II SA/Rz 259/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Jolanta Ewa Wojtyna Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "A." Sp. jawna na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy -postanawia- zawiesić z urzędu postępowanie sądowo administracyjne II SA/Rz 259/09 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] września 2008r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej SKO), działając na podstawie art. 61 § 1 oraz art. 157 § 3 ustawy z dnia z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwana dalej w skrócie k.p.a. odmówiło wszczęcia postępowania na wniosek Przedsiębiorstwa A. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2007r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą: osiedle mieszkaniowe wielorodzinne z usługami drobnymi nieuciążliwymi i usługami handlowymi (spożywczo-przemysłowymi) oraz infrastrukturą techniczną na działkach nr 2741/27, 2741/17, 2714/22, 2714/25, 2741/25, 2553/1, 2740, 2741/26, 2552 w obrębie 216 położonych w R. u zbiegu ulic T. i S. w granicach określonych w załączniku graficznym dla tej decyzji wydanej na wniosek J. J. Przesiębiorstwo A. – sp. jawna z siedzibą w L. złożyło wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2007r. nr [...], którą ustalono warunki zabudowy dla J. J. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, iż nie posiada interesu prawnego dającego przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. W piśmie procesowym z dnia 22 sierpnia 2008r wskazała, że nieważność decyzji wynika ze sprzeczności z art. 73 ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska wobec zaplanowania lokalizacji inwestycji w niebezpiecznej odległości od zakładu przemysłowego należącego do wnioskodawcy, a zakład stwarza zagrożenie wystąpienia poważnej awarii mimo zastosowania wszelkich wymaganych prawem zabezpieczeń. Interes prawny skarżącej wynika ewidentnie z ust. 6 tego przepisu, gdyż stwarza możliwość nałożenia na istniejące zakłady obowiązku wykonania określonych zabezpieczeń technicznych, w skutek realizacji przez inwestora przedsięwzięcia objętego decyzją o warunkach zabudowy. Taki pogląd został zaprezentowany w komentarzu do Prawa ochrony środowiska Krzysztofa Gruszeckiego (Warszawa 2007r. str. 214 lit.b). SKO odmawiając wszczęcia postępowania pominęło argument tożsamości inwestycji objętej aktualnie zaskarżoną decyzją z inwestycją, co do której była wydana decyzja oznaczona [...]. Sama okoliczność, że obecnie żadna z działek ewidencyjnych należących do A. nie sąsiaduje bezpośrednio z działkami, na których jest planowana inwestycja objęta decyzją z dnia [...] listopada 2007r. nie może decydować o pozbawieniu A. statusu strony. Z poglądów doktryny jak i orzeczeń sądowych wcale nie wynika, że tylko właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadujących z terenem planowanej inwestycji mają przymiot strony. Zaskarżona decyzja ignoruje utrwalony pogląd, że status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej mogą mieć także inne podmioty, którym nie przysługiwał taki status w postępowaniu zwykłym. Decyzją z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] SKO utrzymało w mocy swoją własną decyzję wymienioną na wstępie, gdyż uznało, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji nie został wniesiony przez stronę postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2007r. nr [...], a spółka nie wykazała swojego własnego interesu prawnego lub obowiązku w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji, co uniemożliwia nadanie jej statusu strony i wystąpienie o stwierdzenie nieważności decyzji. SKO wyjaśniło, że badanie przymiotu strony podmiotu, który występuje z wnioskiem o stwierdzenie nieważności jest zagadnieniem wstępnym. Prawna kategoria interesu prawnego, na której jest oparta legitymacja procesowa w postępowaniu administracyjnym należy do prawa materialnego (vide: uchwała NSA z 2 lutego 1997r. OSP 6/96 ONSA 1997 nr 3, poz. 102). Interes prawny oznacza w istocie rzeczy istnienie związku miedzy sferą indywidualnych praw i obowiązków określonego podmiotu, a sprawą administracyjną, w której może nastąpić konkretyzacja uprawnień lub obowiązków. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy SKO uznało, że wniosek o stwierdzenie nieważności pochodzi od pomiotu, który nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wskazują, komu przysługuje status strony w postępowaniu, jednak ukształtowanie orzecznictwo sądowe w tej materii nie budzi wątpliwości. SKO przywołało tezę wyroku WSA w Warszawie z dnia 6.09.2006r. sygn. akt IV SA/Wa 895/06, iż stronami w postępowaniu o ustaleniu warunków zabudowy poza inwestorem mogą być użytkownicy wieczyści działki, której postępowanie dotyczy oraz działek bezpośrednio sąsiadujących z działką, na której ma być usytuowana inwestycja. W przedmiotowej sprawie nie można uwzględnić szerszego kręgu stron (poza inwestorem, właścicielami i użytkownikami wieczystymi nieruchomości sąsiadujących z działkami inwestora), gdyż decyzja ustalająca warunki zabudowy dotyczy lokalizacji osiedla mieszkaniowego i nie można badać zakresu uciążliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie. Interesu prawnego skarżącej nie można wywodzić z art. 73 ust. 6 Prawa ochrony środowiska, gdyż przepis ten dotyczy możliwości nałożenia dodatkowych zabezpieczeń technicznych na istniejące zakłady stwarzające zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, które wybudowano bez zachowania bezpiecznej odległości. Nieuzasadniony jest zarzut spółki o tożsamości inwestycji objętej aktualnie kontrolowaną decyzją, gdyż skarżąca przyznała zmianę ilości działek objętych kwestionowaną decyzją. Brak przymiotu strony wnioskodawcy o stwierdzenie nieważności decyzji obliguje organ do wydania decyzji na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. W skardze do Sądu Przedsiębiorstwo A. –. sp. jawna w L. zaskarżyło w całości decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] września 2008r. nr [...] i wniosła o ich uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie art. 157 § 2 w związku z art. 28 k.p.a. oraz art. 73 ust. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska przez bezzasadne odmówienie skarżącej statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2007r. nr [...], ustalającej warunki zabudowy dla osiedla mieszkaniowego na działkach położonych w obrębie [...] w R. przy zbiegu ul. T. i S. SKO błędnie odniosło się do oceny statusu strony w postępowaniu o warunkach zabudowy, a powinno zbadać przymiot skarżącej jako strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy, gdyż nie są to zagadnienia tożsame. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że status strony w postępowaniu nadzwyczajnym podstawie art. 156 k.p.a. mają nie tylko podmioty, które stroną były w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, ale każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności (np. wyrok NSA z 12.01.1994r. sygn. akt II SA 2164/92 ONSA z 1995r. nr 1, poz. 32). Z treści decyzji o ustaleniu warunków zabudowy wynika, że planowane osiedle znajduje się w sferze oddziaływania zakładów stwarzających ryzyko wystąpienia poważnych awarii. W zakładzie produkcji lodów wykorzystuje się znaczne ilości amoniaku. Skarżąca wskazywała na art. 73 ust. 5 Prawa ochrony środowiska, z którego wynika, że osiedla mieszkaniowe winny być lokalizowane w bezpiecznej odległości od zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii. W takim przypadku miałby zastosowanie przepis art. 73 ust. 6 Prawa ochrony środowiska. Przepis jest podstawą prawną do nałożenia dodatkowych obowiązków na skarżącą. Skutkiem stwierdzenia nieważności decyzji będzie wyeliminowanie możliwości nałożenia na skarżąca obowiązków na podstawie art. 73 ust. 6 Prawa ochrony środowiska. Skarżąca podtrzymała zarzut tożsamości decyzji o warunkach zabudowy z wcześniej wydaną decyzją o warunkach zabudowy dla osiedla mieszkaniowego dla tego samego inwestora na tym terenie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – określanej dalej jako P.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Możliwość, jaką stwarza ten przepis nakłada obowiązek ustalenia, czy w konkretnej sprawie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające celowość wydania takiego orzeczenia. Sąd w każdym przypadku musi zatem rozważyć czy zachodzą przesłanki uzasadniające zawieszenie, a więc czy orzeczenie które zapadnie w odrębnym postępowaniu może stanowić podstawę rozstrzygnięcia zawieszonego postępowania. Z oświadczenia pełnomocnika skarżącego Przedsiębiorstwa A. Sp. jawna - radcy prawnego K. B. na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmawiając wszczęcia postępowania z wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności, podjęło następnie z urzędu postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na inwestycje pod nazwą osiedle mieszkaniowe wielorodzinne. Fakt ten potwierdził również na rozprawie pełnomocnik uczestnika J. J. radca prawny W. S. Ponadto wskazał, że działając w imieniu J. J. zaskarżył decyzję do Samorządowego Kolegium Odwoławczego o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta do tutejszego Sądu. Pełnomocnik uczestniczki G. J. radca prawny W. M. przychylił się do wypowiedzi pełnomocnika J. J. SKO przesłało faksem kserokopię pierwszej strony swojej decyzji z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] o stwierdzeniu nieważność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą osiedle mieszkaniowe wielorodzinne z usługami drobnymi nieuciążliwymi i usługami handlowymi oraz infrastrukturą techniczną oraz pierwszą stronę skargi J. J. na w.w. decyzję SKO zatem istotnie SKO stwierdziło nieważność powyższej decyzji. W tej sytuacji rozpatrzenie skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest zależne od rozstrzygnięcia skarg pełnomocnika J. J. na decyzję SKO z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję SKO z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta, bowiem przesądzi o istnieniu przedmiotu do orzekania. Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.