II SA/Rz 305/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 2 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2009 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego /dalej: WINB / utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2009 r., [...] nakazującej K. W. dokonanie rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr 289/2 położonej w miejscowości K. gm. P. W podstawie prawnej decyzji WINB wskazał art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ dalej: k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. nr 156, z 2006 r., poz. 1118 z późn.zm./. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że K. W. dokonała samowolnej rozbudowy części budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr 289/2. Zdarzenie miało miejsce w latach 1998 – 1999. Wykonana rozbudowa nie spełnia warunków wskazanych w § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Budynek gospodarczy został usytuowany w odległości 1 m od budynku znajdującego się na sąsiedniej działce, ścianą bez otworów przylegającą do granicy działki nr 289/2. Rozbudowa budynku gospodarczego w warunkach wskazanych narusza zdaniem organu przepisy prawa, gdyż usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy nie spełnia warunków rozporządzenia, a to przesądza o tym, że tej rozbudowy nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Z rozstrzygnięciem WINB nie zgodziła się K. W. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i uznanie skargi za uzasadnioną. Jako podstawę żądań skarżąca wskazała naruszenie prawa materialnego, przez przyjęcie, że doszło do naruszenia przepisów budowlanych odnoszących się do rozbiórki obiektów budowlanych. Odpowiadając na skargę WINB wniósł o oddalenie skargi z argumentacją jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skarga K. W. zasługuje na uwzględnienie. Decyzja WINB oraz decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego i procesowego. Sąd podziela zarzut skargi, że naruszenie prawa materialnego polega na błędnej wykładni art. 48 prawa budowlanego. Art. 48 ust. 1 ustawy nakazuje orzekanie o rozbiórce obiektu budowlanego, o ile nie zachodzą przypadki określone w ust. 2 tego przepisu. Zatem organ nadzoru budowlanego może orzekać o rozbiórce, o ile nie ma podstaw do legalizacji samowoli. Warunki legalizacji określono w ten sposób, że pierwszym jest zgodność popełnionej samowoli z ustaleniami planu miejscowego, a w przypadku jego braku, z ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Drugim warunkiem legalizacji jest zgodność samowoli z przepisami techniczno-budowlanymi. W obecnym stanie prawnym nakaz rozbiórki budynku może być orzeczony, jeżeli organ nie stwierdzi podstaw do legalizacji. W rozpoznawanej sprawie organy nie ustaliły zgodności zrealizowanych robót z przepisami odnoszącymi się do zagospodarowania terenu. Nie wykazały także, że objęty postępowaniem obiekt narusza przepisy techniczno-budowlane i w jakim zakresie. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego w tym zakresie jest lakoniczne i ogranicza się tylko do stwierdzenia, że w rozpoznawanym przypadku brak jest możliwości do doprowadzenia samowoli do stanu zgodnego z prawem. Poprawne zastosowanie przepisów prawa wymaga jednoznacznego przesądzenia z jakim rodzajem robót mamy do czynienia. Wobec konsekwentnych twierdzeń skarżącej, że był to remont i odmiennego stanowiska organu należało wykazać zakres robót, z którego można by ustalić czym one były. W aktach sprawy brak takich działań, a postępowanie wyjaśniające jest sprowadzone do wniosków formułowanych w oparciu o zeznania świadków. Trudno za taki dowód uznać zdjęcia, które nie są opisane. Nadto odwołanie się do art. 48 ust. 1 prawa budowlanego wymagało ustalenia, że działki, na której znajduje się budynek gospodarczy i sąsiednia, to działki budowlane, gdyż tylko do takich działek ma zastosowanie reguła dotycząca warunków technicznych /techniczno-budowlanych/. Sąd zauważa, że odwołanie się ustawodawcy w art. 48 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego do warunków techniczno-budowlanych odnosi się do budynku, a nie jego usytuowania. Ten aspekt problemu rozstrzyga art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy. Reasumując, stwierdzić należy, że poprawne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy daje podstawę do zastosowania przepisu materialnego. W rozpoznawanej sprawie od ustalenia jaki charakter miały roboty samowolnie wykonane, zależeć będzie możliwość zastosowania przepisu prawa materialnego. W stanie, w którym zapadła decyzja te elementy nie zostały ustalone. Takie działanie nie uwzględnia wytycznych NSA OZ w Rzeszowie, zawartych w wyroku z dnia 19 grudnia 2000 r., sygn. akt SA/rz 849/99, gdzie wskazano, że organy przede wszystkim muszą ustalić zakres i charakter robót wykonanych przez skarżącą. Dopiero po takim ustaleniu będą mogły stosować właściwe przepisy prawa materialnego. Brak takich działań jest naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 k.p.a. Nie można przyjąć jako poprawne, działania które ogranicza się w uzasadnieniu decyzji do jednozdaniowego stwierdzenia, że w sprawie K. W. brak jest podstaw do legalizowania obiektu budowlanego. Takie uzasadnienie nie odpowiada przepisom prawa, bo brak w nim uzasadnienia prawnego. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.