II SA/Rz 273/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lechowska Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 27 lipca 2006 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej dla dzieci -skargę oddala- do wyroku z dnia 27 lipca 2006 r. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 poz.732 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania D. P. od decyzji Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...].11.2005 r., Nr [...] w sprawie ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej na dzieci utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu podano, że organ I instancji wskazaną wyżej decyzją przyznał D. P. prawo do zaliczki alimentacyjnej na córkę K. w wysokości 300 zł miesięcznie na okres od 1.11.2005 r. do 31.08.2006 r. oraz na córkę I. w wysokości 280 zł miesięcznie na okres od 1.11.2005 r. do 31.08.2006 r. Od decyzji tej odwołanie złożyła D. P., wnosząc o jej zmianę. W uzasadnieniu podała, że w jej ocenie decyzja jest krzywdząca co do daty przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej i podjęta z naruszeniem prawa. Jest niepracującą matką samotnie wychowującą dwie uczące się córki, a zasiłek alimentacyjny jest jednym źródłem utrzymania rodziny, nie licząc okresowych zapomóg przyznawanych przez MOPS. Powołała się na przepisy § 11 oraz § 12 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne. Podniosła również, iż to z winy pracownika OPS późno złożyła wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej do komornika sądowego. Uważa, iż zaliczka winna być przyznana od 1.09.2005 r., a nie od 1.11.2005 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do przepisu art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 poz.732 z późn. zm.) prawo do zaliczki alimentacyjnej ustala organ właściwy wierzyciela (wójt, burmistrz, prezydent miasta, właściwy ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej do zaliczki) począwszy od miesiąca, w którym został złożony u komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, do końca okresu zasiłkowego. Przepis ten jednoznacznie określa od jakiej daty przysługuje prawo do zaliczki alimentacyjnej. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wniosek o ustalenia prawa do zaliczki alimentacyjnej wraz z wymaganą dokumentacją złożyła u komornika sądowego w dniu 4.11.2005 r. Również sam wniosek wypełniony został przez skarżącą i opatrzony jej podpisem w dniu 2.11.2005 r. Komornik pismem z dnia 4.11.2005 r. przekazał wniosek skarżącej wraz z wymaganą dokumentacją Ośrodkowi Pomocy Społecznej [...], do którego dokumentacja ta wpłynęła w dniu 16.11.2005r. W takiej sytuacji organ I instancji prawidłowo przyznał skarżącej prawo do zaliczki alimentacyjnej na jej dzieci od 1.11.2005 r. W sprawie nie mają także zastosowania przepisy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r., w sprawie sposobu i trybu postępowania o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105 poz. 881 z późn. zm.), na które powołuje się skarżąca albowiem dotyczą one trybu postępowania w przypadku ubiegania się o przyznanie prawa do świadczeń rodzinnych a nie zaliczki alimentacyjnej uregulowanej przepisami cytowanej wyżej ustawy. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżyła D. P. nie wskazując kierunku jej weryfikacji. W uzasadnieniu skargi podała, że jest osobą niepracującą, bez prawa do zasiłku, wychowuje troje uczących się dzieci. Jedynym dochodem jest pomoc Ośrodka Pomocy Społecznej [...], skąd otrzymuje zasiłek rodzinny oraz zaliczkę alimentacyjną. W lipcu 2005 roku zgłosiła się do OPS, w celu uzyskania informacji związanych z otrzymaniem świadczeń rodzinnych i zaliczki alimentacyjnej na nowych zasadach. Urzędniczka wydała jej komplet dokumentów, które po wypełnieniu przyjęła. W okresie od sierpnia do października zgłaszała się do OPS o informację, od kiedy będzie otrzymywała nowe świadczenia. Nikt nie zwrócił jej uwagi, iż złożone dokumenty są niekompletne i należy je uzupełnić. Pod koniec października ponownie udała się do OPS, gdzie urzędniczka stwierdziła brak wniosku do komornika o zaliczkę alimentacyjną. Pracownica OPS wręczając w lipcu komplet dokumentów do wypełnienia przez niedopatrzenie nie dała wniosku o zaliczkę alimentacyjną. Po uzupełnieniu tego niedopatrzenia OPS przyznał zaliczkę, ale od listopada 2005, a nie od września. Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło faktu, iż z winy pracownika OPS nie złożył w terminie kompletu obowiązujących dokumentów. Nie uwzględniono również brzmienia przepisów rozporządzeniem Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. (Dz.U. Nr 105). Skarżąca jest osobą niewykształconą i życiowo niezaradną dlatego organ I instancji powinien jej udzielać wszechstronnej pomocy materialnej, prawnej i merytorycznej. Utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze chroni nierzetelnego pracownika OPS. Przy wydaniu decyzji naruszono przepisy art. 7, 9, 11, 12, 36, 38, 113 KPA. Decyzja narusza również Konstytucję RP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli aktu administracyjnego we wskazanych wyżej granicach Sąd uznał, że zaskarżone decyzje prawa nie naruszają. Skarżąca domagała się przyznania jej prawa do zaliczki alimentacyjnej na dzieci K. P. i I. P. Organ I instancji uznając, że spełnia ona przesłanki do uwzględnienia wniosku przyznał wspomniane prawo na okres od dnia 1.11.2005 r. do 31.08.2006 r. Skarżąca nie zgadza się z okresem przyznania prawa do zaliczki. Uważa, że powinna ona być przyznana od 1.09.2005 r., a nie od 1.11.2005 r. Poza sporem pomiędzy stronami pozostaje, że skarżąca spełnia wszystkie przesłanki do przyznania jej prawa do zaliczki alimentacyjnej. Kwestią sporną pomiędzy nimi pozostaje jedynie problem od kiedy prawo do tej zaliczki D. P. przysługuje. Przepis art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86 poz.732 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą przewiduje, że prawo do zaliczki ustala organ właściwy wierzyciela począwszy od miesiąca, w którym został złożony u komornika sądowego wniosek wraz z wymaganą dokumentacją, do końca okresu zasiłkowego. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej został złożony u Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym [...] w dniu 4.11.2005 r., a do organu I instancji wpłynął on w dniu 16.11.2005 r. W takiej sytuacji stanowisko organów obu instancji, że możliwym jest przyznanie skarżącej prawa do zaliczki alimentacyjnej dopiero od dnia 1.11.2005 r. jest w pełni uzasadniony. Organy nie mogą w sposób dowolny, kierując się uznaniem ustalać daty od której należy się osobom uprawnionym prawo do zaliczki alimentacyjnej w sytuacji, kiedy data początkowa przyznania zaliczki jest w sposób jednoznaczny określona przez przepis art. 10 ust. 1 ustawy. Bez znaczenia pozostają tutaj przyczyny powodujące fakt złożenia wniosku w terminie późniejszym. Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie pozwala na ustalenie, że późniejsze złożenie u komornika wniosku wraz z wymaganą dokumentacją było wynikiem wadliwego pouczenia skarżącej przez pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej. Nawet gdyby tak było nie zmieni to faktu, że wniosek wraz z wymaganą dokumentacją został złożony do komornika w dniu 4.11.2005 r. Wadliwe pouczenie D. P. przez urzędnika, które wyrządziło szkodę skarżącej może stanowić podstawę ewentualnych roszczeń odszkodowawczych. Roszczenia takiego można dochodzić na drodze postępowania przed sądem powszechnym. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Sąd nie dopatruje się za okres od wszczęcia postępowania wnioskiem z dnia 4.11.2005 r. by organy dopuściły się naruszenia przepisów art. 7, 9, 11, 12 i 113 KPA. Problem ewentualnego naruszenia art. 36 i 38 KPA nie ma wpływu na prawidłowość kontrolowanej decyzji. Sąd nie dopatruje się również naruszenia przepisów Konstytucji RP przez przedmiotową decyzję, a sama skarżąca nie wskazuje o które przepisy Konstytucji jej chodzi. Można zgodzić się ze skarżącą, że z uwagi na brzmienie art. 28 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej można rozważać w sprawie możliwość stosowania przepisów rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2.06.2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.). Możliwość zastosowania § 12 ust. 3 i 4 powołanego rozporządzenia nie zmienia faktu, że wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej został złożony u Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym [...] w dniu 4.11.2005 r., a do organu I instancji wpłynął on w dniu 16.11.2005 r., dlatego prawo do zaliczki mogło być przyznane najwcześniej od 1.11.2005 r. Ponownego podkreślenia w tym miejscu wymaga, że powody z których skarżąca wniosek złożyła dopiero w miesiącu listopadzie 2005 r. nie mają znaczenia dla stwierdzenia prawidłowości wydanej decyzji. Powody te mogą być podstawą ewentualnych roszczeń odszkodowawczych D. P. dochodzonych przed sądem powszechnym. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.