II SA/Rz 298/05

WyrokWSA w Rzeszowie2006-04-20

Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak, Anna Lechowska, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego w celu ustalenia sposobu rozwiązania stosunku pracy, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła świadectwa pracy z powodu uchylania się pracodawcy od tego obowiązku, a tym samym czy odmowa przyznania świadczenia przedemerytalnego w takiej sytuacji jest zasadna?
Ratio decidendi
Organ administracji nie ma obowiązku samodzielnego ustalania sposobu rozwiązania stosunku pracy, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła świadectwa pracy, a ciężar udokumentowania tego faktu spoczywa na osobie ubiegającej się o świadczenie. W przypadku braku takiego dokumentu, organ prawidłowo odmawia przyznania świadczenia przedemerytalnego, jeśli nie zostały spełnione pozostałe przesłanki ustawowe.
Stan faktyczny
Skarżąca K. L. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego, jednak nie przedłożyła świadectwa pracy od ostatniego pracodawcy z powodu jego uchylania się od tego obowiązku. Organy administracji odmówiły przyznania świadczenia, uznając, że skarżąca nie spełniła wymogów ustawowych, w tym obowiązku udokumentowania sposobu rozwiązania stosunku pracy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, domagając się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. L. na decyzję Wojewody P. z dnia[...] lutego 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego -skargę oddala- Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody P. w R. z dnia[...] lutego 2005 roku Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu M. z dnia [...].08.2004 r. Nr.[...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego. W podstawie prawnej decyzji powołano przepis art. 30 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U.Nr 120, poz. 1252), art. 10 ust. 4 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. nr 99, poz. 1001) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji zostało wyjaśnione, że po rozpatrzeniu odwołania K. L. od decyzji Starosty Powiatu M. z dnia [...].08.2004 r. orzekającej o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego organ odwoławczy stwierdził , że materiał dowodowy sprawy nie pozwala na uwzględnienie odwołania w którym to odwołująca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy . W jego argumentach wskazała, że brak udokumentowania okresu zatrudnienia i sposobu jego rozwiązania z byłym pracodawcom Przedsiębiorstwem Konfekcyjnym "M. "Spółka cywilna z o.o. w M. za okres od 22 kwietnia 1993 r do 5 lutego 2004 r jest spowodowane uchylaniem się pracodawcy od ciążącego z mocy ustawy obowiązku i z tego tytułu nie może ona ponosić konsekwencji. W sprawie uzyskania świadectwa pracy czyniła starania wielokrotnie poprzez wystąpienie z powództwem do Sądu Rejonowego w M. Sądu Pracy o wydanie świadectwa pracy o czym dowodzi dołączony do sprawy wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 2 marca 2004 roku sygn. ... oraz adresowane pismo do Okręgowego Inspektora Pracy w T. w celu wyegzekwowania od pracodawcy w/w wyroku . Organ odwoławczy uwzględniając stan prawny obowiązujący w dniu rejestracji odwołującej się w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. podzielił stanowisko organu I instancji, że nie spełniała ona wymogu do przyznania świadczenia przedemerytalnego określonego w art. 37 k ust.1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U z 2003 roku Nr 58 poz. 514/ jak również do prawa do zasiłku dla bezrobotnych określonego w art. 23 ust. 1 pkt 2 wymienionej ustawy. Ustalone zostało, że K. L. w dniu rejestracji w urzędzie pracy miała ukończone 52 lata natomiast nie wykazała w jaki sposób został rozwiązany z nią stosunek pracy, który to fakt ma istotne znaczenie na ustalenie uprawnień do świadczenie przedemerytalnego w świetle art. 37k ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, natomiast stwierdzenie, że co najmniej od 2.06.2002 r. nie wykonywała pracy ani nie otrzymywała od pracodawcy wynagrodzenia /oświadczenie złożone do akt sprawy w dniu 21 grudnia 2004 roku/ wskazuje, że nie spełnia również warunków do nabycia prawa do zasiłku określonego w art. 23 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej adw. W. B. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisu art. 37 k ust.1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz art. 7 , 74, 77 i 78 k.p.a. W argumentach skargi wskazał, że art. 77 k.p.a. zobowiązuje organ administracyjny w sposób wyczerpujący zebrać i rozważyć cały materiał dowodowy w myśl zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. Zarówno organ I i II instancji uchybił tym zasadom bowiem mimo wniosku skarżącej nie przeprowadził w sposób prawem przewidzianym postępowania dowodowego w celu ustalenia w jaki sposób nastąpiło rozwiązanie stosunku pracy odsyłając w tym zakresie skarżąca na drogę postępowania sądowego przed sądem powszechnym. W postępowaniu odwoławczym skarżąca domagała się przeprowadzenia dowodu w/w zakresie i powołała się na orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 1998 r II CNK 572/97 i z dnia 3.11.1994 r I PZP 45/94/OSN. Brak właściwym w tym względzie ustaleń spowodował wydanie decyzji z naruszeniem przepisów zarówno prawa materialnego jak i procesowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W replice na zarzuty złożone w skardze organ wyjaśnił, że niekwestionowany jest fakt iż skarżącą nie przedłożyła świadectwa pracy od ostatniego pracodawcy, tym samym brak jest informacji w jakim czasie i w jakim zakresie czasu pracy była zatrudniona, czy korzystała z urlopów wychowawczych i bezpłatnych i w jaki sposób został rozwiązany stosunek pracy. Udokumentowanie sposobu rozwiązania stosunku pracy obciąża osobę rejestrująca się w powiatowym urzędzie pracy zatem zarzuty w tej mierze nie znajdują wsparcie w przepisach powołanej ustawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną . Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] lutego 2005 roku utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu M. z dnia [...] sierpnia 2004 roku w przedmiocie odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Zgodzić się należy z organem orzekającym w sprawie, że wobec treści art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U.nr 120, poz. 1252), wg którego do spraw wszczętych i nie zakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu / Dz.U. z 2003 roku Nr 58 poz. 514/. W niniejszej sprawie taka sytuacja prawna zaistniała, gdyż wniosek o przyznanie świadczenia został złożony w dniu 13 maja 2004 roku natomiast ustawa z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U.nr 120, poz. 1252) weszła w życie z dniem 1.06 2004 roku. W tym stanie faktycznym podstawę prawną do przyznania świadczenia przedemerytalnego jest ustawa z dnia 14 grudnia 1994 roku o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U z 2003 roku Nr 58 poz. 514 ze zm./ zwana dalej ustawą oraz przepisy wykonawcze do tej ustawy tj. rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy/ Dz.U z 1997 r Nr 25 poz. 131/ zwanym dalej rozporządzeniem. Art. 37 l ust.1 ustawy stanowi, że prawo do świadczenia przedemerytalnego przysługuje osobie, która spełnia warunki do jego nabycia w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy. Prawo do świadczenia przedemerytalnego ustala się na wniosek tej osoby. Ust.2 wymienionego przepisu ustala zasady jego wypłaty i stanowi, że świadczenie to przysługuje następnego dnia po dniu zarejestrowania się uprawnionej osoby w powiatowym urzędzie pracy albo od dnia po dniu złożenia wniosku i dokumentów niezbędnych do ustalenia tych uprawnień. Bezspornym jest fakt, że K. L. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. w dniu 13 maja 2004 roku jako osoba bezrobotna i złożyła wniosek o przyznanie świadczenia przedemerytalnego oraz , że nie przedłożyła świadectwa pracy za okres od 22 kwietnia 1993 roku do 5 lutego 2004 roku od byłego pracodawcy Przedsiębiorstwa Konfekcyjnego M. Spółka z o.o. w M. w winy tegoż pracodawcy. W dniu rejestracji skarżącej w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. przepis art. 37k ust. 1 ustawy stanowił, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli: 1) osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okresu uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, lub 2) do dnia rozwiązania stosunku pracy lub stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat kobieta i 55 lat mężczyzna oraz osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn, lub 3) do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub 4) do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. 2002 r. Nr 9, poz. 85, Nr 127, poz. 1088 i Nr 155, poz. 1287), lub 5) zakończyła okres zatrudnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 2a, i w wyniku zaliczenia go do okresu uprawniającego do emerytury spełnia warunki określone w pkt 1, 3 lub 4. Skarżąca swoje uprawnienia do w/w zasiłku wywodzi z treści art. 37 k ust.1 pkt 2 ustawy, gdyż ukończyła 52 lata i stosunek pracy został rozwiązany z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Zgodnie z treścią przepisu § 2 ust.1 rozporządzenia, rejestracja osoby uprawnionej do świadczenia przedemerytalnego następuje w dniu przedłożenia kompletu dokumentów, o których mowa w § 3 ust.1 - 3. § 3 pkt 3 w/w rozporządzenia wymienia świadectwa pracy oraz inne dokumenty niezbędne do ustalenia uprawnień. Z wyżej cytowanych przepisów ustawy i rozporządzenia wynika, że obowiązek przedłożenia świadectwa pracy obciąża osobę dokonującą rejestracji. Wskazane przez skarżącą orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 21 stycznia 1998 r II CNK 572/97 i z dnia 3.11.1994 r I PZP 45/94/OSN dotyczą innej materii odnoszą się one do postępowania dowodowego w sprawie ustalenia wykonywania zatrudnienia w szczególnych warunkach w celu uzyskania zasiłku dla bezrobotnych . Zatem zarzut skarżącej, że organ w tym zakresie nie poczynił żadnych ustaleń nie znajduje wsparcia w w/w przepisach . Pozbawienie natomiast pracownika uprawnienia do zasiłku przedemerytalnego przez pracodawcę poprzez nie wydanie w ustawowym terminie właściwego świadectwa pracy daje podstawę do dochodzenia przed sądem powszechnym z tego tytułu odszkodowania /Komentarz wyd. IV, K. Jaśkowski, E. Maniewska - Kodeks Pracy do art. 97/. W ocenie Sądu prawidłowo organ poczynił ustalenia także co do braku uprawnień skarżącej do przyznania zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o przepis art. 23 ust.1 pkt 2 ustawy. Przepis ten statuuje, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy, jeżeli: 1) nie ma dla niego propozycji odpowiedniego zatrudnienia, skierowania do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na utworzone dodatkowe miejsce pracy oraz 2) w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z wyjątkiem obowiązku opłacania składek za niepełnosprawnych, o których mowa w art. 54; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, z zastrzeżeniem ust. 2 pkt 2. Wskazany przepis określa, że warunkiem koniecznym do otrzymania w/w świadczenia jest spełnienie łącznie przesłanek w nim wymienionych. Materiał aktowy sprawy wskazuje natomiast, że skarżąca nie spełnia warunku określonego w pkt 2 art. 23 ust.1. W tym stanie rzeczy skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd skargę oddalił jako nieuzasadnioną stosownie do art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło