II SA/Rz 316/10

WyrokWSA w Rzeszowie2010-06-10

Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Ewa Partyka, Maria Piórkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania zaświadczenia potwierdzającego istnienie podstaw do wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej, jeśli strona nie wykazała interesu prawnego, a treść zaświadczenia nie wynika z prowadzonych przez organ ewidencji lub danych?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił wydania zaświadczenia. Strona skarżąca nie wykazała swojego interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia, a jego treść nie wynikała z prowadzonych przez organ ewidencji lub danych. Zaświadczenie nie może służyć interpretacji przepisów prawa ani potwierdzaniu stanu prawnego wynikającego z wykładni strony, lecz powinno odzwierciedlać fakty lub stan prawny wynikający z urzędowych rejestrów.
Stan faktyczny
Strona skarżąca E.M. domagała się wydania zaświadczenia potwierdzającego istnienie podstaw do wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej jej byłej Kancelarii Prawnej z dniem 15 września 1997 r. Organ odmówił wydania takiego zaświadczenia, uznając, że nie ma przepisu prawa wymagającego takiego potwierdzenia ani interesu prawnego strony. Strona skarżąca wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i twierdząc, że miała interes prawny wynikający z przepisów dotyczących działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie SO (del.) Ewa Partyka /spr./ NSA Maria Piórkowska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia -skargę oddala- II SA/Rz 316/10 U Z A S A D N I E N I E Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (zwane dalej SKO) postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia E.M. na postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...]r., nr [...] odmawiające wydania zaświadczenia żądanej treści stwierdzającego, że zachodzi podstawa do wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej Kancelarii Prawniczej radcy prawnego E.M. ujawnionej pod numerem 4168T, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy. Postanowienie wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 219 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzono, że obowiązek wydania zaświadczenia obciąża organ wówczas gdy: 1) urzędowego potwierdzenia faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa oraz 2) zachodzi interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego osoby ubiegającej się o zaświadczenie (art. 217 § 2 pkt 1 i 2 k.p.a.). Zaświadczenie powinno być przy tym wydane na podstawie prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu (art. 218 k.p.a.). Przyczyną domagania się zaświadczenia o wykreśleniu wpisu Kancelarii była, w ocenie strony, nowelizacja wprowadzona ustawą z dnia 22 maja 1997 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 75, poz. 471). Organ podał, że na tle rozpoznawanej sprawy, żaden przepis prawa nie wymaga urzędowego stwierdzenia usunięcia wpisu Kancelarii z ewidencji działalności gospodarczej. Na żadnym z etapów postępowania E.M. nie wykazała też własnego interesu prawnego w urzędowym potwierdzeniu takiej okoliczności prawnej. Dodano też, że zaświadczenie nie może odnosić się do wykładni prawa, a żądanie strony w istocie do tego zmierza. Prawidłowo zatem Prezydent Miasta R. wydał postanowienie odmowne. Z postanowieniem nie zgodziła się E.M. zaskarżając je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W skardze zarzuciła organowi naruszenie art. 217 § 1 i 2 pkt 2, art. 218 § 1 w zw. z art. 28 k.p.a. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że w ewidencji działalności gospodarczej wciąż widnieje wpis byłej Kancelarii Prawniczej radcy prawnego E.M., dokonany w trybie przepisów ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej. Na Prezydencie Miasta R. ciążył obowiązek wykreślenia tego wpisu z urzędu na podstawie art. 162 k.p.a., gdyż jest to inna ewidencja, niż aktualnie prowadzona na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Od 15 września 1997 r. wpis widnieje z naruszeniem prawa. Wbrew stanowisku organów skarżąca zarzuciła, że miała interes prawny w domaganiu się stwierdzenia zaistnienia podstaw do wykreślenia wpisu, który wynika z art. 28 k.p.a. Organ dysponował określonymi w art. 218 § 1 k.p.a. "danymi" niezbędnymi do wydania zaświadczenia, gdyż stosowne informacje wynikały z już uchylonego art. 24 ustawy o działalności gospodarczej. Treścią żądania było domaganie się potwierdzenia stanu prawnego, jaki zaistniał w przeszłości, a dokładniej ustalenie, że z dniem 15 września 1997 r. radca prawny przestał być przedsiębiorcą. Konsekwencją tego założenia był art. 87 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 1178), który wyłączał radcę prawnego z katalogu przedsiębiorców w rozumieniu tejże ustawy. Podniesiono również, że żądanie o przeciwstawnej treści (o wydanie zaświadczenia potwierdzającego wpis w spornym okresie) zostałoby uwzględnione, a tym samym potwierdzałoby nieprawdę. Dopiero aktualnie obowiązująca ustawa o swobodzie działalności przywróciła radcom prawnym status przedsiębiorców. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w odpowiedzi na skargę stwierdziło, iż nie znajduje podstaw do zastosowania autokontroli, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z dnia 18 maja 2010 r. skarżąca uzupełniła argumentację skargi stwierdzając, że wyłącznym powodem odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści była bezczynność organu w zakresie wykreślenia wpisu, względnie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji dokonującej tego wpisu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Przepis § 2 wymienionego artykułu wymienia podstawową zasadę wykonywania przez te sądy funkcji kontrolnej stanowiąc, iż sprawowana jest ona pod względem zgodności z prawem. Rozpoznawanie skarg na decyzje, postanowienia i inne akty organów administracji nie ma charakteru merytorycznego orzekania w sprawie. Sąd administracyjny pełni wyłącznie funkcje kasacyjne. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., decyzja administracyjna czy postanowienie podlega uchyleniu wówczas, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie takich uchybień Sąd nie stwierdził, dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca domagała się wydania zaświadczenia, z którego miało wynikać, że wobec b. Kancelarii Prawniczej radcy prawnego E.M. z siedzibą w Rzeszowie, ujawnionej pod treścią wpisu 4168T w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej przez Prezydenta Miasta Rzeszowa, zachodzą podstawy do usunięcia tej Kancelarii Prawniczej z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 15.09.1997 r., tj. z datą wejścia w życie ustawy z dnia 22.05.1997 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze, ustawy o radcach prawnych oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. nr 75, poz. 471/ w następstwie uchylenia przepisu art. 24 ustawy z dnia 23.12.1988 r. o działalności gospodarczej. Jak zarzuciła skarżąca, podstawą tego żądania był przepis art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. Przedmiotem postępowania wyjaśniającego zgodnie z art. 218 § 2 k.p.a. jest w takim wypadku także badanie istnienia interesu prawnego osoby występującej o wydanie zaświadczenia. Treścią zaświadczenia musi być jedynie pozytywne załatwienie wniosku osoby ubiegającej się o potwierdzenie faktu lub stanu prawnego /tak NSA w wyroku z dnia 11.01.2000 r. sygn. I SA/Wr 2709/98, niepubl./. Osoba ubiegająca się o zaświadczenie na podstawie art. 217 § 2 pkt 2 k.p.a. musi wykazać swój interes prawny, chyba że istnieje przepis dający podstawę tych starań /art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a./. Słusznie wskazuje skarżąca, że w niniejszej sprawie nie ma takiego przepisu, stąd nie ma wątpliwości, że miała ona obowiązek wykazania swego interesu prawnego, czego także w ocenie Sądu nie uczyniła. Przepis art. 28 k.p.a. jest przepisem ogólnie określającym kto jest stroną postępowania administracyjnego. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia interes prawny musi być wykazany przez osobę ubiegającą się – jako przesłanka wydania zaświadczenia, chyba że zachodzi przypadek określony w art. 217 § 2 pkt 1 k.p.a. Ponadto treść zaświadczenia, którego wydania domagała się skarżąca, nie wynika z prowadzonej przez organ ewidencji bądź danych znajdujących się w posiadaniu tego organu. Zaświadczenie to miałoby potwierdzać dokonaną przez skarżącą interpretację skutków zmian stanu prawnego, ale wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa, a nie z prowadzonej ewidencji. Przedmiotem postępowania o wydanie zaświadczenia nie może być analizowanie zmian w stanie prawnym i wyprowadzanie z tego odpowiednich wniosków. Zaświadczenie dotyczące wpisu do ewidencji działalności gospodarczej powinno być potwierdzeniem treści wpisu do tej ewidencji dokonanego przez organ ewidencyjny. Sąd zauważa, iż faktem notoryjnie mu znanym z racji rozpoznania w tym samym składzie i tego samego dnia sprawy także ze skargi E.M. /sygn. II SA/Rz 317/10/ jest okoliczność, że wpisany w ewidencji działalności gospodarczej jej przedmiot nie obejmuje jedynie usług prawniczych, lecz także m. in. działalność wydawniczą oraz pośrednictwo w zakresie obrotu nieruchomościami, co przecież nie mieści się – zwłaszcza w odniesieniu do tego pierwszego przedmiotu – w pojęciu usług wykonywanych przez radcę prawnego w oparciu o przepisy art. 7, art. 2 i art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6.07.1982 r. o radcach prawnych /t.j. Dz. U. z 2010 r., nr 10, poz. 65, z późn. zm./. Taki zakres działalności gospodarczej wpisanej do ewidencji wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych zaświadczeń z dnia 19.07.1995 r. o dokonaniu wpisu do tej ewidencji oraz z dnia 5.01.1996 r. po zgłoszeniu zmian w ewidencji, kiedy to przedmiot działalności pozostał ten sam. Tak więc także z tego powodu brak było podstaw do wykreślenia wpisu E.M. jako przedsiębiorcy z ewidencji w całości w związku ze zmianami stanu prawnego przedstawionymi przez skarżącą z dniem 15.09.1997 r. Jeśli natomiast w ocenie skarżącej organ dopuścił się bezczynności to można skorzystać z przewidzianych na taką okoliczność stosownych środków, a nie domagać się de facto wydania zaświadczenia na tę okoliczność. Mając na uwadze powyższe skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło