II SA/Rz 293/24

WyrokWSA w Rzeszowie2024-07-24

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Karina Gniewek - Berezowska, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko może zostać wydana, jeśli decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, na której się opiera, została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego?
Ratio decidendi
Decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji mogącej znacząco oddziaływać na środowisko wymaga, aby decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach była ostateczna i funkcjonowała w obrocie prawnym. Jeśli decyzja środowiskowa zostanie następnie uchylona lub stwierdzona jej nieważność, stanowi to podstawę do wznowienia postępowania w sprawie warunków zabudowy, a w konsekwencji do uchylenia decyzji o warunkach zabudowy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi organizacji ekologicznej T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy farmy fotowoltaicznej. Skarżąca podniosła zarzut, że decyzja o warunkach zabudowy została wydana w oparciu o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, która została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem WSA. Skarżąca argumentowała, że brak ostatecznej decyzji środowiskowej uniemożliwia wydanie decyzji o warunkach zabudowy i stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu i zasądził od Kolegium na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Piotr Godlewski /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 lipca 2024 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 13 grudnia 2023 r. nr SKO.415.504.2023 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz strony skarżącej T. z siedzibą w W. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 293/24 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi T. w W. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 13 grudnia 2023 r. nr SKO.415.504.2023 dotycząca ustalenia warunków zabudowy. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Wójt Gminy [....] decyzją z 28 września 2023 r. nr WI.6730.6.2023 - po rozpatrzeniu wniosku Firmy [...] S.A. z/s [...] - ustalił warunki zabudowy dla zamierzenia pn. "Budowa farmy fotowoltaicznej o mocy do 150 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na terenie części działki nr [...], obr. S., gm. [...]". W uzasadnieniu wskazał, iż analizie poddano obszar o wymiarach około 1100 x 1400 m obejmujący teren działki nr [...], którego granice uwidoczniono na mapie w skali 1:2000. Ustalono, że działka położona jest przy drodze publicznej (działka nr [...]), w sąsiedztwie terenów użytkowanych rolniczo, terenów zabudowy mieszkaniowej, zagrodowej oraz terenu infrastruktury technicznej, terenu cmentarza w S., w bezpośrednim sąsiedztwie granicy Państwa Polskiego z [...]. Część działki nr [...] stanowią grunty klas PsV, RIVa, RV, RIVb pochodzenia mineralnego. Teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze. Planowana inwestycja jest zgodna z przepisami szczególnymi i zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.). Inwestor uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaną przez Wójta Gminy [...] 10 lutego 2023 r. nr WI.6220.5.2019. Dokonane przez Wójta zgodnie z przepisem art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023 r., poz. 1094 ze zm., dalej: u.u.i.ś.) rozważenie zakresu projektowanej inwestycji wykazało, że nie będzie ona potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Na terenie przeznaczonym pod inwestycję znajdują się stanowiska archeologiczne ujęte w Gminnej Ewidencji Zabytków Gminy [....], zatem inwestor zobowiązany jest (zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, Dz.U. z 2022 r., poz. 840) pokryć koszty badań archeologicznych w sytuacji określnej normą tego przepisu. Teren lokalizacji inwestycji nie jest położony w Parku Krajobrazowym [...], w Obszarze Specjalnej Ochrony Natura 2000, w Specjalnym Obszarze Ochrony Natura 2000 ani w [...] Obszarze Chronionego Krajobrazu i znajduje się poza obszarem o prawdopodobieństwie wystąpienia powodzi Q1 (raz na 100 lat). Obszar inwestycji znajduje się także poza teren osuwiskowym i zagrożonym ruchami masowymi ziemi. Instalacja fotowoltaiczna jest zespołem urządzeń zaliczanych do urządzeń infrastruktury technicznej i dla uzyskania warunków zabudowy nie wymaga spełnienia wymogu dobrego sąsiedztwa. Należy do odnawialnych źródeł energii w rozumieniu art. 2 ust. 22 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.) i ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz.U. z 2015 r., poz. 478). Odwołanie od decyzji Wójta z 28 września 2023 r. złożyło T. będące organizacją ekologiczną w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 10 u.u.i.ś., zarzucając jej niezgodność z ostateczną decyzją tego organu o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia z 10 lutego 2023 r. w zakresie uznania, że inwestor jest związany jej zapisami jedynie w czasie projektowania a nie w okresie eksploatacji inwestycji oraz niespójność treści decyzji o warunkach zabudowy z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, w której to - w przeciwieństwie do ustalonych warunków zabudowy - nie uwzględniono realizacji istotnego wskazanego w warunkach zabudowy Głównego Punktu Odbioru (GPZ) dla wyprodukowanej na farmie fotowoltaicznej energii elektrycznej. Tym samym warunki zabudowy dotyczące tegoż GPZ są niezgodne z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, nie przewidującą tego elementu inwestycji. SKO wskazaną na wstępie decyzją z 13 grudnia 2023 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 52 ust. 1 i 2, art. 53 ust. 3, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 61 ust. 1 i 5 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r., poz. 977, dalej: u.p.z.p.) - utrzymało w mocy decyzję Wójta z 28 września 2023 r. Podało, że zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., wydanie decyzji o warunkach zabudowy instalacji odnawialnego źródła energii o mocy do 150 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na terenie części działki nr [...] jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 pkt 3 - 6 u.p.z.p. Lokalizacja farmy fotowoltaicznej dokonywana na podstawie przepisów u.p.z.p., niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p., nie wymaga oceny przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa oraz dostępu do drogi publicznej. Wg Kolegium, wbrew zarzutom odwołania, organ I instancji odwołał się wprost do "projektowanej inwestycji" nie zaś do czynności "projektowania" inwestycji, zatem decyzja zawiera nakaz uwzględnienia zapisów decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odnośnie całej inwestycji, nie tylko na etapie projektowania. SKO za niezasadny uznało również zarzut dotyczący niespójności decyzji z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Obie decyzje nie zawierają w swojej treści wszystkich składających się na przedmiot planowanej inwestycji elementów budowlanych czy też części składowych. Główny Punktu Odbioru (GPZ) jest jednym z elementów planowanej inwestycji, a w decyzji nie wymieniono wyczerpująco wszystkich elementów inwestycji, o czym świadczy zdanie, iż budowa obejmuje "inne niezbędne elementy infrastruktury związane z realizacją i eksploatacją farmy fotowoltaicznej". Decyzja organu I instancji spełnia pozostałe wymogi ustawowe i wydana została po uzgodnieniu z właściwymi w sprawie organami (art. 53 ust. 4 u.p.z.p.). Wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargą T. zaskarżyło decyzję Kolegium z 13 grudnia 2023 r., wnosząc o uchylenie w całości jej i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wskazało, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wyeliminowaną z obrotu prawnego wyrokiem WSA w Rzeszowie z 11 stycznia 2024 r. II SA/Rz 1028/23, którym Sad stwierdził nieważność ostatecznej decyzji Kolegium z 5 kwietnia 2023 r. nr SKO.4170.11.2023 o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań. T. zarzuciło naruszenie art. 71 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt. 3 u.u.i.ś., gdyż ustalenie warunków zabudowy dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nie zostało poprzedzone ostateczną i obligatoryjną decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Z przezorności procesowej - zakładając że o nieważności ostatecznej decyzji środowiskowej można będzie mówić dopiero po uprawomocnieniu się przywołanego wyżej wyroku WSA – T. podniosło, że decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z 10 lutego 2023 r. nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności, zatem postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji będzie podlegać wznowieniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. W związku z powyższym, niezależnie od tego czy przyczyna tego wznowienia miała istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia w przedmiocie warunków zabudowy czy też takiego wpływu nie miała, zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. - powinno zostać ono uchylone w całości przez WSA. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja SKO w Przemyślu z 13 grudnia 2023 r., utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 28 września 2023 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia obejmującego budowę farmy fotowoltaicznej o mocy do 150 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na części działki nr [...] w S., gm. [....]. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach wyżej opisanych Sąd stwierdził, że skarga z przyczyn w niej podniesionych zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie budzi wątpliwości, że dla inwestycji objętej skierowanym do Wójta Gminy [...] wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy została uprzednio wydana przez ten organ 10 lutego 2023 r. decyzja nr WI.6220.5.2019 ustalająca środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie Parku Solarnego [...] o mocy do 150 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą" w północno – wschodnim narożniku działki nr [...], obr. S., gm. [....], na powierzchni do 36,2 ha. Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 u.u.i.ś., wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - wydawanej na podstawie u.p.z.p. W myśl ust. 3 tego artykułu, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dołącza się do wniosku o wydanie decyzji o których mowa w ust. 1; w przedmiotowej sprawie w/w decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z 10 lutego 2023 r. została załączona do wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy (decyzja z 10 lutego 2023 r. – co wiadomo Sądowi z urzędu z racji procedowania w sprawie objętej sygn. akt II SA/Rz 1028/23 – została utrzymana w mocy decyzją SKO w Przemyślu z 5 kwietnia 2023 r. nr SKO.4170.11.2023). Wg powyższych uregulowań, rozpatrzenie i załatwienie przez organ administracji wniosku o ustalenie warunków zabudowy jest możliwe dopiero po wydaniu ostatecznej decyzji środowiskowej; inaczej ujmując, brak w obiegu prawnym ostatecznego rozstrzygnięcia o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań czyni niedopuszczalnym skuteczne wniesienie wniosku i tym samym uniemożliwia wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy (por. wyrok WSA w Opolu z 20 października 2016 r. II SA/Op 290/16 - LEX nr 2158196). Koresponduje z tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 czerwca 2021 r. II OSK 917/21 - LEX nr 3198490, zgodnie z którym wymóg przedłożenia decyzji środowiskowej jest warunkiem materialnoprawnym wydania pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy, oraz wyrok tegoż Sądu z 16 lipca 2019 r. II OSK 2278/17, w myśl którego badanie zgodności decyzji o warunkach zabudowy z wymogami decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest podstawowym obowiązkiem organów administracji wydających decyzję lokalizacyjną. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, w dacie wydawania w rozpoznawanej sprawie decyzji tak przez organ I instancji jak i zaskarżonej decyzji przez SKO, decyzja z 10 lutego 2023 r. ustalająca dla przedmiotowego przedsięwzięcia środowiskowe uwarunkowania miała charakter ostateczny. W okolicznościach sprawy nie sposób jednak pominąć (co słusznie zarzuciło skarżące T.), że WSA w Rzeszowie wyrokiem z 11 stycznia 2024 r. II SA/Rz 1028/23 stwierdził nieważność utrzymującej ją w mocy decyzji SKO z 5 kwietnia 2023 r. (wyrok ten stał się prawomocny). Abstrahując od przyczyn przemawiających za wydaniem takiego orzeczenia, podważyło to byt prawny zaskarżonej obecnie decyzji SKO z 13 grudnia 2023 r. wydanej w sprawie o ustalenie warunków zabudowy, dla której warunkiem wydania było funkcjonowanie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wynikało to z potencjalnego zaistnienia w przypadku oddalenia skargi przesłanki do wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572), zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Ponieważ na skutek wyroku WSA w Rzeszowie z 11 stycznia 2024 r. II SA/Rz 1028/23 wyeliminowana została z obrotu prawnego jedynie ostateczna decyzja Kolegium z 5 kwietnia 2023 r., Sąd orzekający w niniejszej sprawie również za zasadne i wystarczające uznał uchylenie wyłącznie zaskarżonej decyzji tego organu z 13 grudnia 2023 r., o czym na podstawie art. 145 § 1 pkt b) P.p.s.a. orzekł w pkt I sentencji wyroku. Wskazania co do dalszego postępowania w niniejszej sprawie dla organu administracji (SKO) wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań, dla których istotne pozostaje uprzednie rozpatrzenie przez ten organ wszystkich odwołań od decyzji Wójta z 10 lutego 2023 r. o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań oraz rodzaj rozstrzygnięcia jakie w wyniku tego zostanie wydane. O należnych stronie skarżącej kosztach postępowania sądowego w kwocie 500 zł (obejmujących opłacony wpis sądowy od skargi) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło