II SA/Rz 270/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ SO (del.) Ewa Partyka Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi U. A. i A. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki drewnianego budynku garażowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2007 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego /dalej: WINB / decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm./ dalej: k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania U. i A. A. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] października 2007 r., Nr [...], nakazującej wyżej wymienionym rozbiórkę drewnianego budynku garażowego o wymiarach 5,52 x 10,3 m, przy istniejącym budynku stodoły na działkach Nr 528/1 i 530/1 w C. W., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, że na wskazanych wyżej działkach od strony wschodniej drewnianego budynku stodoły wybudowano w 2004 r. drewniany garaż na kombajn zbożowy o wymiarach 5,52 x 10,3 m, usytuowany w odległości 0,9 m od granicy sąsiedniej działki Nr 530/3, która nie jest zabudowana. Ustalono również, że obszar obejmujący działki Nr 528/1 i 530/1 nie ma opracowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W stosunku do powyższych działek nie była wydawana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W takich okolicznościach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w J. uznał, że brak jest podstaw do wszczęcia procedury legalizacyjnej, gdyż niespełnione są wymogi zawarte w art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane. Z tych powodów nakazał U. i A. A. rozbiórkę przedmiotowego budynku garażowego. Od decyzji tej odwołanie złożyli U. i A. A. Podnieśli w nim, że nie zgadzają się z zapadłym rozstrzygnięciem. Dokonując oceny skarżonej decyzji WINB zwrócił uwagę, że w świetle art. 28 oraz 29 – 31 Prawa budowlanego obowiązującego w dacie wydawania decyzji na budowę przedmiotowego garażu konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę, tymczasem inwestor nim nie dysponuje. Równocześnie organ wskazał, że nie jest możliwe uruchomienie określonej w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane procedury legalizacyjnej, bo usytuowanie obiektu, którego dotyczy niniejsza sprawa w odległości 0,9 m od granicy działki nr 530/3 narusza obowiązujące przepisy techniczno-budowlane, zawarte w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm./. Na tej podstawie WINB przyjął, że przedmiotowy budynek garażowy usytuowany w odległości 0,9 m od granicy z działką sąsiednią Nr 530/3 nie spełnia określonych w § 12 przywoływanego rozporządzenia wymogów, odnoszących się do sytuowania budynków na działkach budowlanych. Zdaniem organu nie jest również spełniony warunek konieczny do legalizacji obiektu wymieniony w art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję WINB z dnia [...] lutego 2008 r. złożyli U. i A. A., przy czym nie wskazali kierunku jej weryfikacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 18 września 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 312/08 skargę oddalił uznał, że Sąd nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem nie narusza prawa. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia jest pomiędzy stronami bezsporny. Budynek garażu usytuowany jest w odległości 0,9 m od granicy z działką Nr 530/3, stanowiącą własność K. S. Skarżący wykonali obiekt bez wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W ocenie WSA w Rzeszowie nie budzi żadnych wątpliwości ustalenie, że w świetle art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r., Prawo budowlane do rozpoczęcia budowy objętego postępowaniem obiektu niezbędne było wcześniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyż obiekt ten bowiem nie jest wymieniony wśród wyjątków od zasady określonej w art. 29 tej ustawy. Przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady przewiduje przepis art. 48 ust. 2. Zgodnie z tym przepisem odstąpienie od nakazania rozbiórki obiektu jest możliwe, jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a budowa nie narusza przepisów techniczno-budowlanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził, że w objętej kontrolą sprawie niemożliwa jest legalizacja przedmiotowej budowy, nie są spełnione bowiem oba wskazane wyżej warunki. Dla terenów objętych postępowaniem, działek Nr 528/1 i 530/1 w C. W., nie ma uchwalonego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również nie wydano ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto przedmiotowa budowa narusza przepisy techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Okoliczność braku uchwalonego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz niewydajnie ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu potwierdza w sposób niewątpliwy Wójt Gminy P., w piśmie z dnia 21 września 2007 r., Nr [...]. Okoliczności te nie są również w żaden sposób kwestionowane przez skarżących. Zdaniem WSA w Rzeszowie, zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził w sposób jednoznaczny, że przedmiotowa budowa narusza przepisy techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowy garaż usytuowany jest na działkach Nr 528/1 i 530/1 w C. W. w odległości 0,9 m od granicy z działką Nr 530/3 stanowiącej własność K. S. Przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy te określają minimalną odległość budynku ze ścianą z otworami okiennymi od granicy na 4 m, a w przypadku ściany bez otworów okiennych na 3 m. Ponadto dopuszcza się możliwość usytuowania budynków bez otworów okiennych lub drzwiowych w odległości 1,5 m od granicy w okolicznościach wskazanych w § 12 ust. 3 rozporządzenia lub w odległości 1,5 m – 3,0 m pod warunkami określonymi w § 12 ust. 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia. Usytuowanie obiektu w odległości 0,9 m od granicy działki sąsiedniej uniemożliwia wdrożenie procedury legalizacyjnej i obliguje organy do wydania nakazu rozbiórki, w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku, opartą na przesłankach z art. 173 § 1 i § 2, art. 175 § 1, art. 177 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zw. dalej: p.p.s.a., złożyli U. i A. A., wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi we własnym zakresie. Złożyli także wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 lutego 2010, sygn. akt II OSK 227/09 uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił wyrok WSA w Rzeszowie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani sformułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają sprawy w granicach danej sprawy. Skarga U. i A. A. podlega uwzględnieniu, gdyż objęta nią decyzja WINB z dnia [...] lutego 2008 r., [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. z dnia [...] października 2007 r., [...] wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego oraz materialnego. Dla uwzględnienia skargi podstawowe znaczenie posiada naruszenie przepisów postępowania polegające na niewyjaśnieni stanu faktycznego sprawy. To oznacza, że kontrolowane przez Sąd rozstrzygnięcia są niezgodne z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. Nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy skutkowało przyjęciem wadliwej podstawy faktycznej orzekania, a w konsekwencji rozstrzygnięciem, które nie spełnia wymogów prawa. Stanowisko Sądu, wskazujące na powyższe naruszenia prawa jest skutkiem uwzględnienia skargi kasacyjnej skarżących przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 1 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 227/09 zakwestionował ustalenia organów, przyjęte jako podstawą do orzekania przez WSA w Rzeszowie w wyroku będącym przedmiotem kasacji. Rozpoznając ponownie skargę U. i A. A. WSA w Rzeszowie na mocy art. 190 p.p.s.a. jest związany wykładnią prawa dokonaną przez sąd kasacyjny. Oznacza to, że organy nadzoru budowlanego prowadząc ponownie postępowanie będą zobowiązane do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności tych okoliczności, które mają istotne znaczenie dla orzekania. Takim faktem jest konieczność ustalenia charakteru działki sąsiadującej z nieruchomością skarżących. Stosowanie przepisów rozporządzenia, § 12 regulującego zasady usytuowania budynków, wymaga jednoznacznego wyjaśnienia czy działka sąsiednia ma charakter budowlany, gdyż prawem przewidziane odległości między budynkami odnoszą się do działek budowlanych. Akta sprawy nie dają w tym zakresie jednoznacznej odpowiedzi. Ten brak nie daje podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego, które musi odbywać się w warunkach ściśle wskazanych przez prawo. Charakter działki sąsiadującej z działką skarżących nie wynika ze zgromadzonych dowodów. Wątpliwości tej nie daje usunąć się na podstawie dołączonych do akt sprawy map. Sposób zagospodarowania działki sąsiedniej musi być jednoznacznie ustalony i ma to znajdować potwierdzenie w aktualnych dokumentach /mapach/. Organy powinny odnieść się do stanu uwidocznionego na mapie, z której wynika, że działka nr 530/3 jest zabudowana, zwłaszcza, że w oparciu o ten dokument przyjmują jako właściwe twierdzenie przeciwne i traktują tę działkę jako niezabudowaną. Dodać należy, że w chwili orzekania o niemożności legalizacji budynków objętych postępowaniem TK wypowiedział się na temat zgodności z konstytucją art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego. Organ odwoławczy działał po ogłoszeniu wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06, zatem był zobowiązany uwzględnić stan prawa wprowadzony tym orzeczeniem. Ponieważ tego nie uczynił, to w ponownym postępowaniu ma obowiązek wskazać skarżącym możliwość legalizacji ich samowoli z uwzględnienia skutków jakie wprowadza wyrok TK. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.