II SA/Rz 282/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Joanna Zdrzałka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 września 2015 r. sprawy ze skargi L. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne -skargę oddala- Samorządowe Kolegium Odwoławcze, zwane dalej Kolegium lub SKO, decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "k.p.a." oraz art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz. 151 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą" utrzymało w mocy decyzję Starosty [..] z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...]. Ww. decyzją organ I instancji skierował L.R. na badanie psychologiczne przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat B z uwagi na uzyskanie od administratora centralnej ewidencji kierowców informacji potwierdzającej, że kierowca lub kierujący tramwajem przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia ruchu drogowego oraz otrzymanie wniosku organu kontroli ruchu drogowego lub dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, o którym mowa w art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy. W odwołaniu od decyzji organu I instancji L.R. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania sprawy przez SKO oraz o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego. Zarzucił naruszenie art. 130 ust. 3 i ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r. poz. 1137), zwanej dalej "P.r.d." oraz niezgodność wydanej decyzji z art. 92 oraz art. 2 Konstytucji RP. Podniósł, że art. 130 P.r.d. stwarza każdemu kierowcy możliwość uczestnictwa w szkoleniu redukującym ilość punktów karnych, przy czym w szkoleniu może uczestniczyć każdy kierowca niezależnie od liczby posiadanych punktów. Art. 130 ust. 4 P.r.d. zawiera delegację ustawową w zakresie możliwości uregulowania aktem rangi rozporządzenia szczegółowo wymienionych w nim kwestii. Zapis dot. zasad redukcji punktów karnych dla kierowców posiadających określoną liczbę punktów zawarty w § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488) wykracza poza zakres delegacji, a zatem jest niezgodny z prawem. Zgodnie bowiem z art. 92 Konstytucji RP rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia i zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu. Wobec tego brak jest możliwości odmowy określonej kategorii kierowców możliwości redukcji punktów karnych na skutek odbycia stosownego szkolenia, a taka odmowa stanowi naruszenie sfery wolności i praw obywatelskich. Kolegium zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją wymienioną na wstępie z dnia [...] stycznia 2015 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. SKO wskazało, że na mocy art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Kwestie usuwania punktów karnych reguluje art. 130 ust. 2 P.r.d. stanowiący, że punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 – 20 punktów. W przedmiotowej sprawie odwołujący się wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego w okresie 29 czerwca 2013 r. do 9 kwietnia 2014 r. We wskazanej we wniosku Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Policji informacji o naruszeniach przepisów ruchu drogowego, datach tych naruszeń i przypisanej za nie liczby punktów nie można doszukać się wątpliwości, skoro pierwsze z tych naruszeń miało miejsce 29 czerwca 2013 r., a ostatnie 9 kwietnia 2014 r., za które otrzymał 25 punktów karnych. Kolegium nie jest władne oceniać aktu prawnego pod względem jego zgodności z Konstytucją RP. L.R. w skardze na wskazaną wyżej decyzję Kolegium z dnia [...] stycznia 2015 r. złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 130 ust. 3 i ust. 4 P.r.d. oraz art. 92 i art. 2 Konstytucji RP poprzez wadliwe uznanie, że przekroczył liczbę 24 punktów karnych podczas, gdy odbyte przez niego szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 P.r.d. doprowadziło do zmniejszenia ilości punktów. W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej P.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia. Badanie legalności obejmuje kontrolę prawidłowości zastosowanych w sprawie przepisów prawa materialnego i ich wykładni, jak również przeprowadzonego postępowania administracyjnego. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Na wstępie wyjaśnić należy, że art. 130 P.r.d. upoważnia organy policji do prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisywana jest odpowiednia liczba punktów w skali od 0 do 10 i wpisywana do tej ewidencji. Stosownie do art. 130 § 3 kierowca wpisany do ewidencji, o której mowa w ust. 1, może na własny koszt uczestniczyć w szkoleniu, którego odbycie spowoduje zmniejszenie liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, przy czym nie dotyczy to kierowcy w okresie 1 roku od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy. Na mocy zaś art. 130 ust. 4 ww. ustawy, ustawodawca upoważnił ministra spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrami transportu i sprawiedliwości do określenia sposobu punktowania i liczby punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, warunków i sposobu prowadzenia ewidencji, programu szkolenia i jednostek do niego upoważnionych, liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia oraz podmiotów upoważnionych do uzyskiwania informacji zawartych w ewidencji. Aktem wykonawczym regulującym wymieniony zakres, obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), które w § 3 stanowi, że ewidencję prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych. W dalszych przepisach szczegółowo uregulowano postępowanie przed organami policji związane z dokonywaniem wpisu (§ 4) oraz usuwaniem wpisu do ewidencji (§ 5, § 6). Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. "b" ustawy, będącym materialnoprawną podstawą zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Decyzję taką wydaje na wniosek organu kontroli ruchu drogowego i dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Należy podkreślić, podzielając przy tym jednolite poglądy wyrażane w orzecznictwie, że ani starosta, ani samorządowe kolegium odwoławcze, prowadząc postępowania w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, nie mają kompetencji do samodzielnego ustalania ilości punktów przypisanych kierowcy ze względu na naruszenie przez niego przepisów ruchu drogowego, czy kwestionowania sposobu ich ustalenia przez organ prowadzący ewidencję. Decyzja wydawana w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy ma charakter związany, co oznacza, że starosta jest zobowiązany do jej wydania w następstwie wniosku złożonego przez komendanta wojewódzkiego Policji. Wniosek taki musi mieć jednak oparcie w przepisach prawa i wynikać bezpośrednio z przekroczenia 24 punktów w ewidencji. W przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonej decyzji, skoro w okresie od 29 czerwca 2013 r. do 9 kwietnia 2014 r. L.R. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego uzyskując 25 punktów (w dniu 29 czerwca 2013 r. – 6 punktów, 28 października 2013 r. – 4 punkty, 13 listopada 2013 r. – 1 punkt oraz 4 punkty, 9 kwietnia 2014 r. – 10 punktów). Okoliczność ta pozostaje poza sporem. Przekroczenie limitu 24 punktów uzasadniało wystąpienie Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Policji z wnioskiem do Starosty Powiatowego w [...] o skierowaniu skarżącego na badania psychologiczne na podstawie art. 99 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy stanowiącym, że badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, zwanym dalej "badaniem psychologicznym w zakresie psychologii transportu", podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W tym wypadku fakt odbycia przez skarżącego szkolenia w dniu 6 maja 2014 r., a więc już po przekroczeniu wskazanej wyżej liczby punktów, nie mógł spowodować ich redukcji. Szkolenie skutkuje bowiem zmniejszeniem liczby punktów karnych jedynie na zasadach określonych rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), który w § 8 ust. 6 stanowi, iż odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Tym samym zarzuty skierowane pod adresem zaskarżonej decyzji należy uznać za chybione. Wyjaśnić należy skarżącemu ponadto, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1988, ze zmianami), na które powołuje się w skardze, zostało uchylone z dniem 9 czerwca 2012 r. W materii wykraczania w § 8 ust. 6 poza ramy delegacji ustawowej zawartej w art. 130 ust. 4 P.r.d wielokrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny, przy czym okoliczność ta nie ma wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy. Wynika to po pierwsze z faktu, że rozporządzenie to nie miało zastosowania w sprawie skarżącego, a po drugie z uwagi na to, że kwestie związane ze sposobem naliczania punktów "karnych" nie podlegają badaniu przez starostę, a pozostawione są organowi prowadzącemu ewidencję, tj. komendantowi wojewódzkiemu Policji. Wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego stanowi czynność materialno-techniczną, która może być, stosownie do art. 3 § 3 pkt 4 P.p.s.a., przedmiotem odrębnej skargi, a zatem kontroli prawidłowości dokonywanych wpisów, czy też ich usuwania nie dokonuje się w postępowaniu w sprawie dotyczącej uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Skoro zatem jedynie komendant wojewódzki Policji jest organem, który dokonuje wpisów do w/w ewidencji, a więc w drodze czynności materialno- technicznych ujawnia w ewidencji punkty "karne" przyznane poszczególnym kierowcom i dokonuje ich wykreśleń, a kierowca może zaskarżyć do sądu administracyjnego powyższe czynności, to kwestia prawidłowości takich wpisów, a co za tym idzie, ilości punktów karnych przyznanych danemu kierowcy, może być rozważana jedynie w sprawie ze skargi na taką czynność (por. wyrok NSA z dnia 9 sierpnia 2013 r., I OSK 855/12 i powołane w nim orzecznictwo, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem także zarzut uchybienia art. 130 ust. 3 i ust. 4 P.r.d. nie może odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku, bowiem przepis ten nie ma zastosowania w niniejszym postępowaniu. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.