II SA/Rz 294/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-06-28

Skład orzekający: Maciej Kobak, Joanna Zdrzałka, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie naprawcze w sprawie robót budowlanych prowadzonych na działkach nr 892/15, 892/16 i 892/17 może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, jeśli roboty te zostały zakończone, a teren doprowadzony do należytego stanu i porządku, a tymczasowa droga dojazdowa rozebrana?
Ratio decidendi
Postępowanie naprawcze w sprawie robót budowlanych wszczęte na podstawie art. 50 w zw. z art. 51 Prawa budowlanego może zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 Kpa, jeśli przedmiot tego postępowania przestaje istnieć, np. na skutek rozbiórki dokonanej przez inwestora lub przywrócenia stanu poprzedniego. W takiej sytuacji organy nadzoru budowlanego nie wydają decyzji merytorycznej, lecz formalną decyzję o umorzeniu.
Stan faktyczny
Skarżący S. G. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i umarzającą postępowanie w sprawie robót budowlanych na działkach nr 892/15, 892/16 i 892/17. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. użycia zanieczyszczonej ziemi, prowadzenia robót poza terenem objętym pozwoleniem na budowę oraz wykonania tymczasowej drogi dojazdowej bez wymaganych pozwole ń. Organy uznały, że roboty budowlane zostały zakończone, a teren doprowadzony do należytego stanu i porządku, co skutkowało umorzeniem postępowania jako bezprzedmiotowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie robót budowlanych -skargę oddala- Przedmiotem skargi S. G. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: "organ II instancji") z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej w skrócie "organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] i umarzająca w całości postępowanie w sprawie robót budowlanych na działkach nr 892/15, 892/16 i 892/17 położonych w G. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] Wójt Gminy [...] ustalił dla A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej w skrócie: "inwestor") warunki zabudowy na inwestycję pn. "Budowa budynku produkcyjno- usługowego częścią biurowo – socjalną, parkingu – na działkach nr 892/16 i 892/18 w G.". Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad na wniosek inwestora zezwolił na przebudowę zjazdu indywidualnego z drogi krajowej nr [...] J. – K. w km [...] na działki nr 890/3, 890/4 celem skomunikowania działek nr 892/16 i 892/18, polegającą na ułożeniu na zjeździe nawierzchni z płyt drogowych żelbetowych. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2010r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zmienił swoją wcześniejszą decyzję w ten sposób, że zjazd wykorzystywany miał być w celu dowozu materiałów budowlanych na działki nr 892/18, 892/16 do czasu realizacji budowy drogi dojazdowej [...], nie dłużej niż na okres 2 lat, t. j. do dnia 30 listopada 2012 r. W dniu 19 czerwca 2009 r. Starosta [...] potwierdził przyjecie zgłoszenia o przystąpieniu do wykonania robót budowlanych polegających na utwardzeniu powierzchni gruntu na terenie obejmującym działki nr 890/3, 890/4, 888/5, 892/15 i 892/16 w G. na warunkach określonych w zgłoszeniu złożonym w dniu 9 czerwca 2009 r. i nie wniósł sprzeciwu. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę na rzecz inwestora obejmującego budowę budynku produkcyjno – usługowego z częścią biurowo – socjalną, budowę muru ogrodzeniowego pełnego, budowę miejsc parkingowych i budowę kanalizacji deszczowej na terenie obejmującym działki nr 892/16 i 892/18 położone w G. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Wojewoda [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę na rzecz inwestora na inwestycję pn. "Budowa tymczasowego zjazdu publicznego z drogi krajowej Nr [...] J. – K. w km [...] str. lewa z działki nr 976 poprzez działki nr 892/8, 892/11, 892/13 na działki nr 892/16 i 892/18 w miejscowości G.". W dniu 20 lutego 2012 r. Starosta [...] potwierdził przyjecie zgłoszenia o przystąpieniu do wykonania robót budowlanych polegających na budowie czterech miejsc parkingowych dla samochodów osobowych, oraz utwardzeniu powierzchni gruntu na terenie obejmującym działki nr 892/18 i 892/17 w G. na warunkach określonych w zgłoszeniu złożonym w dniu 3 lutego 2012 r. i nie wniósł sprzeciwu. W dniu 18 października 2012 r. Starosta [...] potwierdził przyjecie zgłoszenia o przystąpieniu do rozbiórki utwardzenia powierzchni gruntu na terenie obejmującym działki nr 892/15 i 892/16 w G. na warunkach określonych w zgłoszeniu złożonym w dniu 17 października 2012 r. i nie wniósł sprzeciwu. Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie robót budowlanych na rzecz inwestora obejmującego przebudowę kanalizacji deszczowej na terenie obejmującym działki nr 892/16 i 892/15 położone w G. Pismem z dnia 14 stycznia 2010 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], D. G. domagał się przeprowadzenia kontroli w związku z pracami prowadzonymi przez inwestora na działkach nr 892/15, 892/16, 892/17 i 892/18. Wniósł o sprawdzenie poziomu fundamentów, a także o sprawdzenie, czy podmiot ten posiada pozwolenie na przyjmowanie odpadów i ziemi, oraz czy materiały te nie zawierają zanieczyszczeń zagrażających środowisku. Wyjaśnił też, że mieszka na sąsiedniej działce nr 893/6. W piśmie z dnia 30 kwietnia 2010 r. D. G. i S. G. poinformowali Wójta Gminy [...] o nawożeniu zanieczyszczonej ziemi na teren budowy. W piśmie z dnia 15 lipca 2010 r. skierowanym do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] D. G. i S. G. ponownie zarzucili inwestorowi, że nawozi zanieczyszczoną ziemię, którą następnie przykrywa warstwami piasku i betonu. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Wójt Gminy [...]. nakazał inwestorowi usunięcie odpadów z terenu budowy w terminie do dnia 30 września 2010 r. W piśmie z dnia 8 września 2010 r. skierowanym do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w [...] D. G. i S. G. podnieśli, że w pobranych próbkach z działek nr 892/15, 892/16, 892/17 i 892/18 stwierdzono przekroczenie wartości dopuszczalnych zanieczyszczeń: chromu, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych. Ponadto zarzucili, że pozwolenie na budowę obejmowało jedynie działki nr 892/16 i 892/18, natomiast inwestor wykorzystuje na cele budowy działki nr 892/15, 892/16, 892/17 i 892/18, które nie zostały wyłączone z produkcji rolnej, materiały budowlane są dowożone drogą tymczasową zorganizowaną dla potrzeb budowy bez wymaganych prawem pozwoleń, tymczasowa droga dojazdowa również wymaga wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, wreszcie w książce budowy znajduje się wpis o właściwych parametrach ziemi wykorzystanej po podniesienia gruntu. W piśmie z dnia 27 września 2010 r. organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z projektem zagospodarowania działek nr 892/18 i 892/16 nawiezienie ziemi ma na celu niweletę placu manewrowego i parkingu, które zaprojektowane zostały w nawiązaniu do projektowanego poziomu posadowienia budynku produkcyjno – usługowego z częścią biurowo – socjalną. Docelowo projektowany nasyp miał być dostosowany do niwelety projektowanej drogi zbiorczej – dojazdowej położonej wzdłuż drogi gminnej i realizowanej w ramach rozbudowy drogi krajowej. Poinformował też, że postępowanie w sprawie nawożenia skażonej ziemi prowadzi Wójt Gminy [...]. W dniu 12 października 2010 r. skarżący i D. G. wnieśli odwołanie od w/w pisma. Zarzucili w nim, że inwestor prowadzi roboty budowlane poza terenem budowy, t. j. również na działkach nr 892/15 i 892/17, m. in. na powyższych działkach wykonany został nasyp wymagający pozwolenia na budowę, badanie pobranych próbek z nawożonej ziemi stwierdziło przekroczenie dopuszczalnych norm zawartości chromu, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, wreszcie inwestor wykonał tymczasową drogę dojazdową na działkach nr 892/15, 890/4 i 890/3, będących działkami rolnymi. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] organ II instancji stwierdził, że odwołanie od w/w pisma jest niedopuszczalne, albowiem stanowi ono jedynie informację o sposobie załatwienia skargi skarżącego i D. G. w sprawie nawożenia ziemi. Po rozpoznaniu skargi skarżącego i D. G. na powyższe postanowienie, wyrokiem z dnia 9 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 335/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że organ I instancji mimo wielowątkowego wniosku skarżących nie przeprowadził wstępnego postępowania poprzez ustalenie podmiotów postępowania, przedmiotu postępowania jak i zakresu żądania, a samo pismo z dnia 27 września 2010 r. nie spełniało wymogów aktu kończącego postępowania administracyjne. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 2023/11 oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Następnie organ II instancji wezwał skarżącego i D. G. o sprecyzowanie charakteru pisma z dnia 12 października 2010 r. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił, że pismo należy traktować jako odwołanie od decyzji administracyjnej. Decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania S. G. od decyzji organu I instancji z dnia [...] września 2010 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji w sprawie zgodności budowy budynku produkcyjno – usługowego z częścią biurowo – socjalną zlokalizowanego na działkach nr 892/16 i 892/18 w G. prowadzonej przez inwestora z decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę – w całości. W uzasadnieniu wyjaśnił, że inwestycja obejmująca budowę budynku produkcyjno – usługowego z częścią biurowo – socjalną zlokalizowanego na działkach nr 892/16 i 892/18 w G. została zakończona. Organ I instancji udzielił pozwolenia na użytkowanie tego budynku. Wobec powyższego, postępowanie jako bezprzedmiotowe należało umorzyć. Wskazał też, że kwestie związane z zarzutem nawożenia zanieczyszczonej ziemi nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Po rozpoznaniu skargi skarżącego wyrokiem z dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1221/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] września 2010 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że organy obu instancji nie odniosły się do zarzutów skarżącego i D. G. dotyczących kwestii objętych regulacją ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 ze zm. – dalej w skrócie "Pbud."). Organ II instancji nie wyjaśnił też dostatecznie przyczyn umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Ponadto sam fakt udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku wybudowanego na działce nr 892/18 nie odnosi się do działek nr 892/15, 892/16 i 892/17, a wiec przedmiot sprawy administracyjnej ma szersze granice niż legalność robót budowlanych na działce nr 892/18. Wreszcie w aktach brak było decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, a zatem nie wyjaśniono dostatecznie kwestii legalności robót. Wyrokiem z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1600/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesioną przez organ II instancji skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W uzasadnieniu podzielił stanowisko Sądu I instancji, że umorzenie postępowania co do działek nr 892/15, 892/16 i 892/17 z tego powodu, że inwestor uzyskał pozwolenie na użytkowanie budynku znajdującego się na działce nr 892/18, zapadło z naruszeniem art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej w skrócie: "Kpa"). Wskazał ponadto właściwy tryb postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, zaznaczając przy tym, że upłynęły już terminy określone w art. 100 Pbud. umożliwiające prowadzenie takiego postępowania. Dalej stwierdził, że kwestia użycia do wyrównania powierzchni działek skażonej ziemi, nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Wreszcie przyznał rację skarżącemu kasacyjnie, że załączanie do akt sprawy projektu budowlanego nie było konieczne, albowiem nie było rolą Sądu I instancji badanie zgodności z prawem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i dokonywanie oceny, czy organ administracji zasadnie stwierdził, że budynek został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] organ I instancji umorzył w całości postępowanie w sprawie robót budowlanych prowadzonych na działkach nr 892/15, 892/16, 892/17 położonych w G., stanowiących własność inwestora. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 104 i 105 § 1 Kpa w zw. z art. 59 ust. 1 Pbud. W uzasadnieniu decyzji podał, że w trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 21 października 2010 r. nie stwierdzono, aby na działce nr 892/17 wykonany został nasyp, ponadto że prowadzone były roboty budowlane polegające na utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach nr 890/3, 890/4, 888/5, 892/15 892/16 położonych w G. Podczas kontroli okazano również decyzję Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddziału w [...] zezwalającą na przebudowę zjazdu indywidualnego do pól z drogi krajowej nr [...] w celu doraźnego skomunikowania działek nr 892/16 i 892/18 umożliwiającego dowóz materiałów budowlanych. Natomiast roboty budowlane prowadzone na działkach nr 892/17 i 892/18 polegające na utwardzeniu powierzchni gruntu i budowie czterech miejsc postojowych wykonane zostały zgodnie z potwierdzeniem o przyjęciu zgłoszenia z dnia 20 lutego 2012 r. wydanego przez Starostę [...]. W trakcie kontroli w dniu 10 czerwca 2016 r. ustalono, że roboty budowlane przy budowie budynku na działce nr 892/18 wraz z urządzeniami towarzyszącymi na działkach nr 892/15, 892/16 i 892/17 zostały zakończone, a zagospodarowanie działek po budowie doprowadzone zostało do należytego stanu i porządku. Na prowadzone roboty inwestor okazał wymagane pozwolenia i zgłoszenia. Na działce nr 892/17 w dniu kontroli znajdowały się miejsca postojowe, część działki porośnięta była drzewami i kukurydzą. Na działce nr 892/16 znajdowały się miejsca postojowe, mur pełny, kanalizacja deszczowa wykonane na podstawie pozwolenia na budowę z 2009 r. W 2011 r. na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] wykonany został tymczasowy zjazd z drogi publicznej przebiegający częściowo przez działkę nr 892/16, w 2012 r. na podstawie zgłoszenia z dnia [...] października 2012 r. nr [...] dokonano rozbiórki utwardzenia powierzchni gruntu na działkach nr 892/15 i 892/16, a w 2013r. na postawie decyzji z dnia [...] września 2013 r. nr [...] dokonano przebudowy kanalizacji deszczowej. Wobec powyższego organ I instancji uznał, że postępowanie w sprawie robót budowlanych prowadzonych na działkach nr 892/15, 892/16 i 892/17 stało się bezprzedmiotowe i postępowanie umorzył. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, organ II instancji decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył w całości postępowanie w sprawie robót budowlanych prowadzonych na działkach nr 892/15, 892/16 i 892/17 w G. stanowiących własność inwestora. W uzasadnieniu zaznaczył, że decyzja rozstrzyga kwestię robót budowlanych na działkach nr 892/15, 892/16 i 892/17 w G., zaś kwestia zgodności budowy budynku na działce nr 892/18 z udzielonym pozwoleniem na budowę została rozstrzygnięta w odrębnej decyzji. Dalej stwierdził, że organ I instancji słusznie uznał, że w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw prawnych do prowadzenia postępowania na podstawie przepisów Pbud., albowiem nie istnieje przedmiot postępowania. W wyniku kontroli ustalono bowiem, że niezasadne są zarzuty odnośnie wykonania nasypów na działkach nie objętych pozwoleniem na budowę oraz o podniesieniu terenu działek. Elementy wykorzystywane jako zaplecze budowy obecnie już nie istnieją, tymczasowa droga dojazdowa z drogi krajowej nr [...] została rozebrana, zagospodarowanie działek zostało doprowadzone do należytego stanu i porządku, a późniejsze roboty budowlane zostały wykonane w oparciu o stosowne pozwolenia i zgłoszenia. Ponadto organ II instancji uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej w skrócie: "Ppsa") w zw. z art. 7 Kpa, albowiem organ I instancji zobowiązany był uwzględnić stan faktyczny istniejący w dacie orzekania. Wskazał również, że organ I instancji błędnie powołał jako podstawę prawną decyzji art. 59 ust. 1 Pbud. Wreszcie wyjaśnił, że uchylenie decyzji organu I instancji związane było ze zmianą adresu inwestora. W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie jak również poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 153 Ppsa poprzez nie wykonanie zaleceń wskazanych w wyroku NSA z dnia 25 lutego 2016 r., a także art. 7, 77, 80 i 107 § 3 Kpa poprzez niestaranne prowadzenie postępowania wyjaśniającego, co skutkuje brakiem wszechstronności i rzetelności w ustaleniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Zdaniem skarżącego w toku postępowania nie wyjaśniono, czy roboty budowlane prowadzone były również poza działkami nr 892/16 i 892/18 na które inwestor uzyskał pozwolenie na budowę, a zatem nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania. Wskazał też, że nie ma istotnego znaczenia fakt, że od chwili złożenia wniosku upłynęło 6 lat. W odpowiedzi na skargę, organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Uczestnik A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. wniósł o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżącego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej w skrócie: "Ppsa"), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 Ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nr [...] uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] i umarzająca w całości postępowanie naprawcze prowadzone na podstawie art. 50 w zw. z art. 51 Pbud. w stosunku do inwestycji prowadzonej na działkach nr 892/15, 892/16 i 892/17 położonych w G. W tym miejscu należy podkreślić, że przedmiotem postępowania nie jest ocena legalności robót budowlanych na działce nr 892/18. Zaskarżona decyzja rozstrzyga bowiem sprawę robót budowlanych na działkach nr 892/15, 892/16 i 892/17, natomiast w sprawie zgodności budowy budynku produkcyjno – usługowego z częścią biurowo – socjalną zlokalizowanego na działce nr 892/18 z udzielonym pozwoleniem na budowę zapadło odrębne rozstrzygnięcie, t. j. decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. nr [...]. Celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych lub wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Stan zgodny z prawem w rozumieniu 51 ust. 1 pkt 2 Pbud. oznacza w pierwszej kolejności zgodność z zatwierdzonym projektem budowlanym lub innymi warunkami pozwolenia na budowę albo zgodność z dokonanym zgłoszeniem. Ponadto należy mieć na uwadze doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w znaczeniu przepisów prawa administracyjnego materialnego, obowiązujących w dacie podejmowania działań naprawczych. Powyższy tryb postępowania odnosi się m.in. do robót budowlanych wykonanych (wykonywanych) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach prawa. Skarżący w toku postępowania podniósł zarzuty użycia przez inwestora zanieczyszczonej ziemi do podniesienia terenu, wykorzystania działek nr 892/15, 892/16, 892/17 i 892/18 pomimo braku wyłączenia tych gruntów z produkcji rolnej, wykonania nasypów na działkach nr 892/15 i 892/17, które nie były objęte pozwoleniem na budowę, wykonanie nielegalnej drogi tymczasowej z drogi krajowej nr 4 do zwożenia materiałów budowlanych, wadliwego działania kierownika budowy. W tym miejscu należy przywołać ocenę prawną wyrażoną w wyroku NSA z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1600/14, który stwierdził, że zarzuty nierzetelnego wykonywania obowiązków przez kierownika budowy może być rozpatrywane jako przesłanka odpowiedzialności zawodowej, stosownie do treści art. 95 Pbud. Postępowanie takie toczy się wyłącznie z wniosku organu nadzoru budowlanego. Natomiast w przedmiotowej sprawie upłynęły już terminy określone w art. 100 Pbud. umożliwiające wszczęcie takiego postępowania. Ponadto NSA stwierdził, że nie należy do kompetencji organów nadzoru budowlanego kwestia użycia do wyrównania działek skażonej ziemi. W przedmiotowej sprawie kwestia ta była przedmiotem postępowania prowadzonego przez Wójta Gminy [...], który decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] nakazał inwestorowi usunięcie odpadów z terenu budowy w wyznaczonym w decyzji terminie. Zgodnie z art. 153 Ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie sądów w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, że nie mogą one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Dlatego też organy nadzoru budowlanego zasadnie przyjęły, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy zarzuty te nie podlegają kolejnemu badaniu. Odnosząc się do pozostałych zarzutów skarżącego należy wskazać, że organ I instancji w dniu 21 października 2010 r. dokonał czynności kontrolnych w wyniku których stwierdził, że działka nr 892/17 służyła jako zaplecze budowy i tymczasowy dojazd do placu budowy, nie wykonano natomiast na niej nasypu. Natomiast część działki nr 892/15 została utwardzona i wykorzystana jako tymczasowy dojazd do budowy, natomiast na jej pozostałej części nie były prowadzone roboty ani nie wykonano nasypu. Należy jednak zauważyć, ze inwestor dysponował potwierdzeniem zgłoszenia o przystąpieniu do wykonania robót budowlanych polegających na utwardzeniu gruntu na terenie obejmującym m. in. działki nr 892/15 i 892/16 wydanym przez Starostę [...] w dniu 19 czerwca 2009 r., w którym organ ten nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia. Tylko na marginesie należy też wskazać, że inwestor dysponował również decyzją Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad zezwalającą na przebudowę zjazdu z drogi [...] celem doraźnego skomunikowania działek nr 892/16 i 892/18 w związku z koniecznością dowozu materiałów budowlanych do realizacji inwestycji budowy budynku produkcyjno – usługowego z częścią biurową. Następnie w dniu 17 października 2012 r. inwestor dokonał zgłoszenia Staroście [...] przystąpienia do rozbiórki utwardzenia powierzchni gruntu na terenie obejmującym działki nr 892/15 i 892/16, na co organ nie wniósł sprzeciwu. W trakcie czynności kontrolnych w dniu 10 czerwca 2016 r. stwierdzono, że utwardzenie zostało rozebrane, a tymczasowy dojazd do budowy zlikwidowany. Podczas obu kontroli nie stwierdzono wykonania nasypu na działce nr 892/17 oraz pozostałej części działki nr 892/15. Nie można więc uznać za zasadne zarzuty skarżącego odnośnie podniesienia terenu tych działek. Ponadto zagospodarowanie działek po budowie zostało doprowadzone do należytego stanu i porządku. Oznacza to, że inwestor dokonał przywrócenia stanu poprzedniego. Tylko na marginesie należy wskazać, że wykonane w późniejszym czasie roboty budowlane nie objęte przedmiotowym postępowaniem, t. j. wykonanie miejsc postojowych na działce nr 892/17, miejsc postojowych, muru pełnego i kanalizacji deszczowej na działce nr 892/16, przebudowy kanalizacji deszczowej na działkach nr 892/15 i 892/16 zostały wykonane na podstawie stosownych pozwoleń i zgłoszeń. Zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 153 Ppsa jest niezasadny. NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1600/14 dokonał wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpatrywanej sprawie, której to ocenie prawnej organy nadzoru budowlanego podporządkowały się w dalszej części postępowania. Natomiast w uzasadnieniu nie zostały zamieszczone wytyczne dotyczące kierunku działalności organów przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Nie można też uznać, że organy nadzoru budowlanego niestarannie przeprowadziły postępowanie wyjaśniające co skutkowało brakiem wszechstronności i rzetelności w ustaleniu wszelkich okoliczności faktycznych sprawy. Weryfikacja stanu istniejącego na działkach których dotyczyło postępowanie nastąpiła w wyniku czynności kontrolnych organu I instancji. Czynność ta była zasadna z uwagi na upływ czasu od poprzedniej kontroli, która miała miejsce w dniu 21 października 2010 r. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organu II instancji, że właściwym było przeprowadzenie dowodu z oględzin działek, niemniej uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Stronom zapewniono możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym, w tym z protokołem kontroli, a także możliwość zgłoszenia ewentualnych wniosków i zastrzeżeń. Czynności kontrolne organu I instancji przeprowadzone zostały pod kątem wszystkich zarzutów skarżącego, będących przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu. Skompletowano również całą dokumentację dotyczącą legalności kwestionowanych robót. Nie można więc mówić o braku staranności w dokładnym wyjaśnianiu stanu faktycznego, oraz przy zbieraniu i ocenie dowodów. Wszystkie istotne w sprawie okoliczności zostały zatem przez organ wyjaśnione z zachowaniem przepisów Kpa, w tym art. 7, 10, 77 i 80. Decyzje obu organów zostały należycie uzasadnione i zawierają wszystkie wymagane elementy określone w art. 107 Kpa. Wszczęte w trybie art. 51 Pbud. postępowanie naprawcze należy uznać za bezprzedmiotowe, jeżeli przestaje istnieć jego przedmiot, np. na skutek rozbiórki dokonanej przez inwestora lub przywrócenia stanu poprzedniego. Nie zachodzi bowiem konieczność ingerencji w skutek tych robót, w tym ingerencji mającej je doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Przesłanka umorzenia może zaistnieć przed wszczęciem postępowania, ale może też powstać już w czasie trwania postępowania, czyli w sprawie zawisłej przed organem administracyjnym. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z różnych przyczyn, mogących powstać na skutek faktów naturalnych lub zdarzeń prawnych. W takiej sytuacji organy nadzoru budowlanego nie wydają decyzji merytorycznej, ale decyzję formalną na podstawie art. 105 § 1 Kpa ( tak również w wyroku NSA z dnia 23 marca 2017 r. II OSK 1872/15). W sprawie niniejszej organy nadzoru budowlanego prawidłowo stwierdziły, że na datę orzekania brak było przedmiotu sprawy, co skutkowało zastosowaniem przepisu art. 105 § 1 Kpa i brakiem procesowych możliwości orzekania co do istoty sprawy. Przedmiot postępowania stanowiły roboty budowlane wykonywane samowolnie, albowiem w trakcie procesu inwestycyjnego część przedmiotowych działek była wykorzystywana jako zaplecze budowy, w tym jako tymczasowa droga dojazdowa. Jednakże inwestor rozebrał drogę dojazdową, zaś zagospodarowanie działek doprowadzono do należytego stanu i porządku, co wynika z protokołu czynności kontrolnych. Oznacza to, że w sprawie przestał istnieć przedmiot postępowania. Zobowiązywało to organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji umarzającej to postępowanie. Dlatego skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 Ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło