II SA/Rz 251/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Ł. na pismo Wojewody z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie informacji o braku podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ujawnienia danych osobowych i wypłaty odszkodowania na rzecz innej osoby - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę. W dniu 30 stycznia 2020 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) J.Ł. (dalej: "Skarżący") złożył za pośrednictwem Wojewody skargę na pismo tego organu z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...]. Zarzucił, że organ nie realizuje ustawowych obowiązków, a jego działanie narusza art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 k.p.a. Zawnioskował o wydanie decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Wskazał, że 7 października 2019 r. zwrócił się do Starosty o wszczęcie postępowania w sprawie ujawnienia jego danych J.C. oraz w sprawie wypłaty odszkodowania za działkę 2185/2 A.Ł., którą to wypłatę dokonano na rzecz innej osoby. Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu o braku podstaw do wszczęcia postępowania. Jego zdaniem brak formalnej odmowy wszczęcia postępowania nie pozbawia zawiadamiającego możliwości poddania działań organu kontroli, stąd w jego ocenie wniesienie skargi jest uzasadnione. W odpowiedzi na powyższą skargę Wojewoda zawnioskował o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Wyjaśnił, że pismem z [...] października Skarżący wystąpił do Starosty o wszczęcie postępowania w sprawie ujawnienia danych osobowych (numeru konta) oraz wypłaty odszkodowania za działkę nr 2185/2 (należnego A.Ł.) na rzecz innej osoby. W odpowiedzi (pismo z [...] listopada 2019 r.) Starosta poinformował, że okoliczności dotyczące ujawnienia danych osobowych zostały zakwalifikowane i objęte wewnętrzną procedurą zmierzającą do wyjaśnienia i stwierdzenia czy nie nastąpił incydent w zakresie ochrony danych osobowych. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że nie nastąpiło ujawnienie danych osobowych - w postaci numeru konta rachunku bankowego. Odnośnie zaś kwestii wypłaty odszkodowania organ poinformował stronę, że kwota należnego odszkodowania została wypłacona na rachunek wskazany przez A.Ł. i J.Ł. w piśmie z [...] sierpnia 2012 r. Z uwagi na fakt, że strony nie poinformowały organu o zmianie numeru konta Starosta uznał, że odszkodowanie wypłacono prawidłowo, z zachowaniem ustawowego terminu. Wojewoda wskazał także, na pismo z [...] listopada 2019 r. Skarżący złożył zażalenie wnosząc o wydanie decyzji. W piśmie z [...] grudnia 2019 r., stanowiącym odpowiedź na powyższe zażalenie Wojewoda wyjaśnił, że do czynności związanych z wypłatą odszkodowania nie mają zastosowania przepisy k.p.a., zatem na pismo Starosty z [...] listopada 2019 r. zażalenie nie przysługuje. W kwestii zaś dotyczącej wszczęcia postępowania w sprawie ujawnienia danych osobowych Wojewoda wskazał organ właściwy do rozpatrywania skarg w zakresie danych osobowych. Z powyższych przyczyn Wojewoda uznał, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia żądania Skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 P.p.s.a., jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Jej rozpoznanie rodziłoby bowiem nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 1 P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres sądowej kontroli administracji określony został w art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – zwana dalej "p.p.s.a."), który stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Warunkiem merytorycznego rozpatrzenia skargi jest złożenie jej od aktu lub czynności objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej w art. 3 § 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie obejmującym orzekanie jedynie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz Dz. U. z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a P.p.s,.a.), a także w sprawach w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie J. Ł. przedmiotem skargi uczynił pismo Wojewody [....] z 20 grudnia 2019 r., którym organ ten poinformował Skarżącego, że procedura wypłaty odszkodowania ustalonego w decyzji nie podlega przepisom k.p.a., natomiast do skutków zwłoki czy opóźnienia w wypłacie stosuje się przepisy k.c. W piśmie tym wyjaśnił także, że w kwestii ujawnienia danych osobowych organem właściwym w zakresie skarg na naruszenia przepisów RODO jest Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych. Sąd dokonując oceny ww. pisma stwierdza, że nie może ono zostać uznane za decyzję administracyjną, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, bowiem nie rozstrzyga merytorycznie indywidualnej sprawy skarżącego (art. 104 § 1 i § 2 K.p.a.). Nie może także zostać uznane za akt lub czynność z zakresu administracji publicznej. Zgodnie ze wskazanymi powyżej przepisami, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na inne, niż decyzje administracyjne i postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień bądź obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.). Akty lub czynności podlegające kontroli sądu administracyjnego muszą spełniać następujące warunki: nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, egzekucyjnym lub zabezpieczającym, winny mieć charakter publicznoprawny, być skierowane do indywidualnego podmiotu oraz dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatni warunek oznacza, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku (tak m.in. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2007 r., sygn. akt II GSK 265/07). Powyższe wskazuje, że czynność z zakresu administracji publicznej może podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego jedynie, gdy z jej treści wynika przyznanie stronie uprawnień lub nałożenie na nią określonych obowiązków a czynności te wynikają z władczego działania organu. Nadto kontrola działalności administracji przez sądy administracyjne obejmuje akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a.); akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6 cyt. przepisu); akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7). W niniejszej sprawie – jak już wyżej wskazano - przedmiotem skargi jest pismo Wojewody stanowiące informację o braku podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz innej osoby z uwagi na fakt, że w tej kwestii przepisy k.p.a. nie mają zastosowania, a także w sprawie ujawnienia danych osobowych (właściwym organem w tej kwestii jest Prezes UODO). Dokonując oceny charakteru zaskarżonego pisma w kontekście prawnych form działania administracji publicznej podlegających kognicji sądów administracyjnych Sąd stwierdza, że pisemne stanowisko Wojewody z [...] grudnia 2019 r. nie należy do żadnej z kategorii spraw objętych kontrolą sądowoadministracyjną. Nie ulega wątpliwości, że pismo to nie jest czynnością o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ani żadnym z aktów wymienionym w pkt 5-7 cyt. przepisu i nie podlega właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Ma ono wyłącznie walor informacyjny, a przez to nie rozstrzyga w sposób władczy o prawach i obowiązkach adresata. W tych okolicznościach, uznać należy, że sprawa nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego, a skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Ponieważ skarga podlega odrzuceniu Sąd, mając na względzie treść art. 222 P.p.s.a., odstąpił od wzywania skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.