II SA/Rz 36/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024 r. wniosku K. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. . na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 14 listopada 2023 r. nr SKO.402.ŚO.1817.28.2023 w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - postanawia – odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. II SA/Rz 36/24 UZASADNIENIE Decyzją z 14 listopada 2023 r. nr SKO.402.ŚO.1817.28.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z 24 lipca 2023 r. nr GKM.VI.6220.3.2021/2023 o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Wydobywanie kruszywa naturalnego (piasku) ze złoża w miejscowości D., w celu utworzenia zbiornika retencyjno-rekreacyjnego w granicach działek nr ewid. [...], [...], [...] obręb D., gmina Z.". Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję złożył K.G. Poza zarzutami dotyczącymi decyzji skarżący zwrócił się o wstrzymanie jej wykonania z uwagi na wystąpienie przesłanki trudnych do odwrócenia skutków w postaci następstw wynikających z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną wniosku skarżący wskazał art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.") oraz art. 86f ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r. poz. 1094 ze zm. – dalej: "ustawa środowiskowa"). W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że umożliwienie realizacji przedsięwzięcia spowodowałoby nieodwracalne skutki w lokalnym środowisku, co czyni złożony wniosek zasadnym. W odpowiedzi na skargę SKO w Tarnobrzegu nie uznało by zaistniały przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art.61 § 3 P.p.s.a.). Z kolei zgodnie z art. 86f ust. 1 ustawy środowiskowej, do skargi na decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach stosuje się przepis art. 61 § 3 P.p.s.a., z tym, że przez trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w tym przepisie, rozumie się następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wydano zaskarżoną decyzję. W myśl natomiast art. 86f ust. 2a ustawy środowiskowej sąd może wstrzymać wykonanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że trudne do odwrócenia skutki, o których mowa w ust. 1, nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zgodnie z art. 86f ust. 2 ustawy środowiskowej został rozpoznany przez Sąd na rozprawie. Z przytoczonych przepisów wynika, że z jednej strony przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji środowiskowej jest "znaczna szkoda", przez którą należy rozumieć taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia (por. postanowienia NSA: z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. II OZ 1026/12, LEX nr 1248494; z dnia 26 października 2012 r., sygn. II OSK 1841/12, LEX nr 1240712). Z drugiej strony przesłanką uzasadniającą udzielenie ochrony tymczasowej są trudne do odwrócenia następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, które nastąpią w konsekwencji określonego w skardze naruszenia prawa lub interesu prawnego. Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący wskazać na konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 P.p.s.a. Z redakcji tego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane (zob. postanowienie NSA z 8 listopada 2022 r., II OSK 2321/22, LEX nr 3433102). Należy przy tym dodać, że dodać, że rozpatrując wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd nie ocenia, czy decyzja ta jest wadliwa i należy ją wyeliminować z obrotu prawnego, lecz czy wykonanie tej ostatecznej decyzji przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego może spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku w którym decyzja zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego). Skarżący uzasadnił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji argumentacją powołaną w uzasadnieniu skargi, konkludując, że "wydana decyzja poprzez umożliwienie realizacji przedsięwzięcia spowodowałaby nieodwracalne skutki w lokalnym środowisku". Zasadnicze zarzuty skargi sprowadzają się do braku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko, który umożliwiałby jednoznaczne zweryfikowanie zagrożeń jakie lokalizacja przedsięwzięcia niesie dla lokalnej społeczności oraz środowiska. Teren przedsięwzięcia znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie wału przeciwpowodziowego, za którym w odległości ok. 200 m przepływa rzeka S. W ocenie skarżącego zwiększoną filtracja wody wywołana wybieraniem materiału ziemnego tuż za wałem, a także intensywność użytkowania drogi dojazdowej do kopalni znajdującej się na samym wale mogą doprowadzić do jego osłabienia , a w konsekwencji przerwania w razie wezbrania wód. Podkreśla też uciążliwości związane ze stałą eksploatacją kruszywa – takie jak hałas, wibracje, pyły, opary imitowane przez maszyny i pojazdy transportujące – dla mieszkańców oraz nieodwracalne zniszczenie ekosystemu, w którym występują interesujące formy przyrodnicze – rośliny bagienne, ptaki, gady. W ocenie Sądu skarżący nie przedstawił argumentacji uprawdopodobniającej wystąpienie przesłanek wytrzymania zaskarżonej decyzji. Jeśli chodzi o kwestie związane z zagrożeniem powodziowym, w toku postępowania wykonano dodatkowe badania modelowe wpływu projektowanej inwestycji na bezpieczeństwo lewego wału rzeki S. Wyniki załączonej opinii geotechnicznej i hydrogeologicznej wskazują, że dla warunków gruntowo-wodnych występujących w podłożu analizowanego odcinka wału, ryzyko uaktywnienia się ruchów osuwiskowych zagrażających stateczności wału przeciwpowodziowego jest bardzo mało prawdopodobne. Konkluzja jest taka, że przy zachowaniu pasa ochronnego rozpoczęcie eksploatacji kruszywa nie będzie miało negatywnego wpływu na stateczność i szczelność wału przeciwpowodziowego. Podobnie, akta sprawy wskazują, że inwestycja nie wpłynie na drożność korytarza ekologicznego oraz korytarzy migracyjnych wzdłuż rzeki S. Ponadto pokreślenia wymaga, że okoliczności powoływane przez skarżącego odnoszą się przede wszystkim do skutków związanych z eksploatacją przedsięwzięcia, a nie z jego realizacją. Trudne do odwrócenia skutki wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia obejmują przede wszystkim trudne do odwrócenia następstwa występujące na etapie realizacji przedsięwzięcia, a nie na etapie jego eksploatacji. Ciężar oceny odwracalności skutków eksploatacji inwestycji przeniesiony został zaś na kolejne etapy procesu inwestycyjnego (por. postanowienie NSA z 2.03.2023 r., III OZ 95/23). Reasumując, skarżący nie przedstawił okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie ostatecznej decyzji środowiskowej przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego spowoduje znaczną szkodę lub doprowadzi do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Nawet negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko samo w sobie nie uzasadnia udzielenia ochrony tymczasowej. Jak podkreślił WSA w Gorzowie Wielkopolskim w postanowieniu z dnia 7.03.2024 r., II SA/Go 19/24 (niepublikowane), norma z art. 86f ust. 2a ustawy środowiskowej ogranicza możliwość uwzględnienia wniosku o wstrzymanej wykonania zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach tylko do przypadków, w których przesłanki wstrzymania wykonania zostają spełnione w odniesieniu do prawa lub interesu prawnego skarżącego składającego wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej. Nie chodzi tu zatem o szeroko rozumiane następstwa wynikające z podjęcia realizacji przedsięwzięcia, dla którego wydano zaskarżoną decyzją, a więc wszelkie następstwa dla środowiska, ale tylko następstwa będące skutkiem potencjalnego naruszenia prawa lub interesu prawnego skarżącego (tak też NSA w postanowieniu z 28.11.2023 r., III OSK 2504/23). Z tych powodów Sąd nie uwzględnił wniosku, na podstawie art. 61 § 3 P,p.s.a. w zw. z art. 86f ust. 1 ustawy środowiskowej.