II SA/Rz 244/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Maria Piórkowska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie prawa do zasiłku dla bezrobotnych -skargę oddala- II SA/Rz 244/12 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi G. B. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], utrzymująca w mocy własną decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2011 r., nr [...] o uznaniu G. B. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych.. W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 7 pkt 2, art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 1, art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 i ust. 6, art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2008 r., Nr 69, poz. 415 ze zm., zwanej dalej u.p.z.i.r.p.). Decyzją z dnia [...] września 2011 r., opisaną powyżej, Starosta [...] uznał G. B. za osobę bezrobotną i przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 20 lipca 2011 r. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że G. B. został uznany za osobę bezrobotną, gdyż zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy i złożył stosowne oświadczenie. Prawo do zasiłku zostało przyznane, gdyż zarejestrowany spełnił warunki określone przepisami prawa. Postanowieniem z dnia [...] października 2011 r. organ I instancji uzupełnił rozstrzygnięcie decyzji ustalając, że okres pobierania zasiłku wynosi dla strony 6 miesięcy. W odwołaniu G. B. zaskarżył decyzję organu I instancji w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o przyznaniu zasiłku dla osoby bezrobotnej na okres 6 miesięcy. Skarżący podniósł, że art. 73 u.p.z.i.r.p., na podstawie którego wydano niniejszą decyzję jest niezgodny z art. 32 pkt 1 i 2 Konstytucji, ustanawiającym zasadę równouprawnienia i zakaz dyskryminacji. Skarżący wniósł o przyznanie mu zasiłku na okres 12 miesięcy i podkreślił, że zasiłki w tym wymiarze przyznawane są na terenie innych powiatów, m.in. w powiecie [...] i [...]. Zdaniem skarżącego praktyka przyznawania zasiłków dla bezrobotnych na różne okresy w różnych powiatach świadczy o dyskryminacji. Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] po rozpoznaniu odwołania utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu podniósł, że skarżący nie spełnia ustawowych przesłanek, od których zależy przyznanie zasiłku dla bezrobotnych na okres 12 miesięcy. Wskazano, że skarżący nie jest osobą po 50 roku życia, nie ma dzieci na utrzymaniu i jest stanu wolnego. Ponadto, w okresie pobierania zasiłku skarżący zamieszkiwał w powiecie [...], w którym na dzień 30 czerwca 2010 r., poprzedzający dzień przyznania prawa do zasiłku stopa bezrobocia nie przekroczyła 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. W związku z powyższym zgodnie z treścią art. 73 ust. 1 u.p.z.i.r.p., skarżącemu nie mógł być przyznany zasiłek na okres 12 miesięcy. Stwierdzono, że skarżącemu przysługuje prawo do zasiłku dla bezrobotnych w wymiarze 6 miesięcy. W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami. W uzasadnieniu nadmieniono także, że organy administracji publicznej nie są umocowane do badania zgodności przepisów prawa z Konstytucją. W skardze G. B. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie mu prawa do zasiłku na okres 12 miesięcy. W uzasadnieniu podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Podniósł, że art. 73 u.p.z.i.r.p. jest niezgodny z art. 31 pkt 3 i art. 32 Konstytucji. Skarżący wyraził przekonanie, że przyznawanie prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych na różne okresy na terenie różnych powiatów jest przejawem dyskryminacji i stanowi naruszenie zasady równego traktowania. G. B. podkreślił, że nie chce się czuć osobą drugiego zaszeregowania i dyskredytowaną W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które stanowiły podstawę wydanej decyzji. Ponadto wskazano, że skarżący nie kwestionuje ustaleń organu dotyczących niespełniania warunków uprawniających do nabycia prawa do pobierania zasiłku dla bezrobotnych w przez okres 12 miesięcy. Skarżący podważa natomiast zgodność przepisów u.p.z.i.r.p. z Konstytucją. Organ odwoławczy przywołał także treść orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 września 2007 r., sygn.. akt I OSK 1902/06 ( Lex nr 443897), w którym sąd stwierdził, iż zasada równości wobec prawa ma charakter klauzuli generalnej i nie może stanowić samodzielnej podstawy do dochodzenia roszczenia, gdyż podstawą określonego świadczenia może być przepis ustawy szczególnej, regulujący stosunki w danej dziedzinie życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U, Nr 153, poz.1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz.270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem skargi jest decyzja przyznająca skarżącemu status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku przez okres sześciu miesięcy w oparciu między innymi o treść art. 71 ust. 1 pkt. 1 i pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 2 i ust. 6 oraz art. 73 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz.415 ze zm./. Orzekające w sprawie organy, wydając zaskarżone rozstrzygniecie przyjęły, że skarżący spełnia wymogi nałożone przepisami art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 przywołanej wyżej ustawy, a więc na podstawie art. 72 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 2 wysokość tego zasiłku ustalona została w kwocie 761,40 zł brutto przez okres pierwszych trzech miesięcy, oraz w kwocie 597,90 zł brutto przez okres następnych trzech miesięcy. Sześciomiesięczny okres pobierania przez skarżącego zasiłku ustalony został w oparciu o zasadę, wyrażoną w art. 73 ust. 1 pkt 1 przywołanej wyżej ustawy, a która stanowi, że przysługuje bezrobotnym zamieszkałym w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekracza 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Prawodawca przewidział w art. 73 ust. 1 pkt 2 cyt. wyżej ustawy dwunastomiesięczny okres pobierania zasiłku lecz jedynie dla spełniających tym przepisem warunki; zamieszkiwania w okresie pobierania zasiłku na obszarze powiatu, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekracza 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju /art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. a/ lub powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20 - letni okres uprawniający do zasiłku /art. 73 ust. 1 pkt 2 lit b/ lub którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego /art.73 ust. 1 pkt 2 lit. c /. Orzekające w sprawie organy oceniły, że skarżący nie spełnia żadnego z wymogów określonych art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, a więc brak jest podstaw do przyznania mu zasiłku przez okres 12 miesięcy. Odnosząc się do wniosku skarżącego o przyznanie mu dwunastomiesięcznego zasiłku wskazały, że nie spełnia on kryteriów wymaganych przepisem art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż w powiecie, w którym zamieszkuje, w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku, stopa bezrobocia wynosiła 13,8 %, a więc nie przekroczyła 150 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Zgodnie bowiem z Obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 30 czerwca 2010 r. w sprawie przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze powiatów /M P Nr 71, poz. 910/ przeciętna stopa bezrobocia w kraju wynosiła 11,7%. W tym stanie sprawy zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Odnosząc się do podnoszonego przez skarżącego zarzutu niezgodności art. 73 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z art. 31 ust.3 i art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP w ocenie Sądu nie zasługuje on na uwzględnienie. Zgodnie z ugruntowanym, na kanwie art. 32 Konstytucji orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego zasada równości oznacza nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej klasy. Wszyscy adresaci norm prawnych, charakteryzujący się w równym stopniu daną cechą istotną, powinni być traktowani równo, według jednakowej miary, bez różnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. Jednocześnie wskazać należy, że równość w rozumieniu konstytucyjnym nie ma charakteru abstrakcyjnego i absolutnego i nie oznacza identyczności praw wszystkich jednostek funkcjonując w pewnym kontekście /wyrok TK z 13 grudnia 2011 r., SK 44/09 OTK-A 2011/10/117, wyrok TK z 23 października 2001 r., sygn. K 22/01 OTK 2001, nr 7, poz. 215/. Na kanwie rozpoznawanej sprawy, odnosząc zasadę równości wobec prawa określoną w art. 32 Konstytucji wskazać należy cele ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jak wynika z treści art. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ma ona na celu określenie zadań państwa w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej. Przez sformułowanie "łagodzenie skutków bezrobocia" rozumieć należy również świadczenia z tytułu pozostawania bez pracy w aspekcie socjalnym, co oznacza branie pod uwagę możliwości zatrudnienia na danym rynku pracy. Niewątpliwie możliwość zatrudnienia w powiatach o niższej stopie bezrobocia jest wyższa niż w powiatach o znacznej stopie bezrobocia, a więc ustawodawca wymienionym w art. 1 celem ustawy, wśród zadań państwa również łagodzenia skutków bezrobocia daje możliwość dodatkowego wsparcia bezrobotnych z powiatów obarczonych wyższym bezrobociem poprzez np. wydłużenie okresu pobierania zasiłku. Zróżnicowanie okresu pobierania zasiłku znajduje również uzasadnienie w solidarności społecznej wymienionej jako jeden z celów państwa w zakresie łagodzenia skutków bezrobocia. Oznacza to więc, że ustawowe wydłużenie okresu pobierania zasiłku do 12 miesięcy w zależności od stopnia bezrobocia i objęcie powiatów dotkniętych wysokim bezrobociem przedłużonym okresem pobierania zasiłku, równoważnie, a także solidarnie łagodzi jego skutki. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w obszarach o większym wskaźniku bezrobocia podjęcie zatrudnienia czy aktywizacji zawodowej jest znacznie trudniejsze, a więc wprowadzenie uprawnień takich jak art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach tynku pracy zrównuje jedynie szanse tych bezrobotnych. Respektowanie nakazu równego traktowania podmiotów zawartego w art. 32 Konstytucji wymaga, aby ewentualne zróżnicowanie prawne podmiotów pozostawało w odpowiedniej relacji do różnic ich sytuacji faktycznej jako adresatów danych norm prawnych i jest uzasadnione bezpośrednim celem przepisów / tak wyrok SN z dnia 5 maja 2010 r. IPK 201/09 OSNP 2011/21-22/270/, które to wymogi art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy spełnia. W ocenie Sądu chybiony jest również zarzut niezgodności art. 73 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP z uwagi na to, że właśnie przepis ten dopuszcza ustawowe ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw ustawą wówczas, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności praw innych osób, choć ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Oznacza to również, że ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności mogą być wprowadzane jedynie w formie aktu parlamentarnego, uchwalanego w szczególnym trybie i zajmującego naczelne, tuż po Konstytucji, miejsce w systemie źródeł prawa. Z przyczyn wyżej podniesionych skoro zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 / orzekł jak w sentencji.