II SA/Rz 250/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. sołtysa wsi na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w sprawie rozpoznania sprzeciwu sołtysa wsi na wstrzymanie realizacji uchwały zebrania wiejskiego wsi postanawia odrzucić skargę. Przedmiotem postępowania jest skarga M.K. – sołtysa wsi na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w sprawie rozpoznania sprzeciwu sołtysa wsi na wstrzymanie realizacji uchwały zebrania wiejskiego wsi. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy reprezentowana przez Wójta wniosła o odrzucenie względnie oddalenie skargi. Wniosek o odrzucenie skargi uzasadniła brakiem zdolności sądowej po stronie sołtysa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z powodu braku zdolności sądowej po stronie sołtysa. Warunkiem skutecznego wniesienia skargi jest posiadanie zdolności sądowej. Zdolność sądową, przez którą należy rozumieć zdolność do występowania przed sądem administracyjnym jako strona, posiadają: osoby fizyczne, osoby prawne jak również państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, organizacje społeczne nieposiadające osobowości prawnej, inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na te jednostki obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób – art 25 P.p.s.a. Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446; dalej: "u.s.g.") gmina może tworzyć jednostki pomocnicze m.in. sołectwa. Zgodnie z treścią art. 36 ust. 1 u.s.g. organem uchwałodawczym w sołectwie jest zebranie wiejskie, a wykonawczym – sołtys. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka, a podstawą jego działania są uchwały organu uchwałodawczego – zebrania wiejskiego. Sołtys jest więc organem właściwym do reprezentowania sołectwa. Jednostki pomocnicze nie posiadają jednak osobowości prawnej. Osobowość taką posiada tylko gmina – art 2 pkt 2 u.s.g. W postanowieniu z dnia 30 listopada 2013 r., sygn. akt II OZ 1107/12, NSA wskazał, że jednostka pomocnicza stanowi jedynie część większej struktury, jaką jest gmina i nie korzysta z analogicznej ochrony sądowej, jak jednostka samorządu terytorialnego. Ustawodawca nie przyznał jednostkom pomocniczym kompetencji publicznoprawnych, a kompetencje te określa jednostce pomocniczej wyłącznie gmina w statucie. Jednostka pomocnicza nie posiada osobowości prawnej oraz umocowania do samodzielnego występowania w obrocie prawnym. Jednostka pomocnicza jest więc wyłącznie elementem składowym gminy, jej "częścią pomocniczą", nie ma poza tymi ramami samodzielnego bytu prawnego. Nie może być zatem samodzielnym podmiotem praw i obowiązków w sferze materialnego prawa administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2003 r. sygn. akt IV SA 2841/03 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2000 r. sygn. akt II SA/Łd 1097/00, ONSA z 2001 r., nr 4, poz. 187). W świetle powyższego stwierdzić należy, że sołtys wsi nie posiada zdolności sądowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wniesiona przez niego skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 P.p.s.a.