II SA/Rz 337/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Maria Piórkowska NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy ze skargi A. Sp. jawna na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji -skargę oddala- Przedmiotem skargi Spółki A Spółka Jawna z/s w R. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012 r., nr [...], którą nałożono na wyżej wymienionego przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 4, art. 4 pkt 22 lit. a, art. 5, art. 33 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o transporcie drogowym /Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm./ oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu [...] września 2012 r. w miejscowości S., na drodze krajowej nr [...] przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki Mercedes-Benz o nr rej. [...], którym kierował S. B. Pojazdem wykonywany był krajowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy. Kierowca przewoził papier należący do przedsiębiorstwa A Spółka Jawna z/s w R. W trakcie kontroli kierowca okazał wypis nr 2 z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane dla ww. Spółki. Kierujący zeznał, że w dniu kontroli podpisał "jakąś umowę o pracę", prawdopodobnie umowę o dzieło lub umowę zlecenia. Z kontroli sporządzony został protokół nr [...]. Z uwagi na stwierdzone naruszenia, tj. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...], nałożył na wyżej wskazanego przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 8000 zł. Odwołanie od powyższej decyzji złożył R. C. – działający imieniem Spółki A Spółka Jawna z/s w R., zarzucając naruszenie art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym poprzez jego błędne zastosowanie i zakwalifikowanie kontrolowanego przewozu jako transport drogowy, na który wymagana jest licencja, podczas gdy wykonywany był przewóz na potrzeby własne. Odwołujący zawnioskował o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu strona podkreśliła, że wykonywany w dniu [...] września 2012 r. przewóz drogowy nie miał charakteru zarobkowego, stanowił transport pomocniczy wobec podstawowej działalności gospodarczej spółki, na który nie jest wymagane uzyskanie licencji. Podkreślono, że kierujący pojazdem S. B. w dniu kontroli związany był z przedsiębiorstwem A Sp.j. stosunkiem cywilnoprawnym tj. umową zlecenia a Spółka była "pracodawcą" kierowcy. Przedmiotowy przewóz stanowił niezarobkowy przewóz, wykonywany na potrzeby własne. Kontrolowany pojazd był własnością spółki, podobnie rzeczy w nim przewożone. Niezasadnie zatem, organ nałożył karę pieniężną za brak licencji, w sytuacji braku obowiązku jej posiadania. Końcowo strona zaznaczyła, że firma A zatrudnia swoich pracowników na podstawie umowy o pracę, a z innych form zatrudnienia korzysta rzadko, wyłącznie w przypadku zatrudnienia nowego pracownika w okresie próbnym. Rozpatrując powyższe odwołanie Główny Inspektor Transportu Drogowego powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołując się na definicję niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne, zawartą w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym organ podał, że podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania licencji na wykonywanie transportu drogowego – art. 5 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie natomiast z art. 33 ust. 1 cyt. wyżej ustawy przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej. Natomiast zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 10 000 zł. Konsekwencją tego przepisu jest treść lp. 1.1 załącznika nr 3 do ustawy, zgodnie z którym wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8000 złotych. Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że w dniu kontroli strona nie wykonywała przewozu na potrzeby własne, lecz transport drogowy, którego wykonywanie wymaga uzyskania stosownej licencji. By dany przewóz mógł zostać zakwalifikowany jako wykonywany na potrzeby własne konieczne jest łączne spełnienie określonych w art. 4 pkt 4 lit. a-d ustawy o transporcie drogowym wymogów. W okolicznościach sprawy nie został spełniony warunek z art. 4 pkt 4 lit. a, bowiem kierujący pojazdem kierowca nie był pracownikiem strony. W okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości, że S. B. nie był pracownikiem strony. Został zatrudniony dopiero w dniu 10 września 2012 r., na podstawie umowy cywilnoprawnej – umowy zlecenia. Na dzień kontroli stronę odwołującą i kierowcę łączyła (według oświadczenia strony) umowa zlecenia, której strona nie przedstawiła organowi kontrolnemu. GITD wskazał, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "pracownik" na gruncie ustawy o transporcie drogowym, koniecznym jest odwołanie do pojęcia "pracownika" sformułowanego w Kodeksie pracy, przez który należy rozumieć podmiot zdefiniowany w art. 2 Kodeksu pracy, czyli osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę. Powołując się na orzeczenia sądów organ wskazał, że umowy zlecenia nie można traktować jak umowy o pracę. W związku z powyższym uznać należy, że strona odwołująca nie dopełniła obowiązku określonego w art. 4 pkt 4a. Kierowca S. B. na dzień kontroli drogowej nie był pracownikiem strony. Zatem w chwili kontroli nie mógł być wykonywany przewóz na potrzeby własne, lecz transport drogowy w zakresie którego strona winna legitymować się licencją. Organ ustalił również, że strona nie posiada licencji na wykonywanie transportu drogowego, nie widnieje w bazie Biura ds. Transportu Międzynarodowego GITD. W ocenie organu II instancji prawidłowym było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 8000 zł. Końcowo zaznaczono, że w odniesieniu do odwołującego brak jest możliwości zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R. C. – wspólnik A wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji. Zarzucił naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. oraz art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym polegające na przekroczeniu zasady swobodnej oceny dowodów, nierozpatrzeniu w sposób prawidłowy materiału dowodowego, nieuwzględnieniu faktów przemawiających na rzecz skarżącego oraz nieuwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Zdaniem strony skarżącej zebrany w sprawie materiał dowodowy przeczy ustaleniom i rozstrzygnięciu Głównego Inspektora Transportu Drogowego. Podtrzymując argumentację odwołania skarżący raz jeszcze podkreślił, że wykonywany w dniu [...] września 2012 r. przewóz spełniał wszelkie wymogi przewozu drogowego na potrzeby własne, miał charakter niezarobkowy, a zatem stanowił transport pomocniczy wobec podstawowej działalności gospodarczej skarżącego i nie wymagał posiadania licencji. Za chybiony uznał zarzut, że w dniu kontroli S. B. (kierowca) nie był pracownikiem przedsiębiorstwa A Sp.j. Kierowca był związany stosunkiem cywilnoprawnym – umowa zlecenia a Spółka była jego pracodawcą. S. B. pracował na rzecz Spółki od końca sierpnia 2012 r. Skarżący wskazał, że stan faktyczny w sprawie jest bezsporny, a kluczowym jest błędne przyjęcie przez organy, że przewóz drogowy nie był przewozem wykonywanym na cele własne. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację przytoczoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a." sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu (tu decyzja) z obowiązującym porządkiem prawnym. Wspomniane kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli w sprawie niniejszej Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji we właściwym zakresie ustaliły stan faktyczny istotny dla sprawy oraz poprawnie wskazały i zrekonstruowały treść norm stanowiących podstawę prawną wydanych decyzji. Niespornie wynika z akt sprawy, że w czasie kontroli w dniu [...] września 2012 r., na drodze krajowej nr [...] w miejscowości S., przeprowadzonej w pojeździe marki MERCEDES – BENZ nr rej. [...] kierowanym przez S. B., zatrudnionego w charakterze kierowcy w firmie skarżącej spółki, ustalono, że pojazdem wykonywany był niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy (kierowca przewoził papier należący do A Spółka jawna). Podczas kontroli kierowca okazał wypis nr 2 z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne. Z zeznań kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka wynika, że w dniu kontroli podpisał "jakąś umowę o pracę, prawdopodobnie umowę o dzieło lub umowę zlecenia". Skarżąca spółka przedłożyła do akt sprawy kopię umowy zlecenia zawartej w dniu [...] września 2012 r. ze S. B. oraz pismo z dnia [...] września 2012 r. informujące, że w/w od dnia [...] września 2012 r. "rozpoczął pracę na kres próbny, na podstawie umowy zlecenia". W ocenie Sądu, organy obu instancji trafnie uznały, iż wykonywany w dniu [...] września 2012 r. przejazd pojazdem marki MERCEDES prowadzonym przez S. B., należącym do skarżącej spółki, nie spełniał przesłanek niezarobkowego przewozu drogowego na potrzeby własne określonych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. Z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.). W związku z powyższym, wobec nieposiadania odpowiednich licencji skarżąca spółka prawidłowo została obciążona karą pieniężną w wysokości 8000 zł, tj. zgodnie z 1p.1.1 załącznika nr 3 do ustawy w/w. Trzeba podkreślić, że zasadniczym kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie danego przejazdu do przewozu drogowego na potrzeby własne jest służebny charakter tego przejazdu wobec zasadniczej działalności gospodarczej prowadzonej przez przedsiębiorcę. W odróżnieniu od transportu drogowego jest to przewóz niezarobkowy, nieodpłatny, tzn. że przedsiębiorca ponosi we własnym zakresie koszty przewozu koniecznego dla wykonywania zarejestrowanej przez niego, innej niż transportowa działalności podstawowej (zob. wyrok NSA z dnia 28.09.2011 r., II GSK 905/10). Nadto uznanie danego przewozu za wykonywany na potrzeby własne wymaga łącznego spełnienia warunków określonych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, a więc: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego – rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione, albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. W warunkach rozpoznawanej sprawy jest niesporne, iż skarżącą spółkę nie wiązał stosunek pracy z osobą prowadzącą pojazd. Należy podnieść, że prowadzenie pojazdu przez kierowcę zatrudnionego na podstawie innej niż umowa o pracę nie wypełnia dyspozycji art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym cyt. wyżej. Kwestionowanie zatem w skardze, a i wcześniej w odwołaniu, przyjętego przez organy obu instancji pojęcia pracownika – rozstrzygającego w istocie o kwalifikacji przewozu jako wykonywanego na potrzeby własne, albo przewozu drogowego wymagającego licencji – nie zasługuje na akceptację Sądu. Otóż powołany przepis posługuje się pojęciem "pracownik", które zostało zdefiniowane w art. 2 Kodeksu pracy - "pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę". Ustawa o transporcie drogowym w samych przepisach nie zawiera definicji pojęcia "pracownik". Brak definicji danego pojęcia w danym akcie prawnym lub danej gałęzi prawa oznacza, że w przypadku istnienia jego definicji w innej gałęzi prawa należy oprzeć się na definicji legalnej (zob. uchwała SN z dnia 906.1976 r. VI KZP 13/75, OSNKW 1976, nr 7-8, poz. 86; wyrok TK z dnia 19.10.1994 r. K 2/94). Taką właśnie jest definicja pojęcia "pracownik" zawarta w kodeksie pracy. Gdyby nadto ustawodawca uznawał za możliwe posługiwanie się terminem "pracownik" w znaczeniu innym niż kodeksowe, to bez wątpienia w ustawie o transporcie drogowym zawarłby odmienną definicję tegoż pojęcia. Skoro więc kierowca S. B. prowadzący pojazd skarżącej spółki na podstawie umowy cywilnoprawnej (umowy zlecenia) nie był jej pracownikiem w rozumieniu Kodeksu pracy, a zatem nie został spełniony warunek z art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym, to przewóz wykonywany w dniu kontroli, tj. [...] września 2012 r. nie mógł być uznany za przewóz na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. Był to transport drogowy, do którego wykonywania wymagane było posiadanie licencji, a jej niekwestionowany brak uzasadniał nałożenie kary pieniężnej. Z tych przyczyn uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 151 P.p.s.a skargę jako nieuzasadnioną oddalił.