II SA/Rz 308/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa/spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Maria Piórkowska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 17 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Komendanta Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji i świadectwa kierowcy -skargę oddala- II SA/Rz 308/11 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., znak [...] Komendant Bieszczadzkiego Oddziału Straży Granicznej po rozpoznaniu odwołania W. K. - PPUH [...] w S. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] wydaną w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji i świadectwa kierowcy . Podstawą wydania decyzji przez organ I instancji był art. 93 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2011r. (tekst jednolity: Dz. U. z 2007r. Nr 125 poz. 874) zwanej dalej ustawą oraz ustalenia protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] października 2010 r. W podstawie prawnej decyzji w odniesieniu do wymierzenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w wysokości 8.000 zł organ I instancji powołał się na art. 92 ust 1 oraz Lp. 1.1 załącznika do ustawy oraz art. 5 ust. 1 ustawy, natomiast w odniesieniu do wymierzenia kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego przez kierowcę niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej bez wymaganego świadectwa kierowcy, w kwocie 1. 000 zł powołał się na art. 92 ust 1 oraz art. 92 ust. pkt 8 oraz Lp. 1.6 załącznika do ustawy, a także na art. 32a ustawy oraz art. 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 z dnia 26 marca 1992r. w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich (z dnia 26 marca 1992r, (Dz. Urz. UE.L 1992 NR 95, str. 1) wydanie specjalne Dz. Urz. UE. WS rozdział 7 tom. 1, str. 370). W podstawie faktycznej organ I instancji wskazał, że w wyniku kontroli przeprowadzonej na przejściu granicznym w K. w dniu [...] października 2010r. ustalono, że kierowca będący obywatelem Ukrainy V. S. kierujący zestawem ciężarowym: ciągnik siodłowy marki SCANIA nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową nr rej. [...] wykonywał międzynarodowy transport drogowy towaru w postaci przędzy akrylowej bez świadectwa kierowcy wymaganego przy wykonywaniu międzynarodowego transportu drogowego przez kierowcę niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej. O wszczęciu, w następstwie przeprowadzonej kontroli, udokumentowanej protokołem nr [...], postępowania administracyjnego poinformowany został przewoźnik W. K. - PPUH [...] w S. Z informacji uzyskanych przez organ I instancji w ramach prowadzonego postępowania z Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego w W. wynikało, że wskazany wyżej przedsiębiorca od dnia [...] października 2010 r. nie posiada ważnej w obrocie prawnym licencji w zakresie wykonywania międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, a tym samym niemożliwym było udzielenie świadectwa kierowcy dla obywatela spoza kraju UE na dzień [...] października 2010 r. Powyższe ustalenia uzasadniały nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 9. 000 zł stanowiącej sumę kar za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji (8. 000 zł) oraz bez wymaganego świadectwa kierowy (1. 000 zł) Po rozpoznaniu odwołania W. K. - PPUH [...] w S. organ II instancji powołując w podstawie prawnej art. 138 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji streścił przebieg postępowania toczącego się przez organem I instancji oraz wskazał, że odwołanie nie ma uzasadnionych podstaw. Obok przepisów powołanych w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, wskazał także na art. 87 ust. 3 ustawy, z którego wynika obowiązek wyposażenia kierowcy wykonującego transport drogowy we wszystkie wymagane dokumenty ciążący na przedsiębiorcy. Tymczasem przewóz drogowy rzeczy realizowany przez W. K. - PPUH [...] w S. w dniu [...] października 2010r. odbywał się bez wymaganych dokumentów: licencji ( która utraciła ważność w dniu [...] października 2010 r.) oraz świadectwa kierowcy. Organ wskazał, że stwierdzony stan faktyczny nie uzasadnia zastosowania art. 93 ust. 7 ustawy i wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy. Organ II instancji uznał, że podniesione przez odwołującego się okoliczności, takie jak fakt, że realizacja usługi transportowej na trasie Syria - Polska zwykle trwa 8 dni, zaś w rozpatrywanej sprawie z uwagi na sztorm, niemożność wejścia do portu oraz kolejki pojazdów na granicy trwała 14 dni w połączeniu z faktem, że przyjęcie zlecenie miało miejsce na 2 tygodnie przez upływem terminu utraty ważności licencji; nie stanowią okoliczności nietypowych i niemożliwych do przewidzenia w momencie podejmowania decyzji o przyjęciu zlecenia. Organ II instancji ponadto stwierdził, że strona została prawidłowo zawiadomiona o wszczęciu postępowania, a także o jego przedłużeniu, rozszerzeniu i zakończeniu i nie wypowiedziała się co do zebranych dowodów i materiałów oraz nie zgłaszała żądań. Powyższe wniosku uzasadniały utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W skardze na powyższą decyzję W. K. - PPUH [...] w S. zarzucił: - naruszenia prawa procesowego w postaci art. 7, 8, 9, 75, 80 i art. 107 § 3 k.p.a poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, - brak objęcia oceną dowodu z zeznań świadków V. S. oraz K. S. na okoliczność braku możliwości przewidzenia przez stron zdarzeń powodujących opóźnienie czasu transportu i wykonywanie go 3 dni po utracie ważności licencji, - naruszenia prawa materialnego w postaci art. 93 ust 7 ustawy poprzez brak zastosowania wskazanego przepisu i umorzenia prowadzonego postępowania, - brak wstrzymania natychmiastowej wykonalności wydanej decyzji do czasu rozpatrzenia odwołania. Z uwagi na wskazane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie prowadzonego postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie argumentując swoje stanowisko tak jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. Rozpatrując niniejszą sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium legalności Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Stosownie natomiast do treści art. 92 ust.1 tejże ustawy, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów: 1) o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych, 1a) o publicznym transporcie zbiorowym; 2) o czasie pracy kierowców, 3) o odpadach, 4) o ochronie zwierząt, 5) o ruchu drogowym oraz w zakresie ochrony środowiska, okresowych ograniczeń ruchu pojazdów na drogach lub zakazu ruchu niektórych ich rodzajów, 6) o bezpieczeństwie żywności i żywienia, 7) wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, 8) wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych., przy czym wysokość tej kary w odniesieniu do wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji określona została ściśle w załączniku do wskazanej wyżej ustawy w pkt L.p. 1.1 na kwotę 8.000 zł, natomiast wysokość kary za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego przez kierowcę niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej bez wymaganego świadectwa kierowcy w pkt. Lp. 1.6 tegoż załącznika na kwotę 1.000 zł. Art. 32 a ustawy stanowi, że do kierowcy niebędącego obywatelem państwa członkowskiego Unii Europejskiej, zatrudnionego przez przedsiębiorcę mającego siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wykonującego międzynarodowy transport drogowy rzeczy, stosuje się przepisy Unii Europejskiej dotyczące świadectwa kierowcy. Natomiast art. 3 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 z dnia 26 marca 1992r. w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub z terytorium Państwa Członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej Państw Członkowskich - Przewóz międzynarodowy wykonywany jest z zastrzeżeniem licencji wspólnotowej wraz z zaświadczeniem dla kierowcy, jeżeli kierowca jest obywatelem państwa trzeciego. Materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki do wymierzenia kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego świadectwa kierowcy. Faktu wymierzenia tejże kary i okoliczności za tym przemawiających nie kwestionuje także skarżący. Odnosząc się natomiast do problemu wymierzenia kary z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji stwierdzić należy, że poza sporem pozostaje w przedmiotowej sprawie kwestia wykonywania przez skarżącego transportu drogowego bez wymaganej licencji. Wprawdzie w skardze stwierdza on, że nie sposób zgodzić się ze wskazaną przez organ I i II instancji argumentacją, że wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji. Dalej jednak pisze, że zdarzenie miało miejsce zaledwie 3 dni po wygaśnięciu licencji, kwestia więc braku ważnej licencji w dniu kontroli nie budzi wątpliwości. Licencja Wspólnotowa nr [...] uprawniała skarżącego do wykonywania transportu drogowego w okresie od [...] października 2005r. do [...] października 2010 r., przy czym sama kontrola miała miejsce [...] października 2010 r. Pozwala to na jednoznaczne stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie zaszły okoliczności uzasadniające nałożenie kary pieniężnej stosownie do treści art. 92 ustawy. Nie sposób zgodzić się z poglądem skarżącego, jakoby w przedmiotowej sprawie zachodziły okoliczności, o których mowa w art. 93 ust. 7 ustawy. Art. 93. ust. 1 stanowi, że uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 89 ust. 1 ustawy, mają prawo nałożyć na wykonującego przewozy drogowe lub inne czynności związane z tym przewozem karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej, natomiast z ust. 7 tegoż artykułu wynika m.in., że przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli stwierdzone zostanie, że naruszenie przepisów nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. W takiej sytuacji, właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. " Nie można zaaprobować tezy z orzecznictwa sądów administracyjnych, że prawodawca na gruncie [...] regulacji art. 93 ust. 7 u.t.d. [ustawy z 2001 r. o transporcie drogowym] nawiązuje do "staranności, jakiej można wymagać od potencjalnego zobowiązanego, w celu niedopuszczenia do powstania naruszeń, które podlegałyby penalizacji". [...] Adekwatnym wobec analizowanej regulacji prawnej standardem interpretacyjnym jest normatyw "rozsądnego człowieka". Pojemna, bo łącząca zarówno elementy przedmiotowe (odnoszone do zachowania), jak i podmiotowe, formuła tego wzorca jest bowiem wystarczająca, a zarazem (pod względem prawnym) koherentna z klauzulą wyłączającą odpowiedzialność administracyjną, zawartą w przepisie art. 93 ust. 7 u.t.d. (P. Razowski, artykuł ZNSA 2010/4/91, teza 1) Przepis wskazanego wyżej artykułu posługuje się pojęciem zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Zdaniem skarżącego za takie uznać należy, co wskazuje w odwołaniu od decyzji organu I instancji, okoliczności, że skarżący podjął fracht, gdy posiadał ważną licencję na prowadzenie transportu drogowego, na 2 tygodnie przed upływem terminu jej ważności, a przyjęte zlecenie mógł wykonać w tym okresie. Nie mógł jednak, jego zdaniem, przewidzieć, że czasowy plan działania zostanie zniweczony przez sztorm na otwartym morzu w oczekiwaniu przez prom na wejście do portu oraz długie oczekiwanie samochodów w kolejce na prom po stronie tureckiej. Taką trasę pokonuje się, jak wskazał skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji w 8 dni, a ten fracht trwał 14 dni. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w artykule wskazanym wyżej, które obligowałyby organ do umorzenia postępowania. Sąd podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu decyzji organu II instancji w tej materii oraz stoi na stanowisku, iż dla profesjonalnego przewoźnika, wykonującego transport towaru nadanego w kraju położonym znacznej odległości, okoliczności takie jak sztorm, który może stać się przyczyną opóźnienia w jego dostawie, czy tez kolejka na prom, stanowią okoliczności typowe dla transportu wykonywanego na dalekie odległości, zwłaszcza gdy opóźnienie, wg tego na co wskazał skarżący wynosiło zaledwie 6 dni. Powyższe, w zestawieniu z faktem, iż licencja traciła ważność w dniu [...] października 2010 r., pozwala na stwierdzenie, że skarżący nie tylko, że naruszył przepisy wskutek zdarzeń lub okoliczności, które mógł przewidzieć, ale nawet należy stwierdzić, że nie dochował należytej staranności właściwej dla wskazanej formuły wyżej "rozsądnego człowieka" wykonując transport drogowy przy tak krótkim okresie ważności licencji. Podobne stanowisko prezentowane jest w tym zakresie w orzecznictwie sądów administracyjnych: "Artykuł 93 ust. 7 u.t.d. jest przepisem wyjątkowym, odnoszącym się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć" (wyrok NSA W-wa z dnia 17 listopada 2010 r., II GSK 976/09 LEXnr 746376.) "Nie może być uznany za okoliczność nieprzewidywalną fakt długiej kolejki pojazdów oczekujących do odprawy. Przewoźnik trudniący się międzynarodowym przewozem, ewentualność długiego oczekiwania na wyjazd z kraju zawsze powinien mieć na uwadze." (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2008 r., II SA/Bk 350/08, LEX nr 529320) Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia przepisów prawa procesowego, a to art. 7, 8, 9, 75, 80, i 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego wskazać należy, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Sądu organy w sposób dokładny zebrały materiał dowodowy w sprawie, a następnie dokonały jego wszechstronnej analizy. Zeznania złożone przez V. S., które, zdaniem skarżącego, nie zostały przez organ objęte oceną w celu ustalenia braku możliwości przewidzenia przez stronę zdarzeń powodujących opóźnienie czasu transportu i wykonywanie do 3 dni po utracie ważności licencji, utrwalone w protokole z dnia [...] października 2011r., nie zawierają żadnych informacji w tym przedmiocie. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.