II SA/Rz 29/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. M. W. - w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2012r. znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego – złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku tym wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną K. W., a dochód rodziny stanowi kwota 2 600 zł, na która składa się kwota 1450 zł (emerytura wnioskodawcy) oraz kwota 1 150 zł (emerytura żony). Wymienieni mieszkają w stanowiącym ich własność domu o powierzchni 160 m. kw., położonym na ok. siedmioarowej działce. W skład majątku rodziny wchodzą jeszcze udziały (w wysokości 1/3) w nieruchomościach rolnych (o pow. 0,93 ha oraz 0,45 ha) i nieruchomości leśnej o pow. 0,12 ha. Wnioskodawca podkreślił, że są z żoną osobami starszymi i schorowanymi; on leczy się kardiologicznie, okulistycznie i na prostatę, zaś żona leczy się również kardiologicznie, neurologicznie oraz na osteoporozę. W związku z powyższym ponoszą znaczne wydatki na leczenie i dlatego też zmuszeni są do korzystania z pomocy dzieci, bowiem nie posiadają żadnych oszczędności. Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2013r. Referendarz sądowy w tut. Sądzie uwzględnił częściowo wniosek M. W. poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w połowie pełnej ich wysokości. Na postanowienie to, w ustawowym terminie, M. W. złożył sprzeciw. Zarzucił w nim, że Referendarz sądowy nie uwzględnił kosztów, jakie ponosi z tytułu utrzymania domu i kosztów związanych "z samym codziennym życiem". Wskazał, że ostatnio zapłacił rachunek za ogrzewanie domu w wysokości 2 000 zł. Zwrócił uwagę, iż sprawa, w której wniósł skargę związana jest z błędnym działaniem organów administracji. Na wezwanie Sądu o uzupełnienie wniosku o prawo pomocy M. W. podał (pismo z dnia 7 lutego 2013r.), że średnie miesięczne wydatki na utrzymanie jego i żony wynoszą około 1 700 zł, przy czym na kwotę tę składają się wydatki na leczenie (800 zł) oraz na żywność. Natomiast średni miesięczny koszt utrzymania domu wynosi ok. 900 zł, w tym 600 zł – opłata za gaz, 120 zł opłata za energię elektryczną, 50 zł – opłata za wodę, 65 zł – opłata za telefon, 20 zł – opłata za wywóz śmieci oraz 21 zł – podatek od nieruchomości. Zaznaczył, że nie otrzymują żadnej pomocy finansowej od dzieci, gdyż ich sytuacja materialna "nie jest najlepsza". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W związku ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 23 stycznia 2013r. - w świetle art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." - orzeczenie to utraciło moc, a zainicjowana wnioskiem skarżącego sprawa przyznania prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. M. W. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem o przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. Przesłankę uwzględnienia takiego wniosku ustanawia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stanowiąc, iż jest nią wykazanie przez wnioskodawcę, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja prawa pomocy ma wyjątkowy charakter, bowiem zasadą wynikającą z art. 199 P.p.s.a. jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Wnioskujący o jej zastosowanie musi zatem przedstawić wszelkie dane obrazujące jego sytuację rodzinną i materialną, z których wynika, iż przyznanie prawa pomocy jest w jego przypadku uzasadnione. W ocenie Sądu, M. W. nie wykazał, iż poniesienie przez niego pełnej wysokości kosztów postępowania w niniejszej sprawie spowoduje uszczerbek w utrzymaniu koniecznym jego i żony K. W., z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Jak wynika z podanych przez wnioskodawcę informacji, na miesięczny dochód jego dwuosobowej rodziny składa się kwota 2 600 zł. Wprawdzie wydatki na lekarstwa pochłaniają sporą jego część (800 zł), jednak pozostała do dyspozycji skarżącego kwota pieniężna jest wystarczająca na zaspokojenie podstawowych potrzeb rodziny (żywność i koszty związane z utrzymaniem domu). Przy rozpatrywaniu niniejszego wniosku Sąd miał na uwadze, że wnioskodawca mieszka wraz z żoną w domu o powierzchni 160 m.kw.; wyżej wymienieni nie mają innych osób na utrzymaniu Nadto wzięto pod uwagę, iż składający wniosek posiada udziały (w wysokości 1/3) w trzech nieruchomościach (dwóch rolnych i jednej leśnej). Sąd uwzględnił także, iż wpis w niniejszej sprawie wynosi 200 zł, zaś ewentualne dalsze koszty, które mogą powstać to: 200 zł (tj. 100 zł z tytułu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę, gdyby taki w sprawie zapadł oraz 100 zł z tytułu wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku). Podkreślenia wymaga, że koszty postępowania mają jednorazowy charakter. Należy także zwrócić uwagę, iż we wniosku złożonym na urzędowym formularzu (PPF) M. W. podniósł, że wobec bardzo wysokich kosztów leczenia jego i jego żony zmuszeni są do korzystania z pomocy dzieci. Natomiast na wezwanie Sądu, w piśmie z dnia 7 lutego 2013r., skarżący wskazał, że od dzieci nie otrzymują żadnych środków finansowych, gdyż sytuacja materialna dzieci "nie jest najlepsza". Budzi zatem wątpliwość, które z powyższych twierdzeń odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Reasumując, Sąd uznał, iż składający skargę nie wykazał, iż jego sytuacja rodzinna i majątkowa uzasadnia uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie wykazał bowiem, że poniesienie pełnych kosztów sądowych w niniejszej sprawie będzie skutkowało uszczerbkiem w utrzymaniu koniecznym jego i jego żony. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 260, art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.