II SA/Rz 340/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Maria Piórkowska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata M. S. z Kancelarii Adwokackiej ul. [...], [...] wynagrodzenie w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł / słownie : dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 / słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...] orzekającą o wymeldowaniu W. M. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w B. W podstawie prawnej Wojewoda wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] października 2011 r. W. M. zwrócił się do Wójta Gminy w P. o wymeldowania jego brata W. M. z lokalu znajdującego się przy ul. [...] w B. Wnioskodawca wskazał, że w wyniku postępowań sądowych dotyczących spadku po rodzicach został właścicielem tej nieruchomości ze spłatą na rzecz brata, którą wykonał. Podał, że brat obecnie przebywa w zakładzie karnym, gdzie odbywa karę pozbawienia wolności za zabójstwo ojca. Wcześniej był karany za groźby karalne wobec niego i ojca. Podał, że groźby te spełnił wobec taty. Ewentualne przebywanie w mieszkaniu przez brata stanowić może zagrożenie dla niego i członków jego rodziny. Po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., Nr [...] Wójt Gminy [...] orzekł o wymeldowaniu W. M. s. G. ur. [...] r. w S., z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w B. Organ wskazał, że z zebranego materiału dowodowego, w tym z wyroków sądów powszechnych wynika, że W. M. w dniu [...] marca 2001 r. dokonał zabójstwa swojego ojca G. M. w domu w B., ul. [...], w którym obydwaj zamieszkiwali. Za powyższy czyn wyżej wymieniony został skazany na karę 25 lat pozbawienia wolności. Od [...] marca 2001 r. przebywał on najpierw w areszcie, a następnie osadzony został w Zakładzie Karnym w R. Termin końca obywania kary przypada na dzień [...] marca 2026 r. Organ uznał, że zostały spełnione przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. opuszczenie lokalu miało charakter trwały. W. M. nie przebywa w przedmiotowym lokalu już 10 lat i przez najbliższe 15 lat przebywać tam nie będzie. Co istotne wyżej wymieniony opuścił mieszkanie w wyniku własnych bezprawnych działań. W. M. odwołał się od tej decyzji i w obszernym uzasadnieniu zakwestionował zasadność wydanego rozstrzygnięcia oraz powoływanie się w uzasadnieniu na wyroki karne sądów powszechnych. Odwołujący podkreślił, że jest niewinny. Po przeprowadzeniu postępowania wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewoda wskazał, że rozpatrując odwołanie ustalał, czy zostały spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Organ podał, że W. M. jest właścicielem budynku przy ul. [...] w B. (postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...].12.2010 r., sygn. akt [...] o dziale spadku po B. M., postanowienie Sądu Okręgowego w T. z dnia [...].01.2011 r., sygn. akt [...]). W. M. nabył także w całości spadek po swym ojcu G. M., zmarłym w dniu [...] marca 2001 r. (postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] marca 2006 r., sygn. akt [...], postanowienie Sądu Okręgowego w T. z dnia [...].12.2006 r., sygn. akt [...]). Organ ustalił również, że W. M. mieszkał w budynku przy ul. [...] w B. wraz ze swoim ojcem G. M. Mieszkanie opuszczał, gdy wyjeżdżał do Włoch w celach zarobkowych. W dniu [...] marca 2001r. wrócił z Włoch, wówczas zabił ojca, a w dniu następnym tj. [...] marca 2001 r. został zatrzymany przez funkcjonariuszy Policji. W lokalu tym nie zamieszkał już ponownie, gdyż został aresztowany (postanowienie Sądu Okręgowego w T. z dnia [...] kwietnia 2001 r., sygn. akt [...]). W lokalu tym przebywał tylko w trakcie konfrontacji, gdzie został dowieziony przez funkcjonariuszy Policji. Następnie Sąd Okręgowy w T. wyrokiem z dnia [...] czerwca 2004 r., sygn. akt [...] skazał go za popełnienie wyżej opisanego przestępstwa na karę 25 lat pozbawienia wolności. W wyroku tym zapisano wyraźnie, że rzeczywiste pozbawienie wolności W. M. nastąpiło w dniu [...] marca 2001r. Po rozpatrzeniu apelacji Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...] utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca 2004 r. Organ wskazał, także, że z pisma Dyrektora Zakładu Karnego w R. z dnia [...] stycznia 2012 r. wynika, że W. M. karę pozbawienia wolności odbywa od dnia [...] marca 2001 r., a jej przewidywany koniec przypada na dzień [...] marca 2026 r. Wojewoda podał, że powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie wyjaśnień W. M. oraz zeznań J. P. i E. M. oraz wyżej wskazanych dokumentów. Potwierdzają one jednoznacznie, że do dnia popełnienia przestępstwa W. M. zamieszkiwał w budynku przy ul. [...] w B. Zatrzymanie w dniu [...] marca 2001 r. W. M. w związku z zabójstwem G. M. i osadzenie go w areszcie śledczym, a potem w zakładzie karnym doprowadziło do tego, że przestał zamieszkiwać w ww. lokalu. Wojewoda powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (Dz.U. z 2002 r., Nr 78, poz. 716) wskazał, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobycie osób, w więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Zameldowanie w lokalu służy celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu (art. 9 ust. 2 b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Organ odwoławczy podniósł, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że W. M. opuścił w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych miejsce stałego pobytu w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w B. Choć opuszczenie lokalu było spowodowane aresztowaniem, to W. M. sam do niego doprowadził poprzez dokonanie zabójstwa. Powołując się na wyrok NSA z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1251/06 organ podał, że opuszczenie lokalu w związku z aresztowaniem nie jest zawsze przeszkodą do wymeldowania osoby z pobytu stałego. Jeżeli takie opuszczenie lokalu w związku z aresztowaniem jest konsekwencją popełnionego przez osobę objętą wnioskiem o wymeldowanie przestępstwa na osobie, która dysponowała mieszkaniem, to powinno nastąpić wymeldowanie. Z punktu widzenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych istotne znaczenie ma aby opuszczenie lokalu miało charakter trwały. Prawomocnie orzeczona kara 25 lat pozbawienia wolności powoduje, że uznać należy, że opuszczenie lokalu przez zameldowanego mało charakter trwały. Wojewoda odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu, podał, że nie może kwestionować prawomocnych skazujących wyroków sądowych, gdyż są one wiążące dla organów administracji publicznej. Organ nie posiada także kompetencji do zapoznawania się z dowodami ze sprawy karnej. Dodatkowo organ podał, że W. M. został na mocy prawomocnego nakazu karnego z dnia [...] marca 2000 r., sygn. akt [...] wydanego przez Sąd Rejonowy w S. skazany na karę 50 stawek dziennych grzywny, przy ustaleniu jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł za przestępstwo grożenia pozbawieniem życia G. M. i W. M. w taki sposób, że groźby te wzbudziły u nich uzasadnione obawy, że zostaną spełnione. Jako uzasadniony i mający podstawy organ uznał wyrażony przez W. M. pogląd, że przebywanie z odwołującym w jednym domu uważa za zagrożenie dla siebie i członków rodziny. Nadto W. M. jest właścicielem budynku przy ul. [...] w B. i już tylko z tego tytułu może nie życzyć sobie obecności innych osób. W. M. nie ma żadnego prawa podmiotowego do przedmiotowego budynku. Organ wskazał, że po ewentualnym opuszczeniu zakładu karnego W. M. może zwrócić się do Wójta Gminy [...] o przydzielenie lokalu socjalnego albo o udzielenie schronienia w schronisku dla bezdomnych. W. M. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na tę decyzję i nie wskazując kierunku jej weryfikacji zakwestionował powoływanie się przez organ na "prawomocne wyroki sądowe". Raz jeszcze podkreślił, że jest niewinny, a cała sprawa jest wynikiem "matactw i kłamstw" brata. Zarzucił, że prowadzone postępowanie jest stronnicze, a on sam został pozbawiony pomocy prawnej. Na poparcie twierdzeń powołał się na korespondencję z Sądem Najwyższym i organami prokuratury. Wskazał, że do dnia dzisiejszego nie wie co stało się z jego mieniem pozostawionym w miejscowości [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm,/ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz.270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Podstawą materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm./. Z przepisu art. 15 ust. 1 powołanej wyżej ustawy wynika, że osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Z kolei ust. 2 tego przepisu stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że przesłankami opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przywołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 2 ustawy jest dobrowolność oraz gdy opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu ma charakter trwały. Wskazać nadto należy przepis art. 9 ust. 2b w/w ustawy, w świetle którego zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. W tym stanie prawnym, zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie bezspornym między stronami jest, że skarżący, wyrokiem Sądu Okręgowego w T. z dnia [...] czerwca 2004 r., sygn. akt [...] skazany został za czyn z art. 148 § 1 kk na karę 25 lat pozbawienia wolności z zaliczeniem pozbawienia wolności od dnia [...] marca 2001 r. Wyrokiem z dnia [...] września 2004 r., sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w R. utrzymał ten wyrok w mocy. Jak wynika z treści art. 11 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Prawidłowo zatem orzekające w sprawie organy oceniły, że skoro przyczyną opuszczenia lokalu była orzeczona kara 25 lat pozbawienia wolności wynikająca z popełnienia zbrodni na szkodę właściciela tego lokalu, to nie została naruszona przesłanka dobrowolności, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Taka interpretacja znajduje uzasadnienie w orzecznictwie sadowoadministracyjnym, w tym również w przywołanym przez organ wyroku NSA z dnia 26 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1251/06, a także w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 4 sierpnia 2011 r. II SA/Bk 196/11. W tym stanie sprawy zasadne jest stanowisko organów przyjmujące, że zaistniały przesłanki do wymeldowania skarżącego z mieszkania położonego w B. ul. [...], albowiem okres jego nieobecności znacznie przekracza 3 miesiące, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zaś zawinione przez skarżącego umyślne, kierunkowe działanie i w konsekwencji orzeczona przez sąd prawomocnym wyrokiem długotrwała kara pozbawienia wolności, nie narusza przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu. Sąd nie odnosi się do pozostałych zarzutów skarżącego jako wydanych w innym postępowaniu, jak i w innym przedmiocie. W tym stanie rzeczy, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po złożeniu przez pełnomocnika oświadczenia, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani też w części.