II SA/Rz 321/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi H. D. i K. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania operatu ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala- II SA/Rz 321/12 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] grudnia 2011r., Nr [...] Starosta Powiatu P. po rozpoznaniu wniosku K. i H. D. odmówił sprostowania błędnego kartowania mapy ewidencyjnej skali 1:2000 w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu A., jednostka ewidencyjna A. dla działki nr 130 o pow. 0,17 ha, stanowiącą własność A.M. na podstawie Kw [...] i działki nr 134 o pow. 0,97 ha stanowiącą własność K. D. i A.D. na podstawie Kw [...], w zakresie szkicu nr 34 z terenowej kontroli ewidencji gruntów obrębu A. wykonanego przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w P. z siedzibą w J. w 1987 r., znajdujący się w dokumentacji geodezyjnej PODGiK w P., KERG [...]. W podstawie prawnej powołano art. 7 d pkt 1, art. 20 ust. 1 i ust. 2, art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. nr 193, poz. 1287 ze zm.) zwana dalej ustawą ; § 35 pkt 1 i 3, § 45 ust. 2, § 46 ust. 1, § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454), zwana dalej rozporządzeniem oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwana dalej w skrócie k.p.a. Organ I instancji stan faktyczny sprawy ustalił na podstawie dokumentów geodezyjnych znajdujących się w zasobie geodezyjnym i kartograficznych sporządzonych w wyniku aktualizacji terenowej ewidencji gruntów w 1988 r., wznowienia granic działek nr 130 i 134 z 1998 r., wznowienia granic działek nr 130, 132, 134 z 2000 r. Postępowanie wyjaśniające przeprowadzone na gruncie w dniu [...] listopada 2011 r. w obecności zainteresowanych : H.D., K.D. i P.M. występującej z upoważnienia A.M. wykazało istniejący spór graniczny, zatem ustalenie przebiegu granicy może nastąpić wyłącznie w postępowaniu rozgraniczeniowym, a dokumentacja sporządzona w wyniku tego postępowania będzie podstawą do wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym. Przebieg granicy działki nr 130 z działką nr 134 na gruncie jest zgodny ze stanem wynikającym z mapy ewidencyjnej w skali 1:2000, a dane geodezyjne zawarte na szkicu nr 34 wykorzystał biegły geodeta przy ustalania przebiegu ww. granicy w postępowaniu sądowym. W odwołaniu od decyzji Starosty P. z dnia [...] grudnia 2011r. H. i K. D. wnieśli o jej uchylenie i orzeczenie, co do istoty sprawy lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzucili naruszenie prawa procesowego, a to art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wobec nieuwzględnienia istniejącego błędu kartowania na szkicu nr 34 z aktualizacją i okresową kontrolą terenową ewidencji gruntów wsi A. - KERG [...] z dnia [...] 04.1988r. Błąd kartowania polega na tym, że przekątna ma rzeczywistą miarę 32,45 m, a nie 31,45 m, tym samym skutkuje błędnym wykazaniem przebiegu granicy działki nr 130 z działką nr 134. Ponadto zarzucili naruszenie art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów poprzez wykorzystanie błędnego szkicu nr 34 do wykazania przebiegu granicy pomiędzy działkami nr nr 130 i 134. Wskazali, że organ I instancji winien zasięgnąć opinii biegłego geodety, który po sprawdzeniu dokumentacji geodezyjnej ustali rzeczywisty stan pomiarowy kwestionowanego szkicu nr 34. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji opisał przebieg postępowania dowodowego przeprowadzonego i stwierdził, że organ I instancji w celu wyjaśnienia zarzucanych nieścisłości związanych z błędem występującym na szkicu polowym nr 34 dokonał weryfikacji dokumentacji geodezyjnej znajdującej się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno Kartograficznej w P.. Weryfikacją objęto operat geodezyjny z założenia drugiego etapu ewidencji gruntów i budynków w 1967 r. przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego PODGiK w P. w 1967 r. pod numer [...], operat geodezyjny sporządzony w 1987 r. w wyniku prac związanych z aktualizacją ewidencji gruntów wsi A., w skład, którego wchodzi mapa uzupełniająca sporządzona między innymi na podstawie danych ze szkicu nr 34 pomiaru granic na gruncie w obecności właścicieli poszczególnych działek, operat pomiarowy z przeprowadzonego wznowienia przebiegu granicy działki nr 130 z działką nr 134 wykonany na wniosek S.M. przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] października 1998r. pod nr [...]. Ze sprawozdania technicznego wynika, że wznowienia granicy działki nr 130 z działką nr 134 dokonano na podstawie zarysu pomiarowego wykonanego w 1963 r. podczas pomiaru wsi A. do założenia ewidencji gruntów, który przedstawia dane ze szkicu nr 34. Uprawniony geodeta wskazał na istniejący spór, co do przebiegu granicy działek nr 130 i 134 wobec odmiennego wskazania przebiegu granicy przez ich właścicieli, co odzwierciedla protokół graniczny i szkic wyznaczenia i pomiaru granic. W rozpoznawanej sprawie istnieje również operat techniczny z ustalenia granicy pomiędzy działkami nr 130, 132 i 134 wykonany przez geodetę uprawnionego - biegłego sądowego w zakresie określonym przez Sąd Rejonowy w P., przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego PODGiK w P. w dniu [...] września 2000 r. pod nr [...]. Z treści sprawozdania technicznego wynika, że ustalenia granicy pomiędzy działkami nr 130 i 134 dokonano na podstawie materiałów geodezyjnych z zasobu geodezyjnego i kartograficznego z wykorzystaniem szkicu nr 34 zgodnie z wytycznymi Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w P., których weryfikacji dokonał organ I instancji rozpatrując przedmiotową sprawę. Sąd Rejonowy w P. wyrokiem dnia [...] stycznia 2000r. sygn. akt [...] po rozpoznaniu sprawy z powództwa S.M. przeciwko H.D. i K.D. o wydanie nieruchomości, w oparciu o ustalenia zawarte na planie sporządzonym przez biegłego geodetę ustalił jej przebieg i nakazał H. i K. D. wydać S.M. w posiadanie część działki nr 130 według planu biegłego geodety. Przebieg granicy działki nr 130 stanowiącej własność A.M. z działką nr 134 należącą do H. i K. D. ustalony przez biegłego geodetę jest zgodny ze stanem ewidencyjnym wynikającym z obowiązującej mapy ewidencyjnej wsi A. w skali 1:2000. Organ I instancji, przeprowadził na gruncie postępowanie wyjaśniające z udziałem właścicieli działek nr nr 130 i 134. Z treści protokołu z dnia [...] listopada 2011 r. wynika, że zainteresowane strony wskazują odmienny przebieg granicy pomiędzy przedmiotowymi działkami. Mając na uwadze treść § 44 rozporządzenia nakazującego staroście utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności to jest zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie braku podstaw do sprostowania sugerowanego przez skarżących błędu w przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 130 i 134. Skargę na powyższą decyzję złożyli H.D.i K.D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej decyzji Starosty Powiatu P. i przekazanie do ponownego zbadania i orzeczenia. Podali, że wieś A. była objęta nowym pomiarem w 1963 r. i wykazany stan prawny na pierworysie był zgodny ze stanem władania na gruncie, potwierdza ten stan również kopia z mapy katastralnej gm. kat. A. w skali 1:2880. W 1986 r. nastąpiła aktualizacja sposobu użytkowania stanu władania, a w szczególności pomiaru użytków, którym objęto działki nr 132 i 134, a wynik pomiaru został wykazany na szkicu nr 34, na którym znajduje się błędnie skartowany punkt B oraz zgodny za stanem władania punkt C. Wyrazili zdziwienie określeniem na szkicu i w opisie sporządzonym przez geodetę uprawnionego dniu [...] maja 1998r. ramach postępowania rozgraniczeniowego, przebiegu dwóch granic: prawnej, oznaczonej linią czarną i punktami 5, 6, 7, 8 oraz granicy użytkowania oznaczonej linią czerwoną i punktami 1, 2, 3, 4. Podali, że stan użytkowania nie był zmieniany przy rozgraniczeniu i taki istniał od 1986r. Wykazany na szkicu punkt B zaistniał dopiero przy aktualizacji w 1986r., a następnie został wskazany na gruncie przy rozgraniczeniu 1998r. jako granica prawna niepokrywająca się z granicą użytkowania. Granicą prawną zawsze była granica wykazana na mapie katastralnej, po nowym pomiarze granica w 1963r. do czasu aktualizacji w 1986r. i taka granica jako granica prawna powinna istnieć do dnia dzisiejszego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. nr 270) – zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy uwzględniony do orzekania przez organy ewidencyjne Sąd uznaje za własne ustalenia. W rozpoznawanej sprawie konsekwencją przyjęcia, że organy ewidencyjne prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy jest stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie narusza również prawa materialnego. Podstawą wpisów w ewidencji gruntów i budynków są przepisy art. 20 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 22 ustawy. Regulacje te stanowią, że aktualizacja operatu ewidencji gruntów następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu, którymi mogą być prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne. Postępowanie aktualizacyjne ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, aby dane w nim zawarte były zgodne zarówno z okolicznościami faktycznymi jak i stanem prawnym. Ewidencja zawiera informacje dotyczące gruntów i budynków, a także właścicieli tych nieruchomości. Sądy administracyjne w swych orzeczeniach wielokrotnie potwierdzały, że zapisy w ewidencji gruntów i budynków mają charakter techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują, więc stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii kształtu czy powierzchni działki ewidencyjnej. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można żądać ustanowienia stanu faktycznego niepotwierdzonego ostatnio dokonanymi wpisami, na podstawie stosownych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 maja 2009r. sygn. akt IV SA/Wa 125/09 (ogólnodostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych prowadzonej przez NSA) uznał, że dokumenty określające poprzedni stan prawny działek nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji gruntów i budynków, jeżeli stan późniejszy został stwierdzony kolejnym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu (podobnie wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 listopada 2010r. sygn. akt IV SA/Wa 1558/10 Lex nr 758828). Powyższe stanowisko w pełni podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Starosta Powiatu P. przed wydaniem decyzji w celu wyjaśnienia zarzucanych nieścisłości odnośnie zarzucanego błędu na szkicu polowym nr 34 w przebiegu granicy dokonał sprawdził dokumentację geodezyjną znajdującą się w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno Kartograficznej w P. Kontrolą objęto operat geodezyjny z założenia II etapu ewidencji gruntów i budynków w 1967r., operat geodezyjny z 1987r. w związku z aktualizacją i okresową kontrolą terenową ewidencji gruntów wsi A., w którego skład wchodzi mapa uzupełniająca sporządzona między innymi na podstawie danych wynikających ze szkicu nr 34 pomiaru granic w obecności ówczesnych właścicieli działek nr 130 i 134 spisany w protokole ogłoszenia stanu władania i podpisany przez zainteresowane strony. Na podstawie tak uzyskanych danych geodezyjnych sporządzono operat ewidencyjny składający się z mapy w skali 1:2000 i części opisowej to jest rejestru gruntów aktualnie obowiązujących. Weryfikacją objęto również operat pomiarowy z przeprowadzonego wznowienia przebiegu granicy działki nr 130 z działka nr 134 z 1998r. wykonany na wniosek S.M. przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego w dniu [...] października 1998r. Z treści sprawozdania technicznego wynika, że istnieje spór co do przebiegu granic ww. działek. W przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym uwzględniono też operat techniczny z ustalenia granicy pomiędzy działkami nr nr 130, 132, 134 wykonany przez geodetę uprawnionego – biegłego sadowego, przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego PODGiK w P. w dniu [...].09.2000r. Sąd Rejonowy w P. wyrokiem z dnia [...] stycznia 2000r. sygn akt [...] po rozpoznaniu sprawy z powództwa S. M. przeciwko H.D. i K.D. o wydanie nieruchomości ustalił przebieg granicy i nakazał pozwanym H.D. i K.D. wydać S.M. w posiadanie cześć działki nr 130 według planu biegłego geodety. Obecny na rozprawie K.D. oświadczył, że wyrok Sądu Rejonowego jest prawomocny. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu. Zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, prawa osób uwidacznia się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych. Organ podał, ze wpisy w ewidencji gruntów są zgodne z dokumentacją geodezyjną. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że obecne na gruncie strony postępowania wskazały odmienny przebieg granicy. Organy orzekające w sprawie z zakresu ewidencji gruntów nie są właściwe do ustalania i rozstrzygania jakichkolwiek kwestii związanych z własnością. Nie wyklucza to możliwości usuwania (sprostowania) błędnych wpisów w ewidencji gruntów jako realizację normatywnego obowiązek organu utrzymywania operatu ewidencji gruntów i budynków w aktualności, ale zawsze musi mieć to oparcie w dokumentacji geodezyjnej, a nie wynikać z przekonania stron (por. wyrok NSA z 7 maja 2008r. sygn. akt I OSK 719/07 LEX nr 505313). Zasadnie organy obydwu instancji odmówiły wprowadzenia zmian żądanych przez skarżących, wobec nieprzedłożenia stosownej dokumentacji geodezyjnej, a wpisy w ewidencji gruntów pozostają w zgodności z dokumentacją geodezyjną znajdującą się zasobie geodezyjnym. Mając na względzie przedstawiony stan sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.