II SA/Rz 337/14

WyrokWSA w Rzeszowie2014-07-15

Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Krystyna Józefczyk, Małgorzata Wolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegających na wpisaniu prawa własności na rzecz nowego podmiotu, w sytuacji gdy istnieje spór o własność nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może dokonywać zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, które ingerowałyby w spór dotyczący wykonywania prawa własności lub ustalały sporny stan prawny nieruchomości. Ewidencja gruntów ma charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny ustalony w innym trybie, np. w postępowaniu cywilnym. Dopiero prawomocne rozstrzygnięcie sporu o własność może znaleźć odzwierciedlenie w ewidencji.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wniosło o wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, polegających na wpisaniu prawa własności działki ewidencyjnej nr 2236/1 na swoją rzecz, w miejsce dotychczasowych właścicieli. Organy administracji odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując na istnienie sporu o własność między Stowarzyszeniem a obecnymi właścicielami. Stowarzyszenie wniosło skargę do sądu administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Stowarzyszenia.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Małgorzata Wolska Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 lipca 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala- Przedmiotem skargi Stowarzyszenia "[...]" (zwanego dalej również Stowarzyszeniem) jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (zwany dalej WINGiK) z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...], wydana w sprawie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Organy obu instancji kierowały się następującymi okolicznościami prawnymi i faktycznymi: wnioskiem z 15 listopada 2012 r. Stowarzyszenie reprezentowane przez radcę prawnego zwróciło się do Urzędu Miasta [...] Wydziału Geodezji Kartografii i Gospodarki Nieruchomościami o dokonanie zmian w zapisie prawa własności działki ewidencyjnej nr 2236/1 o pow. 0,0032 ha i wpisanie tego prawa, w miejsce A. i T. M., na rzecz wnioskującego o zmianę Stowarzyszenia. Po rozpoznaniu tego wniosku decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] - Prezydent Miasta [...] odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków dla Miasta [...] – obręb nr [...] zmian w zapisie prawa własności w stosunku do działki nr 2236/1 o pow. 0,0032 ha polegających na wpisaniu tego prawa na rzecz Stowarzyszenia w miejsce aktualnych właścicieli A. i T. M. Po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia, WINGiK decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzje w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że załączony do akt przedmiotowej sprawy materiał dowodowy jest niepełny i nie zawiera dokumentów geodezyjnych, na które organ I instancji powołuje się w uzasadnieniu decyzji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta [...] decyzją z [...] października 2013 r. nr [...], odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków dla Miasta [...] – obręb nr [...] zmian w zapisie prawa własności w stosunku do działki nr 2236/1 o pow. 0,0032 ha polegających na wpisaniu tego prawa na rzecz Stowarzyszenia w miejsce A. i T. M. W uzasadnieniu tego aktu Prezydent podał, że mając na uwadze zalecania zawarte w decyzji kasacyjnej WINGiK, w ponownym postępowaniu podjął czynności zmierzające do uzupełnienia posiadanego materiału dowodowego powiadamiając o tym strony postępowania. Prezydent stwierdził, że ewidencja gruntów i budynków, która stanowi wyłącznie odzwierciedlenie danych jakie wynikają z przedłożonych dokumentów, i która nie kształtuje stanu prawnego, a jedynie potwierdza ten stan ustalony w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Dlatego nie ma możliwości wprowadzenia zmian zgodnie ze złożonym wnioskiem i wpisanie w operacie ewidencyjnym prawa własności działki nr 2236/1 na rzecz Stowarzyszenia przy sprzeciwie obecnych właścicieli tej nieruchomości tj. A. i T. M. Zdaniem organu zaistniał spór co do zasięgu prawa własności. Zmiany w ewidencji gruntów w zakresie własności można dokonać na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych i aktów notarialnych, które odnoszą się do stanu aktualnego danej nieruchomości, a nie na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat i opartych na nieobowiązującym już katastrze gruntowym. W związku z tym mimo niezgodności stanu faktycznego na gruncie ze stanem ujawnionym w operacie edycyjnym, podstawą do dokonania takiej zmiany może być rozstrzygniecie w innym postępowaniu np. sądowym. Odwołanie od tej decyzji złożyło Stowarzyszenie, reprezentowane przez radcę prawnego wnosząc o jej uchylenie w całości i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, tj. o wprowadzeniu w operacie ewidencji gruntów i budynków dla Miasta [...] zmian zgodnie ze złożonym wnioskiem, ewentualnie, w przypadku stwierdzenia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. WINGiK decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg sprawy i stwierdził, że z ustaleń na gruncie w dniu 3 kwietnia 2013 r. wynika, że wnioskowana działka nr 2236/1 jest zabudowana i mimo, że stanowi własność T. i A. M. znajduje się w użytkowaniu Stowarzyszenia. Według T. i A. M. użytkowanie to jest bezprawne, gdyż przedmiotem kupna w 2002 r. w formie aktu notarialnego była cała działka nr 2236, która została podzielona na działki nr 2236/1 i 2236/2 w celu uregulowania jej stanu zgodnie z użytkowaniem. Ww. nie wyrazili również zgody na dokonanie wnioskowanych zmian w operacie ewidencyjnym przez Stowarzyszenie, gdyż zakupili całą działkę nr 2236, za którą zapłacili. WINGiK zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie istnieje spór o własność. Wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym w zakresie wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków nie mogą być rozstrzygane sprawy dotyczące ustalenia własności nieruchomości. Zwrócił uwagę, że istnienie dokumentacji geodezyjnej nieruchomości, która jest powołana w aktach notarialnych sporządzonych kilkadziesiąt lat przed przeprowadzonym z urzędu postępowaniem dotyczącym modernizacji ewidencji gruntów i budynków, nie stanowi podstawy do dokonania żądanej zmiany, gdyż zawarte w niej dane są nieaktualne. Natomiast dokumenty powstałe w 1946 r. mogą być wykorzystane w postępowaniu przed sądem cywilnym. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie przedstawili nowych dokumentów wymienionych w § 46 rozporządzenia Ministra Rozwój Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), wskazujących na zmiany w zakresie danych podlegających ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków, dlatego brak było podstaw do uwzględnienie żądań. Stowarzyszenie "[...]", reprezentowane przez radcę prawnego złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję WINGiK z dnia [...] stycznia 2014 r. Skarżące Stowarzyszenie zarzuciło: I. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1) obrazę art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., polegającą na oczywistym naruszeniu zasady uwzględniania interesu publicznego i słusznego interesu obywateli poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego wskutek niewyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niepodjęcia czynności niezbędnych do rzetelnego załatwienia sprawy; w tym w szczególności poprzez uznanie stanu faktycznego za w pełni wyjaśniony pomimo niezałączenia w poczet materiału dowodowego dokumentów związanych z założoną w 1972 roku ewidencją gruntów, materiałów pomiarowych z założenia w 1972 r. ww. ewidencji oraz materiałów pomiarowych z dokonanej w roku 1999 modernizacji tej ewidencji - pomimo że ich analiza jest niezbędna dla rozstrzygnięcia sprawy, czemu dał wyraz zarówno organ I instancji jak i organ II instancji na dotychczasowych etapach postępowania; 2) obrazę art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegającą na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej (a nie swobodnej) ocenie, nie zważając na słuszny interes obywateli, wyrażającej się w przyjęciu że przebieg granicy pomiędzy działkami nr 2236 (obecnie działki nr 2236/1 i 2236/2) z działką 2235 jest prawidłowy, motywując, iż za prawidłowością tą przemawia okoliczność, że wg danych z ewidencji przebieg tej granicy nie uległ zmianie; 3) obrazę art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegającą na ostatecznym przyjęciu, iż w sprawie zawisłej przed organem II instancji, stan prawny działek jest uregulowany, pomimo zaistnienia oczywistych sporów prawnych pomiędzy właścicielami spornych działek, na które to raz po raz zwraca uwagę sam organ II instancji, podnosząc iż: "istnieje spór o własność" - będący de facto konsekwencją wadliwego przedstawienia granic działek w ewidencji gruntów; 4) obrazę art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. polegającą na oparciu zaskarżonej decyzji o wybiórczo potraktowany materiał dowodowy z pominięciem z przedłożonych przez Skarżącego aktów notarialnych z lat 1946-1947, z których wynika prawidłowy pierwotny kształt granicy pomiędzy spornymi działkami, a które to pominięcie dokonane zostało bez jakiegokolwiek rzetelnego uzasadnienia prawnego, co utrudnia weryfikację poprawności zaskarżonego rozstrzygnięcia na etapie postępowania przed tut. Wojewódzkim Sądem Administracyjnym; 5) obrazę art. 8 i 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji poprzez zawarcie w tym uzasadnieniu zbyt ogólnikowych twierdzeń co znacznie utrudnia weryfikację poprawności i zgodności z prawem działania organu administracji, naruszając tym samym jedną z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego - zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w szczególności poprzez konsekwentne poparcie stanowiska organu I instancji, iż zgłoszenie całkowicie bezzasadnych i gołosłownych roszczeń przez A. i T. małż. M. przeciwko Skarżącemu o wydanie części nieruchomości, do której nie nabyli skutecznie praw (pomimo ich twierdzeń przeciwnych), stanowi wystarczający powód by nie uwzględnić wniosku o wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów i budynków dla miasta [...] - obręb nr [...] zmian w zapisie prawa własności w stosunku do działki ewidencyjnej nr 2236/1; 6) naruszenie przepisów art. 11, art. 107 § 3 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek oraz niedostateczne uzasadnienie prawne wydania zaskarżonej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję I instancji nieuwzględniającą wniosku Skarżącego o dokonanie niezbędnych zmian w ewidencji gruntów i budynków, pomimo iż organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę (w wyniku uchylenia pierwszej decyzji z uwagi na błędy proceduralne) nie zastosował się do wskazań organu odwoławczego, w szczególności nie uzupełniając w wymaganym zakresie materiału dowodowego ponownie ustalił taki sam stan faktyczny i wydał decyzję identyczną w swej istocie; 7) obrazę art. 107 § 2 i 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, z którego nie wynika dlaczego organ odwoławczy, pomimo niezastosowania się organu I instancji do jego zaleceń oraz nieuzupełnienia braków w materiale dowodowym, uznał przy wydaniu zaskarżonej decyzji, iż zebrane w sprawie dowody są już kompletne i pozwalają na wydanie decyzji merytorycznej, rozstrzygającej sprawę co do istoty - co w konsekwencji utrudnia kontrolę prawidłowości decyzji administracyjnej. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.; 1) art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez niezastosowanie, które doprowadziło do nieuwzględnienia wniosku o dokonanie zmiany danych ujawnionych w ewidencji dotyczących działki 2236/1- pomimo iż rozbieżność położenia granic działki 2235, 2236/1 oraz 2236/2 z granicami istniejącymi na etapie tworzenia ewidencji jest konsekwencją tylko i wyłącznie błędów na etapie jej tworzenia, co znajduje potwierdzenie w sposobie zagospodarowania i użytkowania spornych działek (aktualna "granica" działek przebiega przez środek budynku posadowionego już co najmniej w latach 40' XX wieku). 2) naruszenie przepisów § 45-47 Rozporządzenia Ministra Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez utrzymanie w mocy jako prawidłowej decyzji I instancji, pomimo niezastosowania trybu oraz procedury aktualizacji ewidencji gruntów i budynków, w szczególności z uwagi na niedokonanie zmian w operacie ewidencyjnym wynikających z załączonych w poczet materiału dowodowego aktów notarialnych. Wobec tak sformułowanych zarzutów, Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości, oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W uzasadnieniu rozszerzono powyższe zarzuty. W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o jej oddalenie, wywodząc tak jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje : Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Należy dodać, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja WINGiK o odmowie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, polegających na wpisaniu prawa własności działki ewidencyjnej nr 2236/1 o pow. 0,0032 ha na rzecz strony skarżącej – Stowarzyszenia [...] w miejsce właścicieli tej działki A. i T. M. Wobec tak określonego przedmiotu żądania, należy wyjaśnić, iż osoby o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.; zwana dalej u.P.g.i.k.) mają prawo żądać od organu ewidencyjnego wprowadzenia zmian w operacie na podstawie § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r. nr 38, poz. 454 ze zm.; zwane dalej rozporządzeniem). Powołany przepis rozporządzenia brzmi : Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia. Natomiast według § 12 ust. 1 tego rozporządzenia prawa osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt 2 oraz w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie : 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Ponadto stosownie do treści art. 22 ust. 3 u.P.g.i.k., na żądanie starosty osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51, zgłaszające zmiany są obowiązane dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Sąd potwierdza stanowisko WINGiK, iż doprowadzenie ewidencji gruntów i budynków do stanu żądanego przez stronę skarżącą nie mogło nastąpić w trybie przewidzianym powołanymi wyżej przepisami o wprowadzeniu zmian, bowiem organ ewidencyjny nie może zmieniać aktualnego stanu prawnego. Jego rola sprowadza się do odzwierciedlania tego stanu w ewidencji. Wprowadzenie zmiany uwzględniającej żądanie strony skarżącej oznaczałoby ingerowanie organu prowadzącego ewidencje w spór dotyczący wykonywania prawa własności. W orzecznictwie sądów administracyjnych za mocno utrwalone uznać należy stanowisko, według którego zmiany w ewidencji nie mogą doprowadzić do modyfikacji, czy ustalania spornego stanu prawnego nieruchomości. Dopiero zmiana lub ustalenie tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie np. w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym, powinna znaleźć odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków (tak WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 14 maja 2013 r. o sygn. akt III SA/Gd 732/12, LEX nr 1368931). Wzmacnia ten pogląd stanowisko NSA, gdzie stwierdzono: zapisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny. Organy ewidencji rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie przez inne organy orzekające. Nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku czy lokalu. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (zob. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 157/10, LEX nr 787147). Organ prowadzący ten publiczny rejestr nie ma uprawnień do rozstrzygania kwestii spornych pomiędzy właścicielami jak i użytkownikami gruntów sąsiadujących z sobą. Jeżeli uczyniłby inaczej w sposób rażący naruszyłby prawo. Nie stanowi kwestii, iż zmiany jakie mogą zostać wprowadzone w ewidencji są wyłącznie działaniami pochodnymi wobec stanów wynikających z dokumentów wymienionych w § 12 rozporządzenia czyli : 1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych, 2) prawomocnych orzeczeń sądowych, 3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, 4) ostatecznych decyzji administracyjnych, 5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, 6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Ponadto dane wynikające z tych dokumentów, aby mogły zostać przez organ uwzględnione, muszą mieć charakter bezsporny, a więc taki który nie jest kwestionowany przez osoby i jednostki zainteresowane w stosownym postępowaniu przed organami państwowymi. Wynika to z podniesionego już wyżej charakteru czynności rejestracyjnych dokonywanych w ewidencji gruntów i budynków, które mają odzwierciedlać aktualny stan prawny nieruchomości. Zdaniem Sądu organy kierowały się właściwie ustalonym stanem faktycznym i prawnym. Ustalano na podstawie aktu notarialnego oraz zawiadomienia o wpisie w księdze wieczystej K nr [...], że właścicielami działki o nr 2236 o pow. 0,0192 ha, stali się w dniu 9 maja 2002 r. T. M. i A. M. Działka o nr 2236/1 o pow. 0,0032 ha powstała w wyniku podziału w/w nieruchomości dokonanego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2012 r. [...]. Według wydruku zupełnego aktualnego treści księgi wieczystej na dzień złożenia wniosku o wprowadzenie zmiany właścicielami nieruchomości o nr 2236 są na prawach wspólności majątkowej małżeńskiej T. M. oraz A. M. Wnioskujące o wprowadzenie zmian Stowarzyszenie oparło swe żądanie m.in. na kopiach dokumentów powstałych przed założeniem w roku 1972 r. operatu ewidencji gruntów, a dotyczących podziału parceli gruntowej nr 17. Te dokumenty nie mogły stanowić podstawy wydania decyzji korzystnej dla skarżącego Stowarzyszenia. Należy bowiem podkreślić, iż podstawę wpisu danych ewidencyjnych może stanowić najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 645/11, LEX nr 1153226). Nie budzi najmniejszych wątpliwości, iż żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, oparte na dokumentach wcześniejszych niż wpisy dokonane w księdze wieczystej, nie jest w stanie podważyć stanu prawnego nieruchomości. To żądanie można skutecznie realizować w innych postępowaniach bowiem organ ewidencyjny nie posiada kompetencji do kształtowania stanu prawnego nieruchomości. Przykładem środka prawnego, o którym mowa powyżej jest powództwo o uzgodnienie stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym złożone na zasadzie art. 10 u.k.w.h. WSA w niniejszym składzie podziela w tym miejscu stanowisko WSA w Łodzi wypowiedziane w wyroku z dnia 11 lipca 2011 r. o sygn. akt III SA/Łd 411/12 (LEX nr 1229094), iż ewidencja gruntów i budynków odzwierciedla stan aktualny, nie służy zaś ewidencjonowaniu wszystkich dokumentów historycznie związanych ze stanem własnościowym gruntów, co oznacza, że nie można dokonywać zmian na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których następowały kolejne czynności odzwierciedlone w ewidencji. Podobnie o wprowadzeniu zmiany nie mogła zadecydować analiza geodety, na którą powołuje się strona skarżąca w treści skargi do WSA. Potwierdza ona wyłącznie stan sporu prawnego pomiędzy Stowarzyszeniem a aktualnymi właścicielami działki co do prawa jej własności. Właściciele działki nr 2236/1 w toku postępowania administracyjnego konsekwentnie nie wyrażali zgody na wprowadzenie zmian wnioskowanych przez skarżące stowarzyszenie. Twierdzili oni, że zmiana osoby właściciela może nastąpić wyłącznie w wyniku nabycia w/w działki przez Stowarzyszenie. Wobec zaistniałego sporu o zasięg prawa własności pomiędzy właścicielami działki o nr 2236/1, a skarżącym Stowarzyszeniem w zakresie stanu prawnego tej działki, organ prowadzący ewidencje gruntów i budynków nie był uprawniony do tego aby uwzględnić zgłoszony przez stronę postępowania wniosek o wprowadzenie zmiany podmiotowej. Nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości stanowisko organów, iż ewidencja gruntów i budynków jest wyłącznie odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości, co oznacza że organ prowadzący ten publiczny swymi działaniami nie jest uprawniony do kształtowania nowego stanu prawnego, czyli stanu wynikającego z dokumentów wymienionych w zacytowanym wyżej § 12 rozporządzenia. Słusznie podnosi WINGiK w odpowiedzi na skargę, iż w razie powstania sporu powinno najpierw dojść do jego rozstrzygnięcia w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia stanu wynikającego z zapadłego w tym procesie wyroku. Strona skarżąca nie może domagać się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów z pominięciem rozstrzygnięcia sporu o własność działki nr 2236/1. Innymi słowy, dopiero rozstrzygnięcie tego sporu pozwoli dokonywać ewentualne zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Jego zaistnienie, uniemożliwia wprowadzenie zmian podmiotowych nie tylko na wniosek jak i z urzędu na podstawie § 46 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Z tych przyczyn wszystkie z podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów okazały się bezzasadne. Sąd nie będąc związany zarzutami skargi, nie dostrzegł takich nieprawidłowości, które musiałyby skutkować uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji WINGiK. Wobec tych okoliczności orzeczono o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło