II SA/Rz 279/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia SO (del.) Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 14 października 2010r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku C. L. o zmianę postanowienia Referendarza sądowego z dnia 28 maja 2010r., sygn. akt II SA/Rz 279/10 w sprawie ze skargi C. L. na postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2010r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania - postanawia – zmienić pkt II postanowienia Referendarza sądowego z dnia 28 maja 2010r., sygn. akt II SA/Rz 279/10 w ten sposób, że ustanawia dla skarżącej C. L. radcę prawnego . C. L. w sprawie ze swojej skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2010r. znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. W jego uzasadnieniu podniosła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, ma 75 lat i jest osobą przewlekle chorą. Jej źródłem utrzymania jest kwota 785,61 zł uzyskiwana tytułem świadczenia emerytalnego, z której pokrywa następujące koszty: utrzymania mieszkania (300 zł), opłat za energię elektryczną (95 zł), lekarstw (150 zł), abonamentu telefonicznego (40 zł). Tym samym na zakup żywności, środków czystości, odzieży oraz obuwia zostaje jej kwota 200 zł. Jedynym składnikiem jej majątku jest mieszkanie o powierzchni 61 m. kw. Podniosła, iż wraz z dwunastoma innymi osobami odziedziczyła spadek, jednak postępowanie o dział spadku jest w toku. Postanowieniem z dnia 28 maja 2010r. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie po rozpoznaniu powyższego wniosku o przyznanie prawa pomocy zwolnił C. L. od kosztów sądowych (pkt I) oraz odmówił ustanowienia radcy prawnego (pkt II). W dniu 8 września 2010r. tut. Sąd oddalił skargę C. L. na wskazane na wstępie postanowienie Wojewody. W następnym dniu tj. 9 września 2010r. skarżąca złożyła kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, jak też wniosła o sporządzenie uzasadnienia zapadłego wyroku. Celem wyjaśnienia, czy postępowanie o dział spadku, o którym wspomniała w pierwszym swoim wniosku o prawo pomocy zostało już zakończone i z jakim wynikiem, Sąd wezwał wnioskodawczynię do złożenia oświadczenia w tym przedmiocie. W odpowiedzi C. L. wskazała, iż postępowanie działowe jest w toku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z uwagi na fakt, iż C. L. złożyła kolejny wniosek odnośnie przyznania prawa pomocy, a pierwszy z nich został już załatwiony postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 28 maja 2010r. Sąd uznał, iż niniejsze żądanie skarżącej dotyczy w istocie zmiany tego ostatniego orzeczenia w zakresie, w jakim poprzednie orzeczenie nie uwzględniało jej wniosku. C. L. została bowiem zwolniona od kosztów sądowych i zwolnienie to dotyczy także dalszego postępowania sądowego. Na powyższe zezwala brzmienie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej dalej P.p.s.a. Przepis ten stanowi, iż postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Tego rodzaju postanowieniem jest bez wątpienia to, które rozstrzyga w przedmiocie prawa pomocy. Pod wskazanym w powyższej regulacji pojęciem "zmian okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą one jednakże uzasadniać zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia w sprawie. Chodzi zatem o tego rodzaju okoliczności, których modyfikacja powoduje nieadekwatność zapadłego w sprawie postanowienia do zmienionej sytuacji. W orzecznictwie sądowym wyrażono pogląd, że powołany art. 165 P.p.s.a. dotyczy także zmiany sytuacji procesowej strony postępowania. Zmiana ta może wiązać się z etapem postępowania, na którym w danej chwili znajduje się strona, a który wymaga od niej np. sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego), bez którego wszczęcie postępowania kasacyjnego jest niemożliwe. Pojawienie się tzw. przymusu adwokacko-radcowskiego jest zatem również zmianą okoliczności sprawy, o której mowa w art. 165 P.p.s.a. (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 4.06.2009r. II FZ 196/09, orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy należy podnieść, iż sytuacja procesowa C. L. niewątpliwie uległa zmianie w stosunku do tej, w oparciu o którą rozstrzygał Referendarz sądowy. Jak już bowiem wyżej zaznaczono, w dniu 8 września 2010r, zapadł wyrok oddalający skargę wyżej wymienionej. Skarżąca złożyła wniosek o sporządzenie jego uzasadnienia celem wywiedzenia skargi kasacyjnej od wskazanego orzeczenia. Realizacja tego uprawnienia jest jednak możliwa dopiero po ustanowieniu dla niej pełnomocnika w osobie radcy prawnego, czego wyżej wymieniona się domaga. Z przedłożonych przez C. L. wniosków o przyznanie prawa pomocy wynika niewątpliwie, iż wyżej wymieniona znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, będąc osobą schorowaną i dysponując kwotą jedynie ok. 780 zł na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb. Tym samym uznać należy, iż w sprawie spełnione zostały przesłanki przyznania skarżącej prawa pomocy w całości, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Z tych przyczyn zmieniono postanowienie Referendarza sądowego w zakresie określonym w sentencji, działając na podstawie art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.