II SA/Rz 366/04
WyrokWSA w Rzeszowie2005-07-06
Skład orzekający: Marian Ekiert, Anna Lechowska, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego stwierdzająca brak podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej z powodu braku materiału dowodowego, zamiast odmowy uchylenia lub uchylenia i wydania nowej decyzji, jest decyzją wydaną bez podstawy prawnej, co może prowadzić do stwierdzenia jej nieważności?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu odwoławczego, która stwierdziła brak podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej z powodu braku materiału dowodowego, zamiast zastosowania art. 151 § 1 k.p.a. (odmowa uchylenia lub uchylenie i wydanie nowej decyzji), została wydana bez podstawy prawnej. Ponadto, organ I instancji nie zapewnił stronom czynnego udziału w postępowaniu, co stanowi rażące naruszenie prawa. W związku z tym, obie zaskarżone decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. P. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Prezydenta Miasta w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z prawem decyzji z 1968 r. o pozwoleniu na budowę składu opału. Skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z 1968 r. lub wznowienia postępowania, wskazując na brak udziału współwłaścicieli w pierwotnym postępowaniu. Postępowanie wznowiono, jednak organy nie odtworzyły akt ani nie ustaliły, czy współwłaściciele brali udział w pierwotnym postępowaniu. W efekcie, decyzja Prezydenta Miasta stwierdziła brak podstaw do uchylenia decyzji z 1968 r. i odstąpiła od stwierdzenia naruszenia prawa z powodu braku materiału dowodowego. Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta, ale sam również stwierdził brak podstaw do uchylenia decyzji z 1968 r. i brak podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa z powodu braku materiału.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lutego 2004 r. Ponadto, sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert, Sędziowie Sędzia NSA Anna Lechowska,, Asesor WSA Jolanta Ewa Wojtyna, Protokolant sek. sąd. Teresa Tochowicz, po rozpoznaniu w dniu 06 lipca 2005 na rozprawie sprawy ze skargi B. P. na decyzję Wojewoda [...] z dnia [...] marca 2004 Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niezgodności decyzji z prawem we wznowionym postępowaniu I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej B. P. kwotę 200 (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 366/04
U z a s a d n i e n i e
Prezydent Miasta P. decyzją [...] z dnia [...] lutego 2004 roku , działając na podstawie przepisu art. 151 par.2 w zw. z 146 par.1 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania w oparciu o postanowienie z [...] maja 2003 roku [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] września 1968 roku [...] udzielającą P. Spółdzielni Mieszkaniowej w P. pozwolenia na budowę obiektu składu opału i żużla, jako dobudowy do istniejącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. T. [...] w P. w odległości 0,55 m od budynku mieszkalnego nr 3 :
s t w i e r d z i ł ,że nie można uchylić w/w decyzji na skutek okoliczności wynikającej z art. 146 par.1 k.p.a. i jednocześnie o d s t ą p i ł od stwierdzenia, iż wymieniona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego z uwagi na brak materiału dowodowego sprawy stanowiącego przedmiot postępowania.
W uzasadnieniu organ przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 7 marca 2003 r. S.A./Rz 1/02 oddalający skargę M.P.E.C. Sp. z .o.o. w P. na decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] października 2001 [...] odmawiającą B. P. działającej imieniem własnym i Z. D. oraz M. P. wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie decyzji [...] z [...]września 1968. Kierując się stanowiskiem NSA Prezydent Miasta P. postanowieniem z [...] maja 2003 [...] wznowił postępowanie w sprawie. Prowadząc postępowanie w kierunku uzupełnienia materiału dowodowego sprawy zakończonej decyzją z 26 września 1968 r. organ stwierdził brak przedmiotowych akt w zasobach archiwum Urzędu Miasta P. i Archiwum Państwowego . Postępowanie w sprawie odtworzenia zniszczonych akt administracyjnych zakończyło się postanowieniem z [...] stycznia 2004 roku [...] stwierdzającym niemożność odtworzenia akt sprawy. Postanowienie to stało się ostateczne w dniu 10 lutego 2004 roku.
Odwołanie od decyzji wniosła B. P. imieniem własnym i K. P.–K., Z. D. i M. P., współwłaścicielek budynku przy ul. T. [...] w P.. Zarzuciła, że odstąpienie w pkt 2 decyzji od stwierdzenia, że decyzja z [...] września 1968 roku wydana została z naruszeniem prawa jest krzywdzące dla odwołujących. Organ I instancji dysponował materiałem potwierdzającym fakt zawilgocenia ściany bocznej budynku przy ul. T. [...]. Na wniosek współwłaścicieli budynku, Zrzeszenie Współwłaścicieli w P. poniosło w 1999 roku znaczne koszty związane z osuszaniem budynku, co uszczupliło skromne zasoby finansowe współwłaścicieli. Środki te mogły być przeznaczone, n.p. na wymianę okien , lub inne potrzeby. Pozbawienie współwłaścicieli możliwości wystąpienia do Sądu Rejonowego z roszczeniami z tytułu odszkodowania za szkody wyrządzone przez obiekt stanowiący własność MPEC, stanowi naruszenie art. 7 k.p.a.
Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda decyzją [...] z dnia [...] marca 2004 roku uchylił zaskarżoną decyzję i:
1) stwierdził, że nie można uchylić decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydział Budownictwa ,Urbanistyki i Architektury z dnia [...] września 1968 roku [...] na skutek okoliczności o których mowa w art. 146 par.1 k.p.a. ponieważ od dnia jej wydania upłynęło ponad 35 lat,
2) stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż decyzja wymieniona w pkt.1 wydana została z naruszeniem prawa z uwagi na brak materiału dokumentacyjnego sprawy.;
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że stosownie do oceny prawnej wyrażonej przez NSA, organ I instancji wydał postanowienie o wznowieniu postępowania. Następnie podjął działania dowodowe w kierunku odtworzenia akt dotyczących decyzji z [...] września 1968 roku. Zarzuty zawarte w odwołaniu nie mogą zostać uwzględnione, a zaskarżona decyzja zawiera jedynie wadliwość formalną odnoszącą się do powołania w sentencji podstawy prawnej z art. 151 k.p.a. Nie należało odstąpić od stwierdzenia naruszenia prawa, bowiem ustawodawca ogranicza rolę organu administracji publicznej do "stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa".
Prawidłowo natomiast organ I instancji wznowił postępowanie postanowieniem z dnia 19 maja 2003 roku, bowiem współwłaściciele udowodnili, że w dniu wydania decyzji z dnia 26 września 1968 roku oni i ich poprzednicy prawni mieli uprawnienia strony. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z przesłanką z art. 146 par.1 k.p.a., skoro zatem od doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat, organ nie może uchylić decyzji z przyczyn podanych w art. 145 par.1 pkt. 3-8 k.p.a. które stanowiły podstawę wznowienia postępowania. Zgodnie z przepisem art. 151 par.2 k.p.a. organ administracji ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazuje okoliczności z powodu których nie uchylił tej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. P. zaskarżyła decyzję II w pkt 2. Zarzuciła, że wyłączenie współwłaścicieli, jako stron w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] września 1968 r. pozbawiło ich możliwości wpływu na jej wydanie. Współwłaściciele monitują od 1988 r. Spółdzielnię Mieszkaniową a następnie MPEC wskazując na ponoszone straty spowodowane zbyt bliskim sąsiedztwem z budynkiem kotłowni. Fakt, że właściciele budynku położonego przy T. [...] nie brali udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę budynku kotłowni , narusza ich prawa. Na życzenie Sądu, skarżąca może na rozprawie przedłożyć dowody ,że w 1968 roku PMRN w P. wypowiedział się w sprawie budynków spółdzielni z określeniem ich położenia .Po tych wszystkich ustaleniach współwłaściciele byli wyłączeni z udziału w sprawie i nie mieli wpływu na przebieg postępowania. Do skargi skarżąca przedłożyła inwentaryzację budynku przy T. [...].
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację z zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153 poz.1269 / sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego , samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej/ par.1/. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej / par.2/. Oznacza to, że sąd bada, czy zaskarżony akt odpowiada przepisom prawa i uwzględnia skargę , gdy narusza on prawo materialne lub przepisy postępowania w sposób określony w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1270 / zwanej dalej P.p.s.a.
Zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 P.p.s.a. stanowiący, że Sad orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast stosownie do przepisu art. 135 tej ustawy sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której skarga dotyczy, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia.
Zgodnie z przepisem art. 145 P.p.s.a sąd zobowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Po dokonaniu takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do przekonania, że decyzje obu organów dotknięte są rażącymi naruszeniami prawa, co zobligowało Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.
Wnioskiem z dnia 8 lipca 2001 roku skierowanym do Wojewody skarżąca B. P. działając imieniem własnym i innych współwłaścicieli budynku położonego w P. przy ul .T. [...], domagała się stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wydanej przez Prezydium Rady Narodowej Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w P. z dnia [...] września 1968 roku [...]. Drugim wnioskiem z tej samej daty skierowanym do Prezydenta Miasta P. domagała się wznowienia postępowania zakończonego w/w decyzją z dnia [...] września 1968. W uzasadnieniach obu wniosków podała, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z [...] czerwca 2001 roku odmówił wydania nakazu rozbiórki składu opału położonego przy budynku mieszkaniowym przy ul. T. [...] w P., wskazując, że skład powstał na podstawie pozwolenia budowlanego wydanego decyzją z [...] września 1968 roku. W ten sposób skarżąca i osoby przez nią reprezentowane dowiedziały się o istnieniu decyzji PRN w P. z [...] września 1968 roku, bowiem do tej chwili były przekonane, że skład opału z kotłownią powstały w warunkach samowoli budowlanej .
Wniosek do niego skierowany, Wojewoda przekazał wg właściwości Prezydentowi Miasta P., powołując się na przepis art. 65 par. 1 k.p.a., wskazując, że wprawdzie B. P. domaga się stwierdzenia nieważności w/w decyzji, jednak z treści wniosku wynika, że wnosi ona o wznowienie postępowania. W tej sytuacji Prezydent Miasta P. rozpoznał oba wnioski łącznie, stwierdzając w swojej decyzji z [...] lutego 2004 roku [...],że nie można uchylić decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] września 1968 roku [...] na skutek okoliczności wynikającej z art. 146 par.1 k.p.a., odstępując jednocześnie od stwierdzenia, że w/w decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego z uwagi na brak materiału dowodowego sprawy stanowiącego przedmiot postępowania.
Wojewoda rozpatrując w wyniku odwołania B. P. zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. , uchylił ją w całości i stwierdził, że nie można uchylić decyzji PRN w P. z dnia [...]września 1968 roku [...] na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 par.1 k.p.a., ponieważ od dnia jej wydania upłynęło ponad 35 lat. Nadto stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że decyzja wymieniona w punkcie 1 wydana została z naruszeniem prawa z uwagi na brak materiału dokumentacyjnego sprawy.
Obie decyzje podjęte zostały w następstwie wznowienia postępowania postanowieniem z dnia z dnia [...] maja 2003 roku w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie sygn. SA/Rz 1/02 z dnia 7 marca 2003 roku. Sąd ten oddalił skargę M.P.E.C. Sp. z o.o. w P. na decyzję Wojewody uchylającą decyzję Prezydenta Miasta P. odmawiającą wznowienia postępowania. Sąd zobowiązał Prezydenta Miasta P. do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania i do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Sąd wskazał, że rozmiar postępowania dowodowego, jakie będzie obwiązany przeprowadzić organ I instancji upoważnia do stwierdzenia, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego postępowania dowodowego w znacznej części.
Podstawowym zarzutem podniesionym przez B. P. we wniosku o wznowienie postępowania był ten, że ani ona, ani pozostali współwłaściciele nieruchomości nr 112/1 obr. 47 położonej w P. przy ul. T. [...], bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym ostateczną decyzją Miejskiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] września 1968 roku Nr [...] udzielającą Przemyskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w P. pozwolenia na budowę obiektu składu opału i żużla jako dobudowa do istniejącego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. T. [...] w P. oraz w odległości 55 cm od budynku mieszkalnego nr 3. Skarżąca wskazała , że nie uczestniczenie, bez własnej winy w postępowaniu stanowi podstawę wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 par.1 pkt 4 k.p.a.
NSA w wymienionym wyżej wyroku, w oparciu o materiał dowodowy w sprawie wskazał, że żądanie zostało zgłoszone przez stronę , która zachowała termin do wniesienia wniosku . Dalej – Sąd wywiódł , że z zaświadczenia z księgi wieczystej wynika, że według stanu na dzień 7 grudnia 1993 roku właścicielami działki nr 112/1 w P. byli S. D. w 1/3 części, następcy prawni E. D. w 1/3części w osobach Z. D., B. P. i M. P., oraz B. P. w 1/3 części . Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po E. D. zapadło w dniu [...] września 1968 roku, a zatem przed wydaniem decyzji, której postępowanie wznowieniowe dotyczy.
Zgodnie z przepisem art. 149 par.1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Takie postanowienie sygn. [...] Prezydent Miasta P. wydał w dniu [...] stycznia 2004 roku. Stanowi ono podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia /w przedmiotowej sprawie co do przyczyny przewidzianej w art. 145 par.1 pkt 4 k.p.a./ oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy / art. 149 par.2 k.p.a./.
Przepis art. 151 k.p.a. wymienia rodzaje rozstrzygnięć, jakie mogą zapaść we wznowionym postępowaniu. Po przeprowadzeniu postępowania przewidzianego w art. 149 par.2 k.p.a. właściwy organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której :
- odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 par. 1 lub art. 145 a k.p.a. / art. 151 par.1 pkt 1 k.p.a. / , lub
- uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 par.1 lub art. 145 a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy / art. 151 par. 1 pkt 2 k.p.a./.
Tak więc art. 151 par.1 pkt.1 i 2 reguluje wyczerpująco rodzaje zakończenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, a zatem wyłączone jest podjęcie innej treści rozstrzygnięcia kończącego postępowanie. Takie rozwiązanie podkreśla wyrok NSA z 9.03.1987 roku / II S.A. 1389 – 1390/86 /, który stwierdził , że " art. 151 par.1 k.p.a. przewiduje tylko dwa możliwe sposoby zakończenia wznowionego postępowania. W razie braku podstaw z art. 145 par.1 k.p.a. odmawia się uchylenia dotychczasowej decyzji w postępowaniu zwykłym, a gdy podstawy te są – uchyla się dotychczasową decyzję i wydaje nową, rozstrzygającą o istocie sprawy".
Trzecim natomiast rodzajem decyzji kończącej postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, którą organ wydaje, gdy występują przesłanki negatywne, określone w art. 146 par.1 i par.2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Właściwy organ administracji publicznej ogranicza się wówczas do wydania decyzji stwierdzającej wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylono decyzji dotychczasowej. Decyzja stwierdzająca wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa nie eliminuje z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji ostatecznej, która nadal kształtuje stosunek prawny. Decyzja ta stanowi podstawę, zgodnie z art. 153 par.1 do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym. / vide komentarz do k.p.a. B.Adamiak, J.Borkowski, wyd. 6 str. 572, wydawnictwo C.H. Beck/.
Wskazany w przepisie art. 151 par.2 - art. 146 k.p.a. wymienia ograniczenia uchylenia decyzji. Jednym z nich jest przedawnienie wymienione w par.1, gdy nie uchyla się decyzji z przyczyn określonych w art. 145 par.1 pkt 1 i 2 , jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 10 lat , zaś z przyczyn określonych w art. 145 par.1 pkt 3 – 8 oraz w art. 145 a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. .Drugim ograniczeniem jest sytuacja, w wyniku której po wznowieniu postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
W rozpatrywanej sprawie Prezydent Miasta P. po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją wszczął postępowanie zmierzające do odtworzenia akt administracyjnych w przedmiocie pozwolenia na budowę składu opału. Po uzyskaniu negatywnych odpowiedzi z zakładowego archiwum Urzędu Miejskiego i Archiwum Państwowego, przeprowadził postępowanie odtworzeniowe wzywając strony do nadesłania wszystkich posiadanych w tej sprawie urzędowo poświadczonych odpisów dokumentów lub do oświadczenia o ich braku, koncentrując się na kwestii zgodności obiektu z warunkami technicznymi. Natomiast, mimo postawionego przez stronę skarżącą zarzutu, organ nie przeprowadził żadnego dowodu na okoliczność, czy postępowanie zakończone decyzją ostateczną toczyło się z udziałem, bądź też bez udziału współwłaścicieli działki nr 112/1, co stanowiło istotę sprawy. Na rozprawie w dniu 6 lipca 2005 roku skarżąca przedłożyła do akt kserokopię projektu składu opału , na okoliczność tego, że Spółdzielnia Mieszkaniowa w P. jest w posiadaniu dokumentów dotyczących pozwolenia na budowę. Może to oznaczać, że pośród dokumentów zalegających w Spółdzielni mogą znajdować się również takie, które wskażą podmioty biorące udział w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę składu opału w 1968 roku. Organ I instancji nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń. Również organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii, ograniczając w uzasadnieniu decyzji swoje wywody do wadliwości formalnej w sformułowaniu sentencji decyzji Prezydenta Miasta P..
Z zasady ogólnej wyrażonej w art. 10 k.p.a. wynika, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zgodnie z przepisem art. 75 par. 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W postępowaniu wznowionym organ nie wykazał żadnym dowodem, że strona skarżąca uczestniczyła w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. W takim wypadku należało zatem dać wiarę stronie, która twierdzi, że ani ona, ani pozostali współwłaściciele budynku nr 3 przy ul. T. [...] nie byli o tym postępowaniu zawiadomieni. Konsekwencją tego powinna być decyzja stwierdzająca ,na podstawie art. 151 par.2 k.p.a., że decyzja Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia [...] września 1968 roku, znak [...] wydana została z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 10 k.p.a. bowiem stronom nie zapewniono czynnego udziału w postępowaniu.
Należy również stwierdzić, że sformułowanie użyte przez Wojewodę w pkt 2 zaskarżonej decyzji - "stwierdzić, że brak jest podstaw do stwierdzenia, iż decyzja wymieniona w pkt 1 wydana została z naruszeniem prawa z uwagi na brak materiału dokumentacyjnego sprawy" stało się podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z przepisem art. 145 par.1 pkt 2 P.p.s.a Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone z art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Wymieniony w tym przepisie art. 156 par.1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Jak wskazano wyżej przepis art. 151 k.p.a. wymienia decyzje, jakie mogą zapaść po przeprowadzeniu wznowionego postępowania. Przepis ten nie wymienia możliwości wydania decyzji "o braku podstaw do stwierdzenia, iż decyzja ostateczna wydana została z naruszeniem prawa". Jeżeli bowiem brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej, to organ odmawia jej uchylenia, w wypadku natomiast istnienia podstaw do jej uchylenia, organ wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Zaskarżona decyzja wydana została zatem bez podstawy prawnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta P. dotknięte są wadami / rażące naruszenie art. 149 par.2, 151 , 156 i 10 k.p.a. / , które obligują do wyeliminowania ich z obrotu prawnego .
W obrocie prawnym Sąd pozostawił postanowienie o wznowieniu postępowania, co zobowiązuje organ I instancji do przeprowadzenia postępowania wznowieniowego zgodnie z przepisami prawa i wskazaniami Sądu. Z tych względów Sąd w oparciu o przepis art. 145 par.1 pkt 2 P.p.s.a stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o kosztach orzekając na podstawie przepisu art. 200 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło