II SA/Rz 375/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-01-14
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Ewa Partyka, Elżbieta Mazur - Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie zaskarżenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego powinno zostać umorzone, jeśli organ odwoławczy, działając w trybie autokontroli, uchylił zaskarżoną decyzję i wydał nowe rozstrzygnięcie uwzględniające skargę?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe podlega umorzeniu, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Taka sytuacja zachodzi, gdy organ odwoławczy, działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., uwzględnia skargę w całości i uchyla zaskarżony akt, co skutkuje brakiem przedmiotu zaskarżenia i kontroli sądowej.Stan faktyczny
D.C. złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym mężem. Burmistrz odmówił przyznania świadczenia, powołując się na negatywną przesłankę wynikającą z faktu pozostawania osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło decyzję Burmistrza i przyznało świadczenie. D.C. wniosła skargę do WSA, kwestionując przepisy przejściowe ustawy nowelizującej. Następnie SKO, działając w trybie autokontroli, uwzględniło skargę D.C. na własną decyzję z lutego 2013 r., uchylając ją w części dotyczącej terminu przyznania świadczenia i przyznając je na dłuższy okres.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka SO del. Elżbieta Mazur - Selwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego -postanawia- umorzyć postępowanie sądowe.
Przedmiotem skargi D.C. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO lub Kolegium) z [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, którą wydano w następującym stanie sprawy:
Podaniem z [...] grudnia 2012 r. D.C. zwrócił się do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką sprawowaną nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem T.C.
Po rozpatrzeniu ww. podania decyzją z [...] stycznia 2013 r. nr [...], Burmistrz [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania żądanego świadczenia z uwagi na pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim. W rozumieniu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm., dalej zwana: "Uśr") stanowiło to więc negatywną przesłankę do uwzględnienia żądania.
W odwołaniu od powyższej decyzji D.C. podała, że opiekuje się niepełnosprawnym mężem, który od 2008 r. 3 razy w tygodniu poddaje się dializom, jak też cierpi na wiele innych schorzeń. Nigdy nie korzystała z pomocy społecznej, nie pobiera renty ani emerytury.
Powołaną na wstępie decyzją z [...] lutego 2013 r. SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekając co do istotny przyznało wnioskodawczyni świadczenie pielęgnacyjne w kwocie 520 zł za okres od 1 do 31 grudnia 2012 r. Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej zwana: "K.p.a."), art. 17 Uśr oraz art. 13 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1548).
Organ odwoławczy ustalił, że D.C. sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem. W jej przypadku obowiązek alimentacyjny względem męża wynika ze stosunku małżeństwa i znajduje podstawę prawną w art. 23 i 27 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Jest jedyną osobą mogącą sprawować taką opiekę, przy czym fakt pozostawania osoby wymagającej opieki w sytuacji faktycznej jak w niniejszej sprawie nie mógł stanowić wyłącznej podstawy do odmowy przyznania świadczenia, na co wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie sądów administracyjnych. Świadczenie to ze swej istoty przysługuje bowiem opiekunowi osoby niepełnosprawnej.
W ocenie SKO, z uwagi na dyspozycję art. 13 cyt. wyżej ustawy dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, żądanie wnioskodawczyni przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 stycznia 2013 r. powinno być przedmiotem odrębnego postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się D.C., wnosząc do sądu administracyjnego skargę. Nie zgadza się z treścią przepisów przejściowych ww. ustawy nowelizującej uznając, że skoro wystąpiła z wnioskiem o przyznanie świadczenia 20 grudnia 2012 r. to świadczenie pielęgnacyjne powinna otrzymać za okres do 30 czerwca 2013 r. Nowe zasady powinny obowiązywać dopiero od 1 lipca 2013 r.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Postanowieniem z dnia 11 października 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zawiesił postępowanie we wskazanej wyżej sprawie z uwagi na fakt, że decyzją z dnia [...] lipca 2013r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uwzględniło skargę D.C. na zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Kolegium z dnia [...] lutego 2013r., nr [...] uchylając ją w części dotyczącej terminu na jaki przyznano świadczenie i w tym zakresie orzekło przyznaniu stronie świadczenia pielęgnacyjnego za okres od 1 grudnia 2012r. do 30 czerwca 2013r. Decyzja powyższa została przez D.C. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, a sprawę zarejestrowano pod sygn. akt: II SA/Rz 883/13. Z uwagi na fakt, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie umarzające postępowanie sądowoadministracyjne toczące się we wskazanej wyżej sprawie o sygn. akt: II SA/Rz 883/13 uprawomocniło się dnia 15 listopada 2013r., postanowieniem z dnia 7 grudnia 2013r. Sąd podjął zawieszone postępowanie sądowe w sprawie o sygn. akt: II SA/Rz 375/13.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 161 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zmianami), dalej "P.p.s.a" Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w przypadku, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Sytuacja taka zachodzi w przypadku skutecznego cofnięcia skargi przez skarżącego (art. 161 § 1 pkt 1) oraz w przypadku śmierci strony, kiedy przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego (art. 161 § 1 pkt 2). Omawiany przepis nie ogranicza obowiązku umorzenia postępowania tylko do wskazanych wyżej sytuacji, ale nakazuje umorzenie postępowania także wtedy, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn (art. 161 § 1 pkt 3). Do takich podstaw umorzenia postępowania sądowego należy zaliczyć sytuację, kiedy organ II instancji, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, działając na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a., uwzględnia skargę w całości i uchyla zaskarżony akt. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe, bowiem na skutek prawomocnego uchylenia zaskarżonej decyzji w postępowaniu autokontrolnym organu, brak jest przedmiotu zaskarżenia, a tym samym przedmiotu kontroli sądowej.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło