II SA/Rz 345/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ SO (del.) Ewa Partyka Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 25 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] na rzecz skarżącego A. S. kwotę 20 zł /słownie: dwudziestu złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr 8/2010 Komendant Wojewódzki Policji /dalej: KWP / uchylił decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] marca 2006 r. [...] w sprawie cofnięcia A. S. wypłaty równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego. W podstawie prawnej skarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ dalej: k.p.a. oraz art. 91 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz.U. nr 43, z 2007 r., poz. 277 ze zm./. Uzasadniając decyzję KWP podkreślił, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, jednak decyzja powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego, dlatego organ działając z urzędu uchylił rozstrzygnięcie Komendanta Powiatowego Policji w [....]. Organ odwoławczy wskazał, że uprawnienie do równoważnika pieniężnego za remont lokalu mieszkalnego dla emeryta czy rencisty policyjnego nie wynika z treści art. 91 ust. 1 ustawy o Policji. Świadczenie takie przyznawane było na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, które określa zasady przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania równoważnika pieniężnego. Z dniem 1 stycznia 2006 r. w tym rozporządzeniu zmieniano przepisy, pozbawiając emerytów prawa do takiego świadczenia. Oznacza to, że po tej dacie brak było podstaw prawnych do wypłaty równoważnika dla policyjnego emeryta. W takim stanie prawnym Komendant Powiatowy Policji w [...] był zobowiązany wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do równoważnika pieniężnego z powołaniem się na § 6 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. przy czym ta podstawa orzekania jest skutkiem uchylenia § 8, który wprost regulował sytuację policjanta emeryta. Dodatkowo organ wskazał, że Komendant Powiatowy Policji w [...] powinien rozważyć konieczność wyeliminowania decyzji w trybie właściwym w k.p.a. Z rozstrzygnięciem KWP nie zgodził się A. S. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu skarżącej wskazał, że skarżona decyzja narusza przepisy prawa przez wskazanie błędnej podstawy cofnięcia uprawnień do równoważnika pieniężnego. Zdaniem skarżącego takiego rozstrzygnięcia nie można opierać na treści § 6 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r., gdyż w jego sprawie nie doszło do zmiany warunków, które stanowią przesłankę przyznania prawa do równoważnika. Zmiana rozporządzenia polegająca na skreśleniu § 8, dającego policjantom emerytom uprawnienie do równoważnika nie może prowadzić do pozbawienia tego uprawnienia tych wszystkich, którzy nabyli takie uprawnienie przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Stanowisko takie wprost wynika z utrwalonej linii orzeczniczej i nie jest kwestionowane w nauce prawa. Dla wsparcia tego fragmentu skargi skarżący przywołał stosowne orzecznictwo sądowe i poglądy doktryny. Biorąc pod uwagę powyższe skarżący zarzucił bezprawność wydanych decyzji i zażądał uchylenia rozstrzygnięcia objętego skargą. Odpowiadając na skargę KWP wniósł o jej oddalenie wskazując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając sprawy nie są związane zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy orzekają w granicach danej sprawy. W rozpoznawanej sprawie stan faktyczny był następujący. Pismem z dnia 9 marca 2006 r., [...] uznanym przez KWP w skarżonym rozstrzygnięciu za decyzję, Komendant Powiatowy Policji w S. stwierdził, że z dniem 1 stycznia 2006 r. brak jest podstaw do wypłaty A. S. równoważnika za remont zajmowanego mieszkania. Skarżący wnioskiem z dnia 2 grudnia 2008 r. wystąpił do tego Komendanta z żądaniem wypłaty równoważnika za lata 2006 – 2008. W odpowiedzi uzyskał stanowisko Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 17 grudnia 2008 r., z treści którego wynika, że po dniu 1 stycznia 2006 r., brak jest podstaw dla wypłacania takiego świadczenia dla policjantów emerytów. Na to pismo A. S. złożył skargę do KWP. Organ odpowiedział skarżącemu pismem z 9 lutego 2009 r., po czym wnioskodawca wystąpił ze skargą na bezczynność Komendanta Powiatowego Policji w [...] Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt II SAB/Rz 11/09 oddalił ją. Równocześnie w tej samej dacie ten Sąd rozpoznawał skargę A. S. na decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [....]. Wyrokiem z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 293/09 odrzucono skargę ze względu na niewyczerpanie trybu instancyjnego. Skarżący w dniu 28 października 2009 r. wniósł odwołanie od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia 9 marca 2006 r., [...], W dniu 12 grudnia 2009 r. A. S. wystąpił do Komendanta Powiatowego Policji w [...] z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dołączając do niego odwołanie z tej samej daty, a treści identycznej z odwołaniem złożonym w dniu 28.10.2009 r. Skarga A. S. zasługuje na uwzględnienie. Poza sporem pozostaje stwierdzenie, że WSA w Rzeszowie w uzasadnieniu postanowienia odrzucającego skargę stwierdził, że z dniem uprawomocnienia się postanowienia skarżącemu otworzy się procesowa możliwość żądania przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i rozpoznania środka odwoławczego przez KWP. To ustalenie jest dla organu i Sądu wiążące, zatem wszelkie działania organu odwoławczego muszą być wiązane i odnoszone do prawomocności postanowienia odrzucającego skargę. Z tego punktu widzenia muszą podlegać ocenie czynności procesowe dokonane przez skarżącego. Zauważyć trzeba, że po wyroku WSA z dnia 27 października 2009 r., sygn. akt II SA/Rz 293/09 skarżący złożył odwołanie, a w dniu 12 grudnia 2009 r. odwołanie i wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. KWP przyjmuje w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że odwołanie zostało złożone w terminie, gdyż termin podlega przywróceniu z urzędu, na podstawie stanowisko zaprezentowanego przez Sąd w uzasadnieniu postanowienia. Sąd nie podziela takiego stanowiska. Termin uchybiony może być przywrócony tylko na wniosek zainteresowanego. Art. 58 § 1 k.p.a. nie pozostawia w tej kwestii żadnych wątpliwości. Z uzasadnienia postanowienia Sądu z dnia 27 października 2009 r. nie wynika konieczność przywracania terminu czy też sugestia, że termin nie został uchybiony. Sąd wskazał tylko od jakiego momentu skarżący ma prawo skorzystać z dyspozycji art. 58 k.p.a., zatem z jakim momentem rozpoczyna bieg termin do przywrócenia terminu. Reasumując stwierdzić należy, że w sprawie A. S. nie ma formalnej możliwości rozpoznania odwołania, bez wypowiedzenia się co do przywrócenia terminu. Dopiero orzeczenie w tej materii otwiera drogę do podejmowania dalszych czynności w postępowaniu odwoławczym. Ponieważ KWP rozpoznał odwołanie bez rozstrzygania o uchybionym terminie, to dopuścił się rażącego naruszenia przepisów postępowania art. 134 k.p.a. w związku z art. 129 § 2 k.p.a. Sąd dopatruje się także naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Przepis ten pozwala organowi odwoławczemu uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie, ale konsekwencją takiego orzeczenia musi być merytoryczne orzekanie bądź umorzenie postępowania przez organem pierwszej instancji. Decyzja będąca przedmiotem skargi takiego rozstrzygnięcia nie zawiera co pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu. Z tego powodu Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł o kosztach postępowania.