II SA/Rz 265/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lutego 2012 r. nr SKO.[....] w przedmiocie zasiłku okresowego -skargę oddala- II SA/Rz 265/12 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi J.K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] grudnia 2011 r. o przyznaniu zasiłku okresowego. W jej podstawie prawnej organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 38 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1, ust. 4-5, art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3-4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362, ze zm.) – zwanej dalej także ustawą. Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że wniosek skarżącego o przyznanie zasiłku okresowego złożony [...] 01.2011 r. został rozpatrzony decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] stycznia 2011 r. odmawiającą przyznania tego zasiłku. Decyzja ta, na skutek odwołania J.K. została jednak uchylona w całości a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2011 r., które uznało, iż organ I instancji błędnie wyliczył dochód wnioskodawcy, nie odliczając od niego potrąceń alimentacyjnych. Ta decyzja kasacyjna Kolegium była przedmiotem skargi J.K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 18 października 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 697/11 skargę oddalił. Ponownie rozpatrując wniosek J.K. z [...].01.2011 r. Prezydent Miasta R. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. przyznał mu zasiłek okresowy w wysokości 30 zł miesięcznie na okres od 1.01.2011 r. do 30.04.2011 r., wyliczając łączny dochód, pomniejszony o kwotę dokonanego przez komornika potrącenia na poczet zaległości alimentacyjnych, na 421,40 zł. Biorąc pod uwagę fakt, iż kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi 477 zł, a zgodnie z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50 % różnicy miedzy kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, ustalono kwotę zasiłku w wysokości 30 zł. Jednocześnie tego samego dnia, tj. [...] grudnia 2011 r. Prezydent Miasta R. wydał 4 inne decyzje przyznające J.K. świadczenia z pomocy społecznej – zasiłki celowe w kwocie 100 zł i 150 zł, pomoc w formie posiłków w okresie od 1.01.2012 r. do 31.12.2012 r., a także zasiłek okresowy w wysokości 150 zł na okres 1-31.12.2011 r. W odwołaniu od decyzji przyznającej zasiłek okresowy na okres 1.01.2011 r. do 30.04.2011 r. J.K. zarzucił organom pomocy społecznej niewłaściwe i nacechowane złośliwością działanie w stosunku do jego osoby. Podniósł, że wielokrotnie pisał skargi na pracowników MOPS w R., którzy odmawiają przyjmowania jego kolejnych wniosków o przyznanie zasiłków, m. in. odmówiono mu przyjęcia wniosku o zasiłek okresowy w kwietniu 2010 r. Z tego też względu odwołujący uważa, że zasiłek okresowy powinien mu być przyznany za okres od kwietnia do grudnia 2010 r., a także od 1.05.2011 r. do 30.11.2011 r. Po rozpatrzeniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wymieniona na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ przywołał art. 38 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, określający przesłanki przyznania zasiłku okresowego. W odniesieniu do wysokości tego zasiłku przyznawanego osobie samotnie gospodarującej Kolegium wskazało, że kwota zasiłku, zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy, nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie i niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym tej osoby a jej dochodem, o czym stanowi art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy. Kwota zasiłku okresowego nie może być też niższa niż 20 zł miesięcznie. Okres, na jaki przyznawany jest zasiłek okresowy ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. W rozpatrywanej sprawie organ I instancji przyznał zasiłek na okres 4 miesięcy, przyznając jednocześnie zasiłki celowe specjalne za zabezpieczenie potrzeb w zakresie zakupu leków, obuwia zimowego, posiłków. W odniesieniu do żądania odwołującego przyznania mu zasiłku okresowego na cały okres od maja 2010 r. do końca 2011 r. Kolegium podkreśliło, że zasiłek ten jest formą pomocy na określony czas i nie może stanowić stałego źródła dochodu. W skardze złożonej na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oraz pismach ją uzupełniających J.K. podniósł te same co w odwołaniu argumenty, wnosząc o przyznanie zasiłku okresowego za okres od kwietnia do grudnia 2010 r., a także od 1.05.2011 r. do 30.11.2011 r. Zarzucił fałszowanie dokumentacji i "tendencyjne" postępowanie pracowników MOPS-u w R. i organów I i II instancji, co jego ocenie prowadzi do naruszenia art. 8, art. 32, art. 40, art. 67 i art. 69 Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, z przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W rozpatrywanej sprawie zastosowanie znajduje ponadto przepis art. 153 P.p.s.a., stanowiący, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. W sprawie niniejszej toczyło się już bowiem postępowanie sądowoadministracyjne zakończone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 697/11, oddalającym skargę na uprzednio wydaną decyzję kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] maja 2011 r. Dokonując kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Jej materialną podstawę stanowią przepisy art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362, ze zm.). Zgodnie z jego ust. 1 zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego, przy spełnieniu kryterium dochodowego. Niesporne jest, że skarżący spełnia przesłanki do przyznania zasiłku okresowego, a jego dochód, obliczony zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z poprzedniej decyzji kasacyjnej Kolegium z [...] maja 2011 r. oraz uzasadnienia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 697/11, wynosi 421,40 zł miesięcznie. Zarzuty dotyczą natomiast wysokości zasiłku i okresu, na jaki został przyznany. Jak słusznie zauważyło Kolegium w zaskarżonej decyzji, obie te kwestie ustawodawca pozostawił uznaniu organu, przy czym w przypadku wysokości zasiłku okresowego określił jego minimalną i maksymalną wysokość. Maksymalna wysokość wynika z art. 38 ust. 2 ustawy i w przypadku osoby samotnie gospodarującej jest to różnica między kryterium dochodowym tej osoby a jej dochodem, jednak nie więcej niż 418 zł miesięcznie. Minimalną wysokość określa art. 38 ust. 3 ustawy, stanowiąc, iż kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym, odpowiednio osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, a dochodem tej osoby lub rodziny. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (art. 38 ust. 4). Z regulacji tych wynika, że wysokość zasiłku okresowego ma ścisły związek z dochodem osoby ubiegającej się i musi mieścić się w ustalonych przez ustawodawcę granicach – pomiędzy kwotą stanowiącą różnicę między określonym w ustawie kryterium dochodowym a faktycznym dochodem a kwotą stanowiąca 50 % tej różnicy, przy uwzględnieniu maksimum (418 zł) i minimum (20 zł). W przypadku skarżącego kryterium dochodowe wynosi 477 zł, a zatem różnica pomiędzy nim a kwotą stanowiącą miesięczny dochód (421,40 zł) to 55,60 zł, zaś 50% tej różnicy to 27,80 zł. Przyznana kwota zasiłku 30 zł miesięcznie mieści się w tych granicach, a tym samym zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Decyzje te nie naruszają także prawa w zakresie czasu, na jaki przyznany został zasiłek okresowy. Zgodnie z art. 38 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej okres, na jaki przyznawany jest zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. W objętym kontrolą Sądu postępowaniu organy rozpoznawały wniosek skarżącego z [...].01.2011 r., prawidłowo zatem zasiłek okresowy przyznano począwszy do miesiąca, w którym złożono wniosek (art. 106 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej), tj. od [...] stycznia 2011 r. Uzasadniając przyznanie zasiłku na okres 4 miesięcy Kolegium podniosło, że zasiłek ten jest formą pomocy na określony czas i nie może stanowić stałego źródła dochodu. Ponadto organy uwzględniły fakt, że skarżącemu przyznana została równolegle pomoc społeczna w innych formach - zasiłki celowe na zakup leków, obuwia zimowego, pomoc w formie posiłków na cały 2012 rok. W ocenie Sądu organ w sposób dostateczny wykazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłanki, jakimi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, a to pozwala na stwierdzenie, że w rozpatrywanej sprawie nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Sąd nie stwierdził też podnoszonego w skardze naruszenia przepisów Konstytucji RP. Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.