności konkretnej sprawy oraz zestawienie
w jakim ten przepis występuje w ramach konstrukcji normy prawnej odnoszącej się do konkretnie ustalonego stanu faktycznego, nie ma miejsca na żadną dowolność. Zwłaszcza zaś taką, która miałaby polegać na dokonywaniu oceny spełnienia (wstępnych) warunków stosowania (stosowalności) przywołanego przepisu prawa, nie tyle przez uprawniony do tego organ, co przez samych zainteresowanych.
W szczególności zaś przez tych, którzy podejmując działalność regulowaną ustawą
o grach hazardowych w zakresie urządzania gier na automatach, sposobu urządzania tych gier nawet nie konfrontowali - w przedstawionym powyżej
i pozytywnym tego słowa znaczeniu - z treścią zawartych w tej ustawie unormowań
w zakresie, w jakim określają one zasady organizowania i urządzania gier na automatach, ograniczając się w tym względzie do postawy, że prowadzenie tej działalności poprzez ignorowanie określonych ustawą zasad "legitymizuje" stanowisko Trybunału Sprawiedliwości zawarte w pkt 25 wyroku w sprawach połączonych C - 213/11, C - 214/11 i C - 217/11 oraz budowany na tej podstawie wniosek o niestosowalności art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że na gruncie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od spełnienia których w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach. Natomiast odnosząc się do ustalenia podmiotu, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność administracyjna za popełnienie deliktu polegającego na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry, wskazano, że w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ustawodawca operuje pojęciem "urządzającego gry". Tego rodzaju zabieg służący identyfikacji sprawcy naruszenia prowadzi do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. I to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież - jak to wynika z art. 6 ust. 4 u.g.h. - nie może uzyskać, ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Z powyższego wynika, że przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc sprzeczny z ustawą, urządza gry na automatach.
W świetle powyższej uchwały nie ulega wątpliwości, że bezzasadne są argumenty strony skarżącej zmierzające do wykazania, że zaskarżone decyzje zostały wydane na podstawie przepisów technicznych w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34/WE, które jako niepoddane procedurze notyfikacji, określonej w tej Dyrektywie, nie mogą być stosowane. Nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty strony skarżącej o braku podstaw stosowania przepisów, które w jej ocenie stanowią przepisy techniczne, a z uwagi na ich brak notyfikacji nie mogą być stosowane. W ocenie składu orzekającego proces stosowania prawa zakończony wydaniem zaskarżonych decyzji nie nosił znamion wadliwości i przebiegał
z poszanowaniem zasady legalizmu określonej w art. 120 O.p. Tej oceny nie zmienia treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r.
a lektura jego uzasadnienia nie dowodzi nieskuteczności przepisów art. 89 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h. Dokonując w nim interpretacji art. 1 pkt 11 Dyrektywy 98/34WE Trybunał wskazał, że przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że przepisy krajowe tego rodzaju jak przepisy ustawy o grach hazardowych, które mogą powodować ograniczenie, a nawet stopniowe uniemożliwienie prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych poza kasynami i salonami gry, stanowią potencjalnie "przepisy techniczne", w związku z czym ich projekt powinien zostać przekazany Komisji zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy, w wypadku ustalenia, iż przepisy te wprowadzają warunki mogące mieć istotny wpływ na właściwości lub sprzedaż produktów, przy czym dokonanie tego ustalenia należy do sądu krajowego. Nie przesądził jednak o skutku braku notyfikacji takich przepisów.
Abstrahując zatem od tego, że co do techniczności art. 14 ust. 1 u.g.h.,
w świetle ugruntowanego orzecznictwa, nie może być już wątpliwości, jak również co do tego, że charakteru technicznego nie posiada art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz art. 6 ust. 1 u.g.h. Brak notyfikacji przepisów technicznych nie przesądza o negatywnych konsekwencjach wprowadzenia ich do systemu prawa. Mimo braku wymaganej notyfikacji przepisy takie podlegają stosowaniu, a fakt ten nie wpływa na legalność wydanej w ich oparciu decyzji. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie P 4/14 orzekając o zgodności art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. z art. 2 i art. 7 w zw. z art. 9 oraz z art. 20 i 22 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, wskazał, że notyfikacja tzw. przepisów technicznych, o której mowa w dyrektywie 98/34/WE, nie stanowi bowiem elementu konstytucyjnego trybu ustawodawczego. Uchybienie ewentualnemu obowiązkowi notyfikowania Komisji Europejskiej potencjalnych przepisów technicznych nie może samo przez się oznaczać naruszenia konstytucyjnych zasad demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) oraz legalizmu (art. 7 Konstytucji). Sąd rozpoznający niniejszą sprawę pogląd ten podziela. Istotną okolicznością, którą trzeba uwzględnić przy ocenie skutków niedopełnienia obowiązku notyfikacji jest fakt, że w polskim systemie prawnym najwyższym aktem normatywnym jest Konstytucja RP oraz wyłączna kompetencja Trybunału Konstytucyjnego do oceny zgodności umów międzynarodowych z Konstytucją. Z tego też względu, jakkolwiek polskie sądy zgodnie z zasadą samodzielności jurysdykcyjnej (art. 8 k.p.k.) są niezawisłe
i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 177), to jednakże nie mają umocowania prawnego, ażeby samoistnie stwierdzić niezgodność ustawy z umową międzynarodową, czy też z ustawą zasadniczą. Dopóki ustawa nie utraciła mocy obowiązującej, sądy a także organy administracji obowiązane są więc stosować jej przepisy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2014 r. sygn. akt III KK 447/13). Oznacza to, że zarzut zastosowania "nieskutecznych" w świetle wyroku TSUE przepisów nie mógł odnieść skutku.
Sąd nie dopatrzył się także uchybień procesowych, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło