II SA/Rz 365/11

z dnia 25 sierpnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 sierpnia 2011 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [..] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] [..] listopada 2010 r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]-brzegu na rzecz Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwo-wych [...] kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [..] listopada 2010 r. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...] jako przedstawiciel Skarbu Państwa wystąpił do Wójta Gminy [...] o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [..] grudnia 2008 r., nr [...], o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla P.G.E. [...] Sp. z o.o. z/s w [...] polegającej na budowie stacji elektroenergetycznej 110/15 kV wraz z urządzeniami i linii napowietrznej dwutorowej 110 kV dla zasilania stacji po trasie istniejącej linii napowietrznej 15 kV, przebudowie istniejącej linii napowietrznej 15 kV na kablową oraz wykonanie utwardzonej nawierzchni dojazdu, budowy zjazdu publicznego i zbiornika na ścieki w miejscowości Łazory na działkach ewidencyjnych nr: [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..], [..] i [..] z w miejscowości R. na działkach ewidencyjnych nr: [..], [..], [..] i [..]. W ocenie wnioskodawcy Wójt Gminy [..] dopuścił się naruszenia przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm. dalej: "u.p.z.p.") w zakresie, w jakim wymagają one przy wydawaniu w/w decyzji dokonania uzgodnień z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych – w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne lub leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Względem gruntu leśnego na działce nr [...] położonej w Łazorach uzgodnienia takiego z Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...] zaniechano i nie powiadomiono go o wydaniu w/w decyzji. W podstawie prawnej wznowienia skarżący powołał przepis art. 145 §1 pkt 6) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz .1071 z późn.zm.; dalej: "k.p.a."). Decyzją z dnia [..] listopada 2010 r., nr [...], Wójt Gminy [..] odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisy art. 149 §3 w zw. z art. 148 §1 k.p.a. i art. 60 ust. 1 u.p.z.p. W motywach rozstrzygnięcia podał, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania doręczono Nadleśniczemu Nadleśnictwa [...] w dniu [..] listopada 2008 r. Jemu też przesłano decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z wypisu skróconego z rejestru gruntów wynika bowiem, że właścicielem – zarządcą działki nr [..] jest Skarb Państwa - Nadleśnictwo [...], a nie Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych [...]. Stąd brak legitymacji Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...] do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a ponadto upłynął termin do jego wniesienia. Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...] decyzją z dnia [..] stycznia 2010 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (dalej: "SKO [...]" lub "Kolegium") utrzymało decyzję Wójta Gminy [...] w mocy, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepis art. 138 §1 pkt 1) k.p.a. Na uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia podano, że zgodnie z przepisami art. 148 §1 i §2 k.p.a. termin do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania wynosi jeden miesiąc od zdarzeń w nich określonych. Skuteczne wniesie podania z zachowaniem powyższych terminów wymaga w ocenie Kolegium od strony udowodnienia okoliczności wskazujących na ich dotrzymanie, natomiast organ właściwy w sprawie powinien poddać przedstawione dowody swobodnej ocenie. Wnioskodawca nie wykazał, aby w/w termin zachował. Niespełnienie wymagań z art. 148 k.p.a. powoduje, że organ nie dokonuje oceny przesłanek z art. 145 §1 k.p.a. uzasadniających wzruszenie decyzji ostatecznej. Ponadto Kolegium stwierdziło, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony i stwierdziło, że sam wnioskodawca nie uważał się za stronę składając podanie o wznowienie postępowania administracyjnego, ponieważ nie powoływał się na podstawę wznowienia określoną w przepisie art. 145 §1 k.p.a. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...]. Żądając uchylenia skarżonej decyzji SKO [...] oraz zasądzenia kosztów postępowania skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności wskazał na naruszenie przepisów art. 7, art. 8, art. 77 §1 i art. 80 w zw. z art. 148 k.p.a. przez nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nie zebranie istotnego dla sprawy materiału dowodowego dotyczącego terminu powzięcia przez skarżącego wiadomości o istnieniu ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [..] grudnia 2008 r. Następnie przedmiotem naruszenia uczyniono przepisy art. 28 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 i art. 5 ust.1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2004 r., nr 121, poz. 1266, z późn.zm.) przez ustalenie, że skarżącemu nie przysługuje w przedmiotowym postępowaniu status strony. Ostatecznie zarzucono naruszenia przepisu art. 145 §1 pkt 6) k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 3 pkt 6) u.p.z.p. przez przyjęcie, że w sprawie nie istniał obowiązek uzgodnienia przeznaczenia gruntów na cele nieleśnie i nierolnicze. Skarżący uznał, że organy nie przeprowadziły żadnego postępowania wyjaśniającego w zakresie przesłanki terminu z art. 148 k.p.a., pomimo wyjaśnień skarżącego, że o decyzji Wójta Gminy [...] dowiedział się dopiero w październiku 2010 r. W przypadku wątpliwości organu w zakresie zachowania terminu powinny one przeprowadzić postępowanie wyjaśniające. W kwestii legitymacji procesowej podano, że interes prawny i obowiązki, o którym mowa w art. 28 k.p.a., swoje źródło znajdują w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ponieważ zadania związane z ich ochroną mocą w/w ustawy powierzono dyrektorowi regionalnej dyrekcji lasów państwowych (art. 5 ust. 1 ustawy). Ochrona ta obejmuje również sprawy związane z przeznaczeniem w/w gruntów na cele niewolne i nieleśne. Stanowisko Kolegium o nie powołaniu się przez skarżącego na podstawę wznowienia związaną z niewystępowaniem w dotychczasowym postępowaniu jako strona bez własnej winy skarżący uznał za chybione, ponieważ przepisy k.p.a. nie wymagają wskazywania konkretnej podstawy prawej wznowienia. W odpowiedzi na skargę SKO [...] wniosło o jej oddalenie. Podniesione zarzuty skargi uznało za nieuzasadnione wskazując, że poza wymienionymi w k.p.a. podstawami wznowienia niezbędne jest także zachowanie przewidzianego w art. 148 §1 i §2 k.p.a. terminu do wniesienia podania, a których niedochowanie skutkuje odmową wznowienia postępowania bez badania przesłanek wznowienia. Kolegium podtrzymało stanowisko, że udowodnienie przesłanek zachowania terminu należy do wnioskodawcy. Rola organu sprowadza się jedynie do oceny przedstawionych dowodów. Wobec niedochowania terminu bez znaczenia w ocenie organu była ocena legitymacji procesowej wnioskodawcy oraz ustalenie, czy w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wymagane były wskazywane przez skarżącego uzgodnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego przez zastosowanie środków określonych w 145-149 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 p.p.s.a.). Przeprowadzona kontrola przemawia za zasadnością skargi, z przyczyn wziętych pod rozwagę przez Sąd z urzędu. Obie kontrolowane decyzje wydano w warunkach nieważności, a przyczyną tego było rozpatrzenie sprawy administracyjnej przy wadliwie ustalonym kręgu stron postępowania i kierowania wydanych decyzji do nieistniejących podmiotów prawnych – zmarłych osób fizycznych. Treść decyzji objętych skargą wskazuje, że każda z nich była doręczana stronom postępowania według listy nazw i nazwisk zamieszczonych w końcowych częściach decyzji. Zalegające w aktach administracyjnych dowody doręczeń wskazują, że niektórym z wymienionych jako strony podmiotom dokonanie doręczenia nie było możliwe z powodu śmierci adresata. Wobec stwierdzonej adnotacji pocztowej tej treści tut. Sąd z urzędu wystąpił do właściwych Urzędów Stanu Cywilnego o nadesłanie odpisów skróconych aktów zgonu wystawionych dla: L.W., F.D., A.W., J.K. i K.T. Z nadesłanych dokumentów zalegających w aktach sądowych wynika, że wymienione osoby zmarły przed dniem wniesienia przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...] podania o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Mimo to wszyscy w/w zostali ujęci jako strony postępowania w tzw. rozdzielniku decyzji o odmowie wznowienia postępowania, i tak traktowane przez organy obu instancji (s.3-4 decyzji SKO [..] z dnia [..].01.2011 r.; s.2 decyzji Wójta Gminy [..] z dnia [..].11.2010 r.). Informacje o śmierci niektórych z adresatów w/w decyzji zawierały już dowody doręczeń decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [..].11.2010 r., a to odnośnie L.W. i A.W., F.D. i K.T. Brak jest natomiast w ogóle dowodu próby doręczenia tej decyzji J.K. Pomimo takiego stanu faktycznego SKO [...] przystąpiło do rozpatrzenia wniesionego odwołania pomijając tę kwestię w ogólności, nie dążąc do ustalenia prawidłowego kręgu stron postępowania. Również na dowodach doręczeń decyzji SKO [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. kierowanych do J.K., F.D., L.W. i A.W., K.T. zamieszczone zostały adnotacje pocztowe o niemożliwości doręczenia pism z powodu śmierci adresatów. Stroną postępowania, którą na mocy art. 107 §1 k.p.a. należy obowiązkowo wymienić w każdej decyzji, może być tylko jeden z podmiotów prawa określony rodzajowo przepisem art. 29 k.p.a. Wśród nich wymienia się osobę fizyczną. Zasadniczo, z mocy art. 30 §1 k.p.a., zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron oceniać należy według przepisów prawa cywilnego. Z tego względu przyjąć należy, że stroną postępowania może być tylko istniejący podmiot prawa. Osoba fizyczna uzyskuje zdolność prawną, tj. zdolność do bycia stroną postępowania, w chwili urodzenia (zob. art. 8 §1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny, Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.), traci ją natomiast zawsze w chwili śmierci. Przestaje być wówczas podmiotem praw i obowiązków, które przechodzą na jej następców prawnych (zob. art. 922 §1 kodeksu cywilnego). Utrata podmiotowości prawnej powoduje, że dotychczasowa strona postępowania ipso iure przestaje nią być, a jej miejsce, zasadniczo, zająć powinni jej następcy prawni. Ma to szczególne znaczenia w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych. Świadczy to również o niemożliwości kierowania decyzji administracyjnej do podmiotu nieistniejącego. Rolą organu administracji publicznej właściwego do załatwienia danej sprawy administracyjnej jest każdorazowe ustalenie, na skutek czynności podejmowanych z urzędu (art. 6 i art. 7 k.p.a.), prawidłowego kręgu stron postępowania. Obowiązek ten wynika z ogólnej zasady postępowania administracyjnego zawartej w przepisie art. 10 §1 k.p.a., skoro ustawodawca przesądził o konieczności zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Obejmuje to nie tylko postępowanie zasadnicze, ale także prowadzone w trybach nadzwyczajnych. Biorąc pod uwagę charakter postępowania administracyjnego poddanego kontroli sądu administracyjnego ustalenia wymaga zatem prawidłowy krąg stron takiego postępowania. W postępowaniu o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stronami są poza inwestorem (art. 52 ust. 1 u.p.z.p.) co najmniej właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego (art. 53 ust. 1 u.p.z.p.). Ponadto mogą nimi być również inne podmioty prawa, jeżeli wykażą, że istnieje po ich stronie interes prawny lub obowiązek w rozumieniu art. 28 k.p.a. (art. 28 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 1 u.p.z.p.). Stanowisko to uzasadnione jest brakiem przepisu szczególnego w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyłączającym stosowanie przepisu art. 28 k.p.a., a przemawia za tym także obowiązek zawiadomień w drodze obwieszczeń (art. 53 ust. 1 u.p.z.p.). W sprawie o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną krąg podmiotów może być podmiotowo ukształtowany odmiennie od kręgu stron postępowania zasadniczego. W ocenie Sądu powinien on jednak obejmować co najmniej podmioty, które dotychczas występowały w sprawie w takim charakterze, a w przypadku utraty przez nie bytu prawnego (podmiotowości prawnej) - ich następcy prawni. Do kręgu stron postępowania zaliczyć należy także następców prawnych sukcesji praw majątkowych inter vivos. Stanowisko to podyktowane jest powyższym kryterium ustalania minimalnego kręgu stron zasadniczego postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, a to majątkowym, opartym na prawie własności i prawie użytkowania wieczystego. Są to prawa zbywalne i dziedziczne, zatem w sprawie powinien znaleźć zastosowanie na zasadzie analogi legis przepis art. 30 §4 k.p.a. Co prawda w okresie pomiędzy dniem ostateczności decyzji Wójta Gminy [...], a dniem wniesienia podania o wznowienie postępowania to nie było w toku, jednak wniesienie w/w podania wymagało od organów, zgodnie z art. 10 k.p.a., ustalenia aktualnego, prawidłowego kręgu stron postępowania. Zasada wynikająca z przepisu art. 30 §4 k.p.a. staje się więc wyraźną wskazówką, w jaki sposób to czynić. Skoro na skutek przeprowadzenia postępowania, po wznowieniu postępowania, istnieje możliwość wydania orzeczenia reformatoryjnego (art. 151 §1 pkt 2) k.p.a.) to niezbędne jest zapewnienie czynnego udziału w tak prowadzonej sprawie powyższym podmiotom. Zgodnie z przepisem art. 145 §1 pkt 2) p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję stwierdza jej nieważność w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z przepisu art. 156 §1 pkt 2) k.p.a. wynika natomiast, że stwierdza się nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Przymiot taki posiada decyzja, gdy jej treść pozostaje w oczywistej sprzeczności z przepisami, na podstawie których została wydana. Taka oczywista sprzeczność występuje m.in. gdy jako stronę określono podmiot nieistniejący i nie posiadający zdobności prawnej w rozumieniu art. 30 §1 k.p.a. Przypadek taki zachodzić będzie również, gdy organ wyższego stopnia, przed wydaniem decyzji na skutek rozpatrzenia odwołania, posiadając informację o możliwej śmierci strony postępowania, nie weryfikuje jej z urzędu i podejmuje decyzję o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy oraz poleca jej doręczenie temu nieistniejącemu podmiotów. Podobnie zagadnienie to jest oceniane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, m.in. w wyroku z dnia 24.11.2010r., sygn. akt I OSK 147/10; wyroku z 16.07.2010r., sygn. akt I OSK 1290/10, które Sąd także podziela. Jednocześnie Sąd stoi na stanowisku, że brak bytu prawnego podmiotu uznanego za stronę nie stanowi przesłanki z art. 156 §1 pkt 4) k.p.a., który ma zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy osoba, do której skierowano decyzję jako osoby nie będącej stroną w sprawie, istnieje. Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że obie kontrolowane decyzje dotknięte są powyżej scharakteryzowaną wadą prawną powodująca ich nieważność. Każda z nich została skierowana do kilku adresatów nieistniejących, nie mających podmiotowości prawnej, a tym samym nie mających zdolności prawnej, a przez to także zdolności procesowej. Treść aktów zgonu wskazuje, że niektóre z w/w osób zmarły na długo przed wydaniem objętej skargą decyzji Wójta Gminy [...] i pomimo posiadania wstępnych informacji o takich okolicznościach SKO [...] nie podjęło kroków w celu ich weryfikacji. Wskazane okoliczności powodują też, że postępowanie administracyjne przeprowadzono z pominięciem istniejących stron postępowania (następców prawnych), które bez własnej winy nie brały w nim udziału w rozumieniu art. 145 §1 pkt 4) k.p.a. Ta podstawa wznowienia postępowania administracyjnego ma jednak charakter względny (art. 147 k.p.a.), a przez to uchybienie takie wywiera względny wpływ na byt prawny decyzji administracyjnej i stwarza względną możliwość uchylenia przez Sąd kontrolowanej decyzji na podstawie art. 145 §1 pkt 1) lit. b) p.p.s.a., skoro wymaga ustalenia stanowiska pominiętych stron (art. 147 k.p.a.). Stwierdzić jednak należy, że skoro Sąd ustalił wadę kwalifikowaną mającą swoje źródło w samej decyzji, a nie w postępowaniu, w którym ją wydano, to koniecznym było stwierdzenie nieważności kontrolowanych decyzji, a nie ich uchylenie. Z podanych względów rozpatrywanie zarzutów dotyczących dotrzymania przez Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...] terminu do wniesienia podania, o którym mowa w art. 148 §1 i §2 k.p.a., jego legitymacji procesowej oraz konieczności przeprowadzenia wymaganych uzgodnień na etapie wydawania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, staje się przedwczesne. Wskazać jednak należy na wadliwość stanowiska organów o konieczności przedstawienia przez wnioskodawcę dowodów świadczących o zachowaniu terminu z art. 148 §1 i §2 k.p.a. oraz wyłącznie kontrolnej funkcji organów administracji publicznej w tym zakresie. Brak dla niego podstawy prawnej, zatem mając na względzie ogólną zasadę postępowania wyrażoną w art. 7 k.p.a. wymagać należy współdziałania w wyjaśnieniu tej okoliczności faktycznej wnioskodawcy oraz właściwego w sprawie organu. Jedynie niemożność przeprowadzenia dowodu z urzędu uprawnia organ do żądania od wnioskodawcy wykazania przedmiotowych okoliczności, a ustalenie ponad wszelką wątpliwość uchybienia w/w terminu stworzy podstawę do odmowy wznowienia postępowania. Wskazania wymaga, że w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych organem właściwym w tych sprawach jest, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 6) u.p.z.p., dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, a nie nadleśniczy (kompetencje tych podmiotów, w tym nadleśniczych, określa ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach, t.j. Dz.U. z 2011 r., nr 12, poz. 59 z późn.zm.). Kwestia oceny legitymacji Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych [...], jako organu właściwego w sprawie uzgodnień w podanym zakresie, w świetle przesłanek z art. 28 k.p.a., należy jednak na obecnym etapie postępowania do organów. Z podanych względów Sąd, orzekając na podstawie art. 145 §1 pkt 2) p.p.s.a. i art. 156 §1 pkt 2) k.p.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., stwierdził nieważność decyzji SKO [...] oraz decyzji Wójta Gminy [...]. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy ustalą prawidłowy krąg stron postępowania, zadbają aby orzeczeń nie kierować do podmiotów nieistniejących, przeprowadzą postępowanie w kierunku ustalenia zachowania terminu z art. 148 §1 i §2 k.p.a. oraz ocenią legitymację skarżącego do występowania w sprawie w charakterze strony. Uwzględnią też aktualny stan prawny, w szczególności w zakresie przepisów procesowych. Sąd nie orzekał o klauzuli ochrony tymczasowej, ponieważ kontrolowane decyzje nie podlegają wykonaniu. Sąd z urzędu rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 119 pkt 1) w zw. z art. 120 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 §1 i art. 210 §2 p.p.s.a.