II SA/Rz 295/16
WyrokWSA w Rzeszowie2016-11-23
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Magdalena Józefczyk, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest właściwy do rozstrzygania sporów o przebieg granic nieruchomości w ramach postępowania o wprowadzenie zmian w operacie ewidencyjnym?Ratio decidendi
Organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie są właściwe do rozstrzygania sporów o przebieg granic nieruchomości. Ewidencja ma charakter techniczno-deklaratoryjny i nie kształtuje nowego stanu prawnego. W przypadku sporów o zasięg prawa własności właściwe są postępowania rozgraniczeniowe lub inne postępowania cywilne, a nie postępowanie o aktualizację danych ewidencyjnych.Stan faktyczny
Skarżąca A. P. wniosła o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczących przebiegu granicy jej działki nr 969 z sąsiednimi działkami nr 970 i 971. Wskazała na błąd powstały podczas modernizacji mapy ewidencyjnej w 1999 r., polegający na pominięciu punktu granicznego nr 11647, co skutkowało przesunięciem granicy na jej niekorzyść. Organy administracji obu instancji odmówiły wprowadzenia zmian, uznając, że żądanie skarżącej wykracza poza ramy postępowania ewidencyjnego i dotyczy sporu o zasięg prawa własności, który powinien być rozstrzygnięty w trybie postępowania rozgraniczeniowego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę A. P. jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-
II SA/Rz 295/16
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi A. P. jest wydana na podstawie art. 138 § 1
pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
(Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: K.p.a.), art. 7b ust. 2 pkt 2 i art. 24 ust. 2c ustawy
z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r.,
poz. 520 ze zm., dalej: u.P.g.k.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków
(Dz. U. z 2015 r., poz. 542 ze zm., dalej: rozporządzenie z dnia 29 marca 2001 r.) decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] (dalej: WINGiK) z dnia [...] stycznia 2016 r. Nr [...], dotycząca odmowy dokonania zmiany wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działek nr 969, 970 i 971 położonych w obrębie S., w jednostce ewidencyjnej Miasto [...].
Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia tej decyzji wynika, że w dniu
[...] października 2014 r. do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przyjęty został operat techniczny z wyznaczenia punktów granicznych położonej
w obr. S. działki nr 970 (stanowiącej własność T. T.) z działkami sąsiednimi o nr 885, 969 i 971 (stanowiącymi własność odpowiednio Gminy [...] /ul. [...]/, A. P. i P. K.). Z operatu tego wynika, że w dniu [...] października 2014 r. geodeta uprawniony H. W. - działający na zlecenie T. T. - wyznaczył na gruncie punkty graniczne o nr 11766 (położony na styku działek nr 969, 970 i 885) oraz 11647 (położony na styku działek nr 969, 970 i 971); protokół z tych czynności podpisały T. T. i P. K., natomiast złożenia podpisu odmówiła A. P.
Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. (złożonym w Urzędzie Miasta [...]
[...] listopada 2014 r.) A. P. zwróciła się o sprawdzenie granic swej działki
nr 969 z działką nr 970 podnosząc, że granica na obecnej mapie ewidencyjnej przesunięta jest około 1 m w stronę działki nr 969 w stosunku do granicy zaznaczonej na mapie opracowanej w roku 1972. Wyjaśniła, że z wykorzystaniem tej części działki sąsiedzi budują drogę dojazdową do położonego na swej działce budynku. Wniosła, aby w przypadku stwierdzenia błędu dokonać korekty granicy do stanu poprzedniego.
Prezydent Miasta [...] po wszczęciu postępowania ustalił istnienie rozbieżności pomiędzy przebiegiem granicy na analogowej (papierowej) mapie ewidencyjnej powstałej w 1972 r. i na obowiązującej od 1999 r. mapie numerycznej, która zastąpiła mapę analogową w wyniku modernizacji operatu ewidencyjnego. Po zleceniu wykonania niezbędnych prac geodezyjnych – w tym przeprowadzeniu na gruncie czynności pomiarowych i rozprawy - Prezydent [...] kwietnia 2015 r. wydał decyzję Nr [...], którą postanowił dokonać w operacie ewidencji gruntów i budynków Miasta [...] dla obr. geodezyjnego nr 7 "S." zmiany powierzchni działek nr 969 (z wykazanej dotychczas 0,1808 ha na 0,1831 ha), 970
(z 0,0472 ha na 0,0459 ha) i 971 (z 0,0647 ha na 0,0637 ha) oraz zmiany przebiegu granicy pomiędzy tymi działkami w sposób określony w operacie technicznym sporządzonym przez geodetę M. I. – wpisanym do ewidencji zasobu Grodzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w K. pod nr [...] w dniu [...] lutego 2015 r.
W uzasadnieniu wskazał, że kontrolne obliczenie współrzędnych punktów granicznych, a także porównanie przebiegu linii granicznej wg ustaleń i pomiarów
z 1965 r. (ujawnionej na mapie obowiązującej w latach 1972 – 1999) z granicą ujawnioną na mapie obowiązującej od 1999 r. wykazało, że prawie w całości się one pokrywają (odległości wynoszące od 1-7 cm mieszczą się w granicach dopuszczalnego błędu pomiaru). Wyjątkiem jest punkt graniczny tworzący
tzw. trójmiedzę dla działek 969, 970 i 971, oznaczony na szkicu granicznym z 1965 r. nr 10069, a na obowiązującej mapie nr 11647, między którymi odległość wynosi
81 cm. Przy prawidłowo przedstawionym zbiegu tych granic na mapie analogowej, błąd popełniono w 1999 r. w trakcie tworzenia rysunku mapy numerycznej, pomijając ustalony na załamaniu granic punkt nr 10069 – łącząc linią prostą położony po jego wschodniej stronie punkt nr 10068 ze znajdującym się po stronie zachodniej punktem nr 10276. Sam punkt trójmiedzy (obecny nr 11647) przy tworzeniu mapy numerycznej obliczono i wykazano jako punkt położony na błędnie utworzonej prostej 10068 – 10276.
W dalszej części uzasadnienia wyjaśniono, że w trakcie czynności na gruncie geodeta M. I. wyznaczył punkty graniczne, zastępując błędne współrzędne punktu nr 11647 poprawnie obliczonymi współrzędnymi punktu trójmiedzy (oznaczając go w operacie nr 10069a). Właściciele działek nr 970 i 971 zaakceptowali wyznaczone w ten sposób granice, zaś A. P. podpisała sporządzony przez niego protokół tylko dla granicy między działkami nr 969 i 971 (odmówiła jego podpisania dla granicy między działkami nr 969 i 970, kwestionując położenie punktu nr 10069a). Końcowo wskazano, że w toku przeprowadzonej następnie 16 marca 2015 r. rozprawy administracyjnej, właścicielka działki nr 969 rozszerzyła zastrzeżenia dla wyznaczonych przez geodetę granic, kwestionując ją na całej długości pomiędzy działkami nr 969 i 970, która zgodnie z jej twierdzeniem powinna być przesunięta o ok. 40 cm w kierunku północno – wschodnim. Nie zgodziła się także częściowo z wyznaczoną granicą między działkami nr 969 i 971, podnosząc, że w okolicy punktów nr 11484 i 11490 granica powinna przebiegać w taki sposób, aby należący do niej betonowy gnojnik w całości znajdował się na działce nr 969.
Na skutek odwołania T. T. i A. P., WINGiK decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] uchylił decyzję Prezydenta M. [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał, że postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem strony, a Prezydent M. [...] wydał decyzję z urzędu, zatem doszło do niedopuszczalnego pomieszania trybów postępowania. Ponadto decyzja organu I instancji nie rozstrzyga w pełni żądań wnioskodawczyni, a materiał dowodowy zawiera braki.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent M. [...] uzupełnił materiał dowodowy o wykaz synchronizacyjny oraz wykaz zmian danych ewidencyjnych punktów granicznych sporządzony przez geodetę M. I., jako uzupełnienie operatu technicznego z ustalenia i pomiaru przedmiotowej granicy. Wezwał strony do sprecyzowania żądań, a także przeprowadził w dniu [...] września 2015 r. rozprawę na gruncie, w trakcie której strony rozbieżnie wskazały położenie punktu granicznego nr 11647 stanowiącego punkt wspólny granic działek nr 969, 970 i 971. W wyniku tych czynności:
- P. K. uznała za poprawne granice wykazane na analogowej mapie ewidencyjnej, akceptując tym samym ich zmianę zawartą w uchylonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r.,
- T. T. za prawidłowe uznała granice wyznaczone przez geodetę H. W., sprzeciwiając się tym samym wprowadzeniu zmiany wynikającej z oczywistej omyłki powstałej przy tworzeniu mapy numerycznej,
- A. P. stwierdziła, że granicę działki nr 969 z działkami nr 970 i 971 należy przesunąć na całej długości w kierunku północno – wschodnim (w zależności od miejsca od 0,1 do 1,1 m), wnioskując tym nie tylko o zmianę granicy w miejscu wynikającym z oczywistej omyłki, ale także na pozostałych odcinkach.
W tych okolicznościach Prezydent M. [...] decyzją z dnia [...] października 2015 r. Nr [...] - na podstawie art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2a pkt 2
i ust. 2c u.P.g.k., § 36 pkt 6 i § 44 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. oraz art. 104 K.p.a. - odmówił dokonania zmian w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków Miasta [...] dla obrębu geodezyjnego S. i pozostawił dotychczas wykazane dane dotyczące działki A. P. nr 969 o pow. 0,1808 ha, T. T. nr 970 o pow. 0,0472 ha i P. K. nr 971 o pow. 0,0647 ha.
W uzasadnieniu podał, że rozbieżne stanowiska stron co do położenia punktów granicznych wskazują na spór co do przebiegu granic, czyli zakresu prawa własności. Kwestii z tym związanych nie można rozstrzygać w trybie wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym, gdyż właściwy w tym przypadku jest tryb postępowania rozgraniczeniowego. Sprawa korekty granicy spowodowanej oczywistą omyłką może być natomiast przedmiotem odrębnego postępowania prowadzonego z urzędu, po zakończeniu niniejszego.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła A. P., ponawiając żądanie sprostowania błędów. Wyjaśniła, że ich pozostawienie spowoduje naruszenie prawidłowego użytkowania jej działki. Z uwagi na przebieg drogi dojazdowej, przesunięcie granicy w sposób wyznaczony przez geodetę H. W. narusza jej prawo własności.
W odpowiedzi na pismo wzywające do sprecyzowania, czy jej żądanie dotyczy tylko zmiany położenia punktu 11647 czy zmiany granicy na całej jej długości, wskazała na konkretne odległości uzyskane z dokonanego przez nią pomiaru na mapie ewidencyjnej (punkt nr 11647), miarę względem gnojownika (punkt nr 11490) oraz wartość przesunięcia punktu na jej niekorzyść punktu nr 11330. Podkreśliła, że błędy powstały nie z jej winy, lecz na skutek pomyłki Urzędu w latach poprzednich.
WINGiK powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. utrzymał
w mocy decyzję Prezydenta M. [...] z [...] października 2015 r. W uzasadnieniu - powołując się na § 36 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. regulujący kwestię dokumentacji geodezyjnej stanowiącej podstawę do wykazania w ewidencji przebiegu granic działek ewidencyjnych - wyjaśnił, że żądanie A. P. nie dotyczy sprostowania błędnych danych, lecz dotyczy wprowadzenia nowych danych, które w dostępnej organowi dokumentacji geodezyjnej nie znajdują potwierdzenia.
WINGiK wyjaśnił, że przebieg granic przedmiotowych działek został protokolarnie ustalony i pomierzony [...] i [...] sierpnia 1965 r., a wyniki pomiaru zawiera dokumentacja geodezyjna znajdująca się w państwowym zasobie geodezyjnym
i kartograficznym. Synchronizację numerów i współrzędne punktów osnowy geodezyjnej wykorzystanej do pomiaru zawiera operat z założenia mapy zasadniczej (L.ks.rob. 6054/7). Analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że na obowiązującej mapie ewidencyjnej przebieg granicy pomiędzy działką nr 969
a działkami nr 970 i 971 wykazany jest zgodnie z dokumentacją opracowaną na podstawie pomiaru z 1965 r., za wyjątkiem punktu nr 11647 położonego na styku granic tych działek. Punkt ten został prawidłowo przedstawiony na obowiązującej
w latach 1972-1999 mapie analogowej, natomiast błąd popełniono podczas tworzenia, w drodze wektoryzacji, rysunku granic na mapie numerycznej. Polegał on na pominięciu punktu nr 10069 i połączeniu linią prostą punktów sąsiednich nr 10068 i 10276 (oznaczenie wg operatu 284/5/7/66). Obecnie punkt na styku granic tych działek oznaczony jest nr 11647 i został błędnie położony na linii prostej wyznaczonej przez sąsiednie punkty graniczne, przez co błędnie zostały obliczone
i wykazane w ewidencji jego współrzędne. Wyznaczenia punktu nr 11647, na podstawie błędnych współrzędnych, dokonał geodeta H. W. w dniu
[...] października 2014 r. Organ podał, że współrzędne tego punktu zostały ponownie obliczone i udokumentowane w operacie technicznym sporządzonym na potrzeby przedmiotowego postępowania przez geodetę M. I.. Położenie tego punktu kwestionowane jest przez A. P. i T. T., przy czym obie strony rozbieżnie wskazują na gruncie położenie punktu granicznego wspólnego dla granic działek nr 969, 970 i 971. A. P. kwestionuje ponadto położenie pozostałych punktów granicznych, domagając się ich przesunięcia zgodnie z podanymi przez nią miarami.
WINGiK podkreślił, że żądanie A. P. sprowadza się do zmiany przebiegu granicy w sposób przez nią wskazany. Nie dotyczy zatem sprostowania błędnych danych, lecz wprowadzenia nowych, które nie znajdują potwierdzenia w dostępnej organowi dokumentacji geodezyjnej. Tymczasem w ramach postępowania aktualizacyjnego nie można dokonywać korekty danych ewidencyjnych - nawet będących wynikiem błędu - jeśli jest ona kwestionowana, a spór wynikły na tym tle wskazuje na spór o zasięg prawa własności. Ewidencja pełni zaś wyłącznie funkcje informacyjno-techniczne i nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, nie nadaje tych praw i ich nie ogranicza.
Skargę na decyzję WINGiK do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Rzeszowie złożyła A. P., wnosząc o jej uchylenie lub zmianę poprzez sprostowanie w dokumentach urzędowych błędów, które powstały nie z jej winy, lecz w wyniku pomyłki Urzędu Miasta [...] w latach poprzednich. Zaskarżonej decyzji zarzuciła brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego i dowolną jego ocenę, w wyniku czego w sposób nieuzasadniony odmówiono jej dokonania zmian
w części opisowej i kartograficznej ewidencji. Skarżąca wskazała, że granice pomiędzy jej działką nr 969 a działkami sąsiednimi nr 970 i 971 powinny być zgodne z mapą obowiązującą od 1972 do 1999 r., utworzoną na podstawie pomiarów terenowych i zgodnych protokołów granicznych ich poprzednich właścicieli (w tym jej rodziców). Zaznaczyła, że powierzchnia jej działki wynosiła i nadal wynosi 0,1809 ha.
WINGiK w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione
w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio
w całości albo w części.
Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli we wskazanym zakresie Sąd uznał, że nie narusza ona prawa, dlatego też skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalony
w rozpoznawanej sprawie przez organy obydwu instancji stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i może stanowić podstawę wyrokowania. Wynika z niego, że skarżąca zażądała wprowadzenia zmian danych w operacie ewidencji gruntów
i budynków dotyczących przebiegu całej granicy pomiędzy będącą jej własnością działką nr 969, a stanowiącymi własność T. T. i P. K. sąsiednimi działkami nr 970 i 971. Żądanie to pozostawało w związku ze stwierdzonym w toku postępowania błędem polegającym na pominięciu podczas przenoszenia danych z mapy analogowej na mapę numeryczną punktu oznaczonego nr 11647 położonego na trójstyku granic tych działek, co skutkowało połączeniem linią prostą sąsiednich punktów granicznych. Przesunięciu na mapie numerycznej uległa przez to linia stanowiąca granicę między działką nr 969 a działkami nr 970 i 971, na której z kolei błędnie w 2014 r. doszło do geodezyjnego naniesienia punktu trójstyku granic oznaczonego w/w numerem. Jak wykazano, punkt ten został wyznaczony
w odległości 81 cm od pierwotnej, prawidłowej lokalizacji wg mapy analogowej, przez co doszło do niezgodnego z prawem powiększenia powierzchni działek nr 970 i 971, kosztem powierzchni stanowiącej własność skarżącej działki nr 969.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy organy geodezyjne zasadnie odmówiły dokonania zmian w części opisowej i kartograficznej operatu ewidencji gruntów i budynków Miasta [...], obrębu S. dla działek ewidencyjnych nr 969, 970 i 971. Odmowa wprowadzenia zmian została przez nie uzasadniona istnieniem sporu co do zasięgu prawa własności, który nie może być rozstrzygany w tym trybie oraz brakiem dokumentacji geodezyjnej, która pozwalałaby organom ewidencyjnym na wprowadzenie oczekiwanych przez skarżącą zmian.
Zgodnie z art. 21 ust. 1 u.P.g.k., ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem danych, które stanowią podstawę planowania gospodarczego i przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych. Stosownie do treści art. 20 ust. 1 i 2 tej ustawy, zawiera m.in. informacje dotyczące gruntów (ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów), budynków (ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych) oraz lokali (ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej). W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także właścicieli nieruchomości oraz inne podmioty władające, ich miejsca pobytu lub siedziby, informacje o wpisaniu do rejestru zabytków i objęcie formą ochrony przyrody, wartość katastralną nieruchomości oraz informacje dotyczące umów dzierżawy.
Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 u.P.g.k.),
a podstawą wpisów do niej jest przepis ust. 2 tego artykułu, wg którego aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków następuje przez wprowadzenie zmian wynikających z dokumentów stanowiących podstawę wpisu, którymi mogą być akty normatywne, prawomocne orzeczenia sądowe, decyzje administracyjne, akty notarialne, materiały zasobu, wpisy w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacja architektoniczno-budowlana. Zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają więc charakter techniczno – deklaratoryjny, a organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy orzekające (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2012 r. I OSK 1004/11 i z dnia 30 września 2011 r. I OSK 1628/10).
W orzecznictwie sądowym podkreśla się w sposób szczególny, że wpisy w ewidencji nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdzają zaistniały stan prawny. Rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest zatem rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących kwestii przysługiwania prawa własności i jego zasięgu. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian
w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Temu bowiem służą takie postępowania jak rozgraniczenie, ustalenie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, czy powództwo o ustalenie albo o ochronę własności. Wg wyroku WSA w Krakowie
z dnia 12 listopada 2014 r. III SA/Kr 633/14, błędne jest oczekiwanie, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności,
o granice czy powierzchnie ich działek, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione nie do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadnym jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów.
Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji oraz zakres informacji nią objętych,
a także szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych, określa rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r.
w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Jego § 44 pkt 2 stanowi, że obowiązkiem organu prowadzącego ewidencję jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, przy czym w myśl § 45 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia, aktualizacja oznacza także zastąpienie danych niezgodnych danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi oraz eliminację danych błędnych. Przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się
w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (§ 36 rozporządzenia), a jeżeli jej brak lub gdy zawarte w niej dane nie są wiarygodne, niezbędne dane pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (§ 37
ust. 1 rozporządzenia).
W kontekście powyższego Sąd stwierdził prawidłowość rozstrzygnięć organów administracji odmawiających dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów
i budynków odnoszących się do położonych na terenie Miasta [...], obr. S. działek nr 969, 970 i 971. Niezależnie bowiem od nie budzącego wątpliwości faktu, że w toku przenoszenia w 1999 r. danych z mapy analogowej na mapę numeryczną "pominięto" punkt trójstyku granic tych działek oznaczony nr 11647, co skutkowało jego przesunięciem i błędnym wyznaczeniem na linii łączącej sąsiednie punkty graniczne, to skarżąca konsekwentnie podnosi, że do przesunięcia granicy doszło praktycznie na całej długości między działką jej, a działkami nr 970 i 971. Abstrahując od tego, że w toku prowadzonego przez organy postępowania pierwotne prawidłowe położenie tego punktu (wg mapy analogowej) zostało zakwestionowane tak przez właścicielkę działki nr 970 (wskazującej na prawidłowość jego wyznaczenia przez geodetę H. W.) jak i przez samą skarżącą (wg której powinien znajdować się w odległości nie 0,81 m, ale 1,1 m od prostej łączącej sąsiednie punkty graniczne), to skarżąca na poparcie swych twierdzeń nie przedstawiła żadnych dokumentów świadczących o tym, że wskazywany przez nią przebieg granicy i odpowiadające jej wpisy w ewidencji gruntów nie pozostają w zgodności z dokumentacją geodezyjną znajdującą się zasobie geodezyjnym.
W sprawie niewątpliwie zaistniał zatem spór graniczny, gdyż prowadzone postępowanie nie sprowadza się jedynie do sprostowania błędu w zakresie położenia punktu nr 11647. Wbrew oczekiwaniom skarżącej wyrażonym do protokołu rozprawy poprzedzającej wydanie przez Sąd niniejszego wyroku, aby organy doprowadziły przebieg granicy do stanu jaki wynika z mapy z 1972 r., nie jest to możliwe w trybie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków (sprostowania błędnych danych). Żądanie to znacznie wykracza poza stwierdzoną w toku postępowania niezgodność z dokumentacją geodezyjną lokalizacji punktu nr 11647, a tylko ona mogła stanowić przedmiot rozstrzygnięcia przez Prezydenta M. [...]. Jak już wskazano powyżej, nie jest on właściwy do rozparzenia i załatwienia sporu dotyczącego przebiegu granicy na całej jej długości, gdyż organy orzekające
w sprawach z zakresu ewidencji gruntów nie mogą czynić żadnych wiążących ustaleń w kwestiach związanych z własnością nieruchomości.
Podsumowując należy stwierdzić, że w toczącym się na wniosek skarżącej postępowaniu przed organami administracji możliwe było wprowadzenie zmian
w operacie ewidencji gruntów, ale tylko tych odnoszących się błędnych danych punktu nr 11647 w trójstyku granic działek nr 969, 970 i 971 i tylko w przypadku, gdyby nie były one kwestionowane. Zwrócenia uwagi skarżącej wymaga, że
w przypadku, gdyby ona i właściciele pozostałych nieruchomości - uznając jednak prawidłowość przebiegu granicy między działkami i wskazanego przez organy
wg mapy analogowej położenia punktu nr 11647 – zrezygnowali z wszczęcia
i prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, nie wyklucza to możliwości wystąpienia do Prezydenta M. [...] z ponownym wnioskiem o wprowadzenie zmian w operacie ewidencyjnym dotyczących tego punktu. Brak jakichkolwiek działań w powyższym zakresie ze strony właścicieli działek nr 969, 970 i 971 nie będzie stał również na przeszkodzie temu, aby organ ten dokonał z urzędu korekty położenia na mapie punktu nr 11647 i przebiegu granicy między punktami do niego sąsiednimi.
Uznając w tej sytuacji prawidłowość przeprowadzonego przez organy postępowania i poczynionych ustaleń co do braku podstaw do wprowadzenia żądanych przez skarżącą zmian w ewidencji gruntów i budynków, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło