II SA/Rz 365/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adw. A. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi M. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji publicznej drogi gminnej postanawia przyznać pełnomocnikowi skarżącego adw. A. S. tytułem kosztów udzielonej i nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 219,60 zł. (dwieście dziewiętnaście złotych 60/100), na którą składają się należna tytułem wynagrodzenia opłata w wysokości 180 zł. i naliczone od niej 22 % podatku od towarów i usług, tj. 39,60 zł. II SA/Rz 365/08 U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 18 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Rz 365/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę M. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. Nr [...], zaś wydanym w dniu 31 marca 2009 r. postanowieniem - w wyniku rozpoznania złożonego przez nią wniosku - przyznał jej prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. W dniu 4 czerwca 2009 r., wyznaczony i umocowany do reprezentowania skarżącej adw. A. S. przedłożył opinię w której oświadczył, iż po zbadaniu sprawy nie znalazł podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od w/w wyroku. W związku z tym wniósł jednocześnie o przyznanie wedle norm prawem przewidzianych wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną stronie z urzędu, które to wynagrodzenie nie zostało uiszczone ani w całości, ani w części. Stosownie do art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z regulacją zawartą w § 19 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) koszty tej pomocy obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Stawka minimalna w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w sprawie stanowiącej przedmiot zaskarżenia wynosi 240 zł. W drugiej instancji, jeżeli sprawy nie prowadził ten sam adwokat, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do jej wniesienia jest to 75 % tej stawki, nie mniej jednak niż 120 zł. (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b w/w rozporządzenia). Uwzględniając charakter sprawy, stopień jej zaawansowania i nakład pracy pełnomocnika obejmujący zapoznanie się z aktami sprawy oraz sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej przyznano tytułem opłaty za nieopłaconą pomoc prawną kwotę 180 zł. W sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, sąd podwyższa opłatę o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (§ 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia); zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) wynosi ona 22 %, co od kwoty 180 zł. daje 39,60 zł. Pełnomocnik skarżącego nie wykazał żadnych poniesionych przez siebie a związanych z udzieloną pomocą prawną wydatków. Ubocznie należy zwrócić uwagę na treść art. 243 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Oznacza to, iż taki wniosek jest dopuszczalny w każdym stadium postępowania sądowoadministracyjnego aż do czasu jego zakończenia prawomocnym wyrokiem (istotny jest moment złożenia wniosku a nie jego rozpoznania, co może nastąpić już po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie). Złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy nie ma też żadnego wpływu na bieg terminu do wniesienia środków zaskarżenia od orzeczeń sądu, jednakże strona która nie dotrzymała tego terminu z powodu oczekiwania na orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy, może skutecznie ubiegać się o jego przywrócenie z uwagi na brak jej winy w jego uchybieniu z tej przyczyny. Ponieważ postępowanie kasacyjne jest kontynuacją postępowania sądowoadministracyjnego, a wg § 2 art. 243 przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne, nieuprawniony i nie mający odzwierciedlenia w powołanych przepisach jest podniesiony przez pełnomocnika w opinii zarzut, iż "nie zostałem wyznaczony ani umocowany w sprawie rozważenia możliwości wniesienia skargi kasacyjnej", a dokonana analiza akt sprawy i sporządzona opinia są wyłącznie wynikiem "prośby" M. H. W żaden sposób nie przesądza o tym zawarte w piśmie ORA w Rzeszowie oraz postanowieniu Sądu z dnia 31 marca 2009 r. sformułowanie o wyznaczeniu pełnomocnika "w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody (...)" ani zakres udzielonego przez skarżącą umocowania, którą to interpretację w świetle powołanych przepisów należy uznać za nieuprawnioną. Ponieważ opinia w sprawie została jednak de facto sporządzona, pozostaje to bez znaczenia dla rozpoznania wniosku i przyznania wynagrodzenia za udzieloną skarżącej pomoc. W związku z powyższym na podstawie powołanych przepisów w związku z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.