II SA/Rz 291/16

WyrokWSA w Rzeszowie2016-11-04

Skład orzekający: Marcin Kamiński, Małgorzata Wolska, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zatrzymanie ukraińskiego prawa jazdy jest dopuszczalne, jeśli jego posiadacz jest obywatelem polskim i ma stałe miejsce zamieszkania w Polsce, a jego polskie uprawnienia do kierowania pojazdami zostały cofnięte?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, uznając zatrzymanie ukraińskiego prawa jazdy za niecelowe i nieprawne. Kluczowe znaczenie ma art. 5 ust. 4 ustawy o kierujących pojazdami, który ogranicza możliwość posługiwania się zagranicznym prawem jazdy na terenie RP do okresu 6 miesięcy od rozpoczęcia stałego lub czasowego pobytu. Osoba posiadająca polskie obywatelstwo i stałe miejsce zamieszkania w Polsce nie może skutecznie legitymować się ukraińskim prawem jazdy, a tym samym jego zatrzymanie jest pozbawione podstaw prawnych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zatrzymania ukraińskiego prawa jazdy T.Ł., obywatela polskiego z stałym miejscem zamieszkania w Polsce, którego polskie uprawnienia do kierowania pojazdami zostały wcześniej cofnięte z powodu niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Organy administracji uznały, że posiadanie ukraińskiego prawa jazdy jest niedopuszczalne w tej sytuacji. T.Ł. kwestionował zasadność zatrzymania ukraińskiego prawa jazdy, argumentując, że wymóg sprawdzenia kwalifikacji dotyczy tylko zwrotu polskiego prawa jazdy, a ukraińskie prawo jazdy nie może być podstawą do cofnięcia uprawnień.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta, zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Marcin Kamiński Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2016 r. sprawy ze skargi T. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego T. Ł. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi T.Ł., reprezentowanego przez pełnomocnika – adwokata G. S., jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej w skrócie: "SKO ") z dnia[...] stycznia 2016 roku, nr [...], którą po rozpatrzeniu odwołania skarżącego utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2015 roku, nr [...] w przedmiocie: zatrzymania prawa jazdy kat. "B" nr [...] wydanego przez organ ukraiński T.Ł., zam. [...], PESEL [...] (pkt. I); odmowy zwrotu tego prawa jazdy (pkt. II). Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku, nr [...] Prezydent Miasta , działając w oparciu o art. 140 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 114 pkt 1 lt. b. ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym, Dz. U. 1997r. nr 98, poz. 602 z późn. zmianami, cofnął od dnia 17 lutego 2006 roku panu T.Ł. uprawnienia "wynikające z kat. >>AB<< Nr [...]wydane w dniu 27 marca 1997 roku, nr G 0328185 przez Kierownika Urzędu Rejonowego z uwagi na nie poddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, z uwagi na przekroczenie prawnie dopuszczalnego limitu punktów karnych za przekroczenie przepisów ruchu drogowego. Przedmiotowa decyzja jest ostateczna. W dniu 16 marca 2015 roku policjanci Komisariatu Policji w [....], w miejscowości S., zatrzymali T.Ł., zam. [...], ul. J. . [...], prawo jazdy kat. "B" nr [...]wydane przez organ ukraiński. Wnioskiem z dnia 2 kwietnia 2015 roku, T. Ł., działając przez pełnomocnika, adw. Ł. M. wniósł o zwrot zatrzymanego, ukraińskiego prawa jazdy. W wyniku rozpoznania sprawy wydano następujące decyzje administracyjne: - decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2015 roku, nr [...], którą odmówiono zwrotu prawa jazdy zatrzymanego w dniu 16 marca 2015 roku; - decyzja SKO z dnia [...] czerwca 2015 roku, nr [...], którą uchylono w całości decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 roku i orzeczono o zatrzymaniu prawa jazdy kat. "B" nr [...] wydane przez O. Wydział ds. Ewidencyjno-rejestracyjnych przy Urzędzie Państwowej Inspekcji Samochodowej Urzędu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych [...] Panu T.Ł., zam. [...]; postanowiono, że zatrzymane prawa jazdy będą przechowywany do czasu przywrócenia Panu T.Ł. prawa jazdy kat. AB nr [...], cofniętego decyzją z dnia [...] grudnia 2006 roku, nr [...]; - decyzja SKO z dnia [...] sierpnia 2015 roku, nr [...], którą w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. 2012r. poz. 270 ze zm., uwzględniono w całości skargę na decyzję własną nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 roku i w konsekwencji uchylono w całości zarówno tę decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 2015 roku, nr [...], przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Rozpoznając ponownie sprawę Prezydent Miasta , decyzją z dnia [...] grudnia 2015 roku, nr K[...]: zatrzymał prawa jazdy kat "B" nr [...]wydane przez organ ukraiński Panu T.Ł., zam. [...], PESEL [...] 1); odmówiono zwrotu prawa jazdy, o którym mowa w pkt. 1 (pkt.2). W podstawie prawnej decyzji powołano art. 4 ust. 2 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt 2, art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku – o kierującymi pojazdami, Dz. U. 2015 r. poz. 155 ze zm., dalej w skrócie: "ukp" art. 42 ust. 3 Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 roku, Dz. U. 1988 r. nr 5, poz. 40, dalej w skrócie: "Konwencja" oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postepowania administracyjnego, Dz. U. 2013r. poz. 267 ze zm.; dalej w skrócie: "Kpa". Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ zrekapitulował stan faktyczny, wskazał w szczególności na wydanie decyzji z dnia [...] lutego 2006 roku, nr [...] którą cofnięto Panu T.Ł. uprawnienia do kierowania pojazdami kat "AB" wynikające z prawa jazdy nr [....] wydanego przez Kierownika Urzędu Rejonowego z uwagi na niepoddanie się przez niego sprawdzeniu kwalifikacji w związku z przekroczeniem limitu punktów karnych za złamania przepisów ruchu drogowego. Organ zwrócił również uwagę, że wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 14 listopada 2008 roku, sygn. akt [...] orzeczono wobec Pana T.Ł. środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 2 lat, za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości. Podstawę do zatrzymania prawa jazdy organ upatrywał w wyrażonej w art. 4 ust. 2 ustawy o kierującymi pojazdami ogólnosystemowej zasadzie, że kierowca może posiadać tylko jedno ważne prawo jazdy. Organ przyjął, że powołana zasada ma zastosowanie w sprawie. Stanął przy tym na stanowisku, że Pan T.Ł. posiada ważne prawo jazdy wydane przez organ polski. Cofnięcie prawo jazdy z uwagi na niepoddanie się sprawdzeniu kwalifikacji, zdaniem organu, nie jest jego unieważnieniem, albowiem prawo jazdy podlegają przywróceniu, po poddaniu się przez kierowcę sprawdzeniu kwalifikacji. "Przez posiadanie ważnego prawa jazdy należy rozumieć bowiem i takie sytuacje, gdy prawo jazdy nie jest w danym momencie ważne, ale po spełnieniu przewidzianych prawem okoliczności jego ważność może zostać ponownie przywrócona"; formując cytowane stwierdzenie organ powołał się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2014 roku, sygn. II SA/Gl 220/14. Organ przyznał dalej, że w katalogu podstaw do wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy zadekretowanym treścią art. 102 ust. 1 ustawy o kierującymi pojazdami, nie mieści się stan faktyczny rozpoznawanej sprawy. Wywiódł jednak, że podstawę prawną do zatrzymania prawa jazdy Panu T.Ł. można zrekonstruować w oparciu o art. 4 ust. 2 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierującymi pojazdami oraz art. 42 pkt 2 Konwencji o ruchu drogowym. Zgodnie z postanowieniami art. 96 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o kierującymi pojazdami kierowca podlega nadzorowi w zakresie spełniania wymagań określonych dla uzyskania i posiadania dokumentu stwierdzającego posiadanie uprawnień do kierowania pojazdem. Nadzór w tym zakresie sprawuje starosta. Skoro więc Pan T.Ł. nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami na terytorium RP, to nie może się posługiwać prawem jazdy wydanym w innym państwie. Jak stanowi art. 4 ust. 2 lit. b ustawy o kierującymi pojazdami dokumentem stwierdzającym posiadanie uprawnienia do kierowania motorowerem, pojazdem silnikowym lub zespołem pojazdów jest wydane za granicą krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 42 ust. 3 Konwencji żadne z jej postanowień nie może być interpretowane jako zabraniające umawiającym się Stronom lub ich organom terenowym wprowadzenia zakazu kierowania pojazdem przez kierującego mającego krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, jeżeli jest oczywiste lub dowiedzione, że stan jego nie pozwala na bezpieczne kierowanie pojazdem lub że uprawnienie do kierowania zostało cofnięte w państwie, w którym znajduje się jego stałe miejsce zamieszkania. Za uprawnienie o takim charakterze Prezydent Miasta uznał zatrzymanie Panu T.Ł. prawa jazdy, wobec uprzedniego cofnięcia mu uprawnienia do kierowania pojazdami na terenie RP. Pan T.Ł., wobec niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji nie może kierować pojazdami na terenie RP i do czasu pozytywnej weryfikacji w tym zakresie nie ma podstaw do zawrotu zarówno prawa jazdy polskiego, jak i ukraińskiego. Decyzję pełnomocnikowi T.Ł. – adwokatowi T. Ł. - doręczono w dniu 15 grudnia 2015 roku. W dniu 29 grudnia 2015 roku pełnomocnik T.Ł. wniósł odwołanie. W odwołaniu podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego, a to: art. 4 ust. 2 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierującymi pojazdami oraz art. 42 ust. 1 i 3 Konwencji o ruchu drogowym i w konsekwencji o uchylenie kwestionowanej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zwrot odwołującemu się prawa jazdy kat. "B" [...] wydane przez O.Wydział ds. Ewidencyjno-rejestracyjnych przy Urzędzie Państwowej Inspekcji Samochodowej Urzędu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych . Odwołujący zakwestionował tezy sformułowane w kwestionowanej decyzji tezy, wywiedzione z wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2014 roku, sygn. II SA/Gl 220/14, podnosząc iż wzmiankowane orzeczenie odnosi się do innego stanu faktycznego. Zdaniem odwołującego się nie ma żadnej podstawy prawnej do zatrzymania prawa jazdy wydanego przez organ ukraiński, a wymóg poddania się sprawdzeniu kwalifikacji dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy kierowca ubiega się o zwrot polskiego prawa jazdy. T.Ł. nie podlega również nadzorowi starosty w zakresie spełniania wymogów do uzyskania i posiadania prawa jazdy ukraińskiego; przedmiotowy nadzór dotyczy wyłącznie prawa jazdy polskiego. W ocenie odwołującego się, w sprawie nie może mieć również zastosowania art. 42 Konwencji o ruchu drogowym, albowiem: po pierwsze, przepis ten nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej zatrzymania prawa jazdy – art. 42 ust. 3, a po drugie, przewiduje on możliwość wdrożenia sankcji w postaci cofnięcia prawa jazdy, za popełnienie wykroczenia, które skutkuje zastosowaniem tej właśnie sankcji; T.Ł. takiego wykroczenia nie popełnił. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2016 roku, nr [...] SKO utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 1grudnia 2015 roku. W podstawie prawnej powołano: art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 42 ust. 3 Konwencji o ruchu drogowym i art. 4 ust. 2 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt 2, art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku – o kierującymi pojazdami. Organ zrekapitulował dotychczasowy przebieg postępowania, wioski i oceny eksponowane w decyzji organu I instancji oraz stanowisko odwołującego się. Formułując własną kwalifikację prawną sprawy SKO podało, że nie ulega wątpliwości, iż T.Ł. utracił uprawnienia do kierowania pojazdami na terenie RP, a ich odzyskanie uzależnione jest od uprzedniego poddania się przez niego kontrolnym badaniom sprawdzającym. Brak uprawnień do kierowania pojazdami na terenie RP wyklucza możliwość posługiwania się przez T.Ł. dokumentem prawa jazdy wydanym przez organ ukraiński. W ocenie SKO ogólna zasada wzajemnego uznawania dokumentów uprawniających do kierowania pojazdami przez państwa, sygnatariuszy Konwencji nie jest bezwzględna i stosownie do art. 42 ust 1 Konwencji umawiające się Strony lub ich organy terenowe mogą cofnąć kierującemu, który na ich terytoriach popełnił wykroczenie pociągające za sobą w myśl ich ustawodawstwa cofnięcie prawa jazdy, uprawnienie do korzystania na ich terytoriach z posiadanego krajowego lub międzynarodowego prawa jazdy. W takim przypadku właściwa władza Umawiającej się Strony lub jej organu terenowego, która cofnęła uprawnienie do korzystania z prawa jazdy. Z kolei art. 42 ust. 3 Konwencji stanowi, że żadne z postanowień niniejszej konwencji nie może być interpretowane jako zabraniające umawiającym się Stronom lub ich organom terenowym wprowadzenia zakazu kierowania pojazdem przez kierującego mającego krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, jeżeli jest oczywiste lub dowiedzione, że stan jego nie pozwala na bezpieczne kierowanie pojazdem lub że uprawnienie do kierowania zostało cofnięte w państwie, w którym znajduje się jego stałe miejsce zamieszkania. Do środków, o jakich mowa w konwencji, zdaniem SKO , zalicza się odmowę zwrotu zatrzymanego prawo jazdy ukraińskiego, w sytuacji gdy kierowca ma cofnięte uprawnienia do kierowania pojazdami na terenie RP i nie może on wykonywać tego uprawnienia na terenie RP także w oparciu o prawo jazdy wydane na terenie obcego państwa; swoją ocenę organ wsparł wyrokiem WSA w Olsztynie z dnia 21 stycznia 2014 roku, sygn. II SA/Ol 958/13. SKO podzieliło pogląd organu I instancji oparty na wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2014 roku, sygn. II SA/Gl 220/14 uznając tym samym za bezzasadne zarzuty podniesione w tym zakresie w odwołaniu. Jako błędne uznano poglądy odwołującego się, że cofnięcie prawa jazdy powinno zostać orzeczone w stosunku do każdego jego "egzemplarza" polskiego i ukraińskiego. Brak uprawnień do kierowania pojazdami na terenie RP, nie może zostać przełamany dokumentem prawa jazdy uzyskanym w innym państwie. Decyzję SKO doręczono pełnomocnikowi T.Ł. w dniu 4 lutego 2016 roku. W ustawowym terminie T.Ł., działając przez fachowego pełnomocnika – adw. G. S. - zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenia prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, a to: art. 4 ust. 2 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy o kierującymi pojazdami oraz art. 42 ust. 1 i 3 Konwencji o ruchu drogowym, poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie. Wobec podniesionych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów "postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego" według norm przepisanych. Skarżący przyznał, że cofnięto mu uprawnienia do kierowania pojazdami na terenie RP. Nie zgodził się z oceną organów, że prawnie zasadne było zatrzymanie dokumentu prawa jazdy wydanego przez organ ukraiński. Wymagane przepisami prawa poddanie się kontrolnemu sprowadzeniu kwalifikacji odnosi się wyłącznie do postępowania o zwrot prawo jazdy wydanego przez organ polski, nie można go zaś stosować, gdy żądanie zwrotu dotyczy prawo jazdy wydanych na Ukrainie. Skarżący kwestionował zarówno podstawę prawną czynności zatrzymania prawo jazdy – art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy – prawo o ruchu drogowym, jak i podstawę prawną decyzji w tym przedmiocie – art. 102 ust. 1 ustawy o kierującymi pojazdami. Ponowiono zarzut braku kompetencji starosty do prowadzenia nadzoru w zakresie uprawnień do posiadania i uzyskania prawo jazdy wydanego przez organ ukraiński. Zarzucono, że art. 42 ust. 3 Konwencji nie może stanowić samodzielnej podstawy prawnej do zatrzymania dokumentu wydanego przez organ ukraiński, a art. 42 ust. 1 lit. a Konwencji uprawnia do cofnięcia prawa jazdy, w razie popełnienia wykroczenia, które zgodnie z przepisami prawa pociąga za sobą sankcję o takim charakterze. T.Ł. takiego wykroczenia nie popełnił, stąd zatrzymanie mu prawa jazdy należy uznać za bezprawne. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, uzasadniając swoje stanowisko argumentami powołanymi w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej w skrócie: "ppsa"), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie sąd stwierdza, że decyzje wydane przez organy obu instancji są wadliwe i jako takie podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Sąd podziela stanowisko organów, że kierowca może posiadać wyłącznie jedno ważne prawo jazdy – art. 4 ust. 2 ukp. Ustawodawca słusznie stanął na stanowisku, że dowodem posiadania uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (dalej w skrócie: "RP") może być wyłącznie jeden ważny dokument. Ocena sytuacji konfliktowej, w ramach której kierowca legitymuje się prawo jazdy uzyskanym za granicą, a jednocześnie cofnięto mu w drodze decyzji administracyjnej prawo jazdy uzyskane na terenie Polski, z perspektywy prawnej ma sens jedynie wówczas, gdy oba te dokumenty, zgodnie z art. 4 ust. 1 ukp, stanowią potwierdzenie na posiadanie uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym (z uwagi na przedmiot sprawy sąd ogranicza swoje rozważania wyłącznie do tej kategorii pojazdów). Zatrzymanie skarżącemu prawo jazdy kat. "B" nr [...] zostało wydane w dniu 13 września 2008 roku przez Wydział ds. Ewidencyjno-rejestracyjnych przy Urzędzie Państwowej Inspekcji Samochodowej Urzędu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Obwodzie Kijowskim. Przedmiotowe prawo jazdy, co do zasady, może stanowić potwierdzenie posiadania uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi na terenie RP, albowiem walor taki nadaje mu art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. b ukp. Stosownie do treści powołanego przepisu dokumentem stwierdzającym uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym na terenie RP jest wydane za granicą krajowe lub międzynarodowe prawo jazdy, określone w Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. poz. 40 i 44). Zarówno Ukraina, jak i Polska są stronami Konwencji, a sama Konwencja została ratyfikowana i ogłoszona w Dzienniku Ustaw RP. Konsekwencją takiego stanu jest związanie postanowieniami Konwencji zarówno Polski, jak i Ukrainy. Regułą ogólną, proklamowaną w art. 41 ust. 1 Konwencji jest wzajemne uznawanie, przez Państwa – Strony, praw jazdy wydanych na ich terytoriach. Wyrazem akceptacji tej zasady przez polski porządek prawny jest przywołany wyżej art. 4 ust. 1 pkt. 2 lit. b ukp. Kluczowa w niniejszej sprawie jest jednak treść art. 41 ust. 6 lit. b Konwencji, zgodnie z którą artykuł 41 Konwencji, a więc w szczególności postanowienia ust. 1 powołanej jednostki redakcyjnej, odnoszące się do wzajemnego uznawania praw jazdy, nie zobowiązują Umawiających się Stron do "uznawania ważności wyżej wymienionych praw jazdy wydanych kierującym, których stałe miejsce zamieszkania w czasie ich wydawania nie znajdowało się na terytorium, na którym te prawa jazdy zostały wydane, lub których miejsce zamieszkania po wydaniu tych praw jazdy zostało przeniesione na inne terytorium". Konwencja pozostawia tym samy pewien luz decyzyjny państwom-stronom, co do uznawania praw jazdy uzyskanych zagranicą, na terenie innego państwa-strony, jeżeli nabywca tych praw jazdy, w chwili ich wydania, nie był "związany" z państwem wydającym poprzez stałe ulokowanie centrum swoich spraw życiowych na jego terytorium. Chodziło zatem o to, by państwa-strony miały możliwość wyboru, czy uznawać prawa jazdy zagraniczne, zrobione ad hoc, a więc niejako przy okazji pobytu zagranicą. Odnotować trzeba, że w art. 41 ust. 6 posłużono się formułą: "postanowienia niniejszego artykułu nie zobowiązują Umawiających się Stron". Przyjęcie takiego rozwiązania semantycznego nakazuje wnioskować, że ostateczne rozstrzygnięcie, o tym czy prawo jazdy, o którym mowa w art. 41 ust. 6 lit. b jest uznawane przez konkretne państwo-stronę Konwencji, powinno znajdować się w ustawodawstwie krajowym tego państwa. Przedmiotową kwestię, w prawie polskim reguluje art. 5 ust. 4 ukp, w myśl którego "prawo jazdy, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 lit. a i b, stwierdza posiadanie uprawnienia do kierowania odpowiednim pojazdem silnikowym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia stałego lub czasowego pobytu." Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że ustawodawca dopuścił możliwość legitymowania się prawo jazdy ukraińskim, po pierwsze przez czas ściśle określony, a po drugie, uprawnienie to przyznał jedynie takim osobom, które rozpoczynają pobyt stały lub czasowy na terenie RP. Nie ma natomiast podstaw do pozytywnej weryfikacji twierdzenia, że ukraińskim prawo jazdy może legitymować się osoba posiadająca polskie obywatelstwo i mająca miejsce stałego zamieszkania na terenie RP. Osoby, które uzyskują prawo jazdy na terenie Ukrainy, "nie tracąc" na terenie RP miejsca stałego lub czasowego pobytu, nie mogą przy pomocy tego dokumentu skutecznie potwierdzić uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w Polsce. Ustawodawca wymaga od takich osób posiadania prawo jazdy uzyskanych w Polsce lub w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA). W niniejszej sprawie organy ustaliły – a sąd podziela te ustalenia – że skarżący jest obywatelem Polski, ma stałe miejsce zamieszkania na terenie Polski, nie zmienił miejsca stałego pobytu, ani też nie przebywał na terenie Polski krócej niż 185 dni w roku kalendarzowym – s. 4 uzasadnienia decyzji SKO z dnia [...] czerwca 2015 roku, nr [...]; okoliczność ta nie była kwestionowana przez skarżącego na etapie decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2015 roku, nr [...], w odwołaniu od tej decyzji, w skardze do sądu; skarżący nie przedstawił też żadnych dowodów, pozwalając na wnioski przeciwne. Oznacza to tym samy, że nie było podstaw do przyjęcia, że skarżący może skutecznie legitymować się prawo jazdy kat. "B" nr [...]zostało wydane w dniu 13 września 2008 roku przez O. Wydział ds. Ewidencyjno-rejestracyjnych przy Urzędzie Państwowej Inspekcji Samochodowej Urzędu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Obwodzie Kijowskim. Jeżeli więc dokument ten nie mógł stanowić dowodu na posiadanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi na terenie RP, to jego zatrzymanie było niecelowe i nieprawne. Na dzień wydania decyzji organów obu instancji, jak również na dzień kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu 16 marca 2015 roku, skarżący nie posiadał prawo jazdy i w tym kontekście należało dokonać prawnej kwalifikacji jego aktywności w ruchu drogowym. Sąd pominie przeprowadzoną przez organy wykładnię przepisów art. 42 Konwencji o ruchu drogowym i art. 4 ust. 2 w zw. z art. 96 ust. 1 pkt. 2 i ust. 2 pkt 2, art. 49 ust. 1 pkt 3, art. 102 ukp, które w ich ocenie mogły stanowić podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu ukraińskiego prawo jazdy. Niezależnie od oceny prawidłowości procesu rekonstrukcji norm prawnych z przywołanych przepisów podać trzeba, iż wydane skarżącemu prawo jazdy ukraińskie, nie mogło zostać zatrzymane, albowiem uwagi na treść art. 5 ust. 4 ukp, nie jest dokumentem potwierdzającym posiadaniem uprawnień do kierowania pojazdami na terenie RP. Mając całość powyższego na uwadze, sąd stwierdza, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędne zastosowanie i z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 ppsa sąd uchylił zarówno decyzję zaskarżoną, jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło