II SA/Rz 376/10
WyrokWSA w Rzeszowie2010-05-20
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne dotyczące ustalenia warunków zabudowy, w którym strona zmarła przed jego wszczęciem, a jej następcy prawni nie zostali ustaleni i nie brali w nim udziału, jest dotknięte wadą skutkującą koniecznością uchylenia decyzji?Ratio decidendi
Postępowanie administracyjne dotyczące ustalenia warunków zabudowy było wadliwe, ponieważ toczyło się bez udziału następców prawnych strony, która zmarła przed jego wszczęciem. Brak ustalenia kręgu stron i zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania i uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji mieszkaniowej wielorodzinnej. Prezydent Miasta wydał pozytywną decyzję, którą utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M. K. Skarżąca zarzucała naruszenie zasady dobrego sąsiedztwa i ładu przestrzennego. W toku postępowania sądowego ustalono, że jedna ze stron postępowania administracyjnego, E. J., zmarła przed jego wszczęciem, a jej następcy prawni nie zostali ustaleni ani nie brali udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Uchylono decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...].11.2008 r. oraz decyzję Prezydenta Miasta [...], a także zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. K. zwrot wpisu sądowego w kwocie 500 zł.Pełny tekst orzeczenia
20.05.2010 r. W Y R O K Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Sędzia WSA w Rzeszowie Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 20.05.2010 r., w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z [...].11.2008 r. nr [...], o ustaleniu warunków zabudowy, 1) uchyla decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...].11.2008 r., nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta [...], nr. [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. K. uiszczony z tytułu złożenia skargi wpis sądowy w kwocie 500 zł. (słownie: pięćset złotych).
Przedmiotem skargi M. K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) z [...].11.2008 r. nr [...] wydana w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne polegające na zabudowie mieszkaniowej wielorodzinnej na działkach nr 1003 i 1072/6 w obr. [...] położonych w R. przy ul. K. wraz przyłączem wody i gazu, przyłączem kanalizacji sanitarnej, przyłączem energetycznym, deszczowym oraz wjazdem z drogi publicznej dla Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]".
Zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) decyzja SKO zapadła w następującym stanie faktycznym: w dniu 14 listopada 2007 r. Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" złożyła do Wydziału Architektury Urzędu Miasta [...] wniosek o ustalenie warunków zabudowy na inwestycję pn. zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna z infrastrukturą na działkach nr 1003 i 1072/6 w obr. [...], przy ul. K. w R. Planowana inwestycja ma obejmować także wykonanie przyłącza wody i gazu, kanalizacji sanitarnej, przyłącza energetycznego, deszczowego oraz wjazd z drogi publicznej. Dokładne położenie inwestycji wraz z położeniem instalacji zasilającej projektowany obiekt w media i oznaczeniem inwestowanych działek zostało przedstawione w treści wniosku oraz na kopii mapy zasadniczej stanowiącej załącznik do wniosku.
Prezydent Miasta [...] po rozpatrzeniu wniosku Spółdzielni wydał w dniu [...].09.2008 r. decyzję nr [...]. Na mocy tej decyzji organ ustalił warunki zabudowy na opisane wyżej zamierzenie inwestycyjne. Organ uzasadnił swe rozstrzygnięcie brakiem obowiązującego na wnioskowanym terenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jego zdaniem zostały spełnione wszystkie przesłanki konieczne do wydania warunków zabudowy dla przedmiotowego zamierzenia. Wyjaśniono również, że przedmiotowa inwestycja uzyskała pozytywną opinię Wydziału Geodezji Urzędu Miasta w zakresie ochrony gruntów rolnych, a także Marszałka Województwa [...] będącego organem właściwym w sprawie melioracji wodnych. Linie rozgraniczające teren inwestycji oznaczono na załączniku graficznym do decyzji Prezydenta Miasta.
Odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta złożyła do SKO strona postępowania M. K. W treści środka odwoławczego zawarto wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz odmowę ustalenia warunków zabudowy lub uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powyższe żądania zostały uzasadnione naruszeniem przez Organ art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), tj. naruszeniem zasady dobrego sąsiedztwa. Z akt sprawy wynika, że na inwestowanym terenie nie znajdują się budynki wielorodzinne. Teren sąsiadujący z oznaczonym we wniosku jest aktualnie zabudowany domkami jednorodzinnymi. Dlatego też budowa w bezpośrednim sąsiedztwie tych domków bloków wielorodzinnych zdominuje otoczenie i spowoduje zakłócenie istniejącego ładu przestrzennego. W zakończeniu odwołania poruszona także kwestie spadku wartości nieruchomości w rezultacie wzniesienia przez wnioskującą Spółdzielnie osiedla bloków wielorodzinnych.
Po rozpoznaniu odwołania M. K., SKO decyzją z [...].11.2008 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta. SKO zwróciło uwagę, iż organ w sposób prawidłowy wszczął postępowanie i zapewnił wszystkim jego stronom czynny udział w prowadzonych czynnościach wyjaśniających. Zaskarżona decyzja zawiera analizę urbanistyczną, która spełnia wszystkie przewidziane prawem wymagania. Do decyzji został załączony załącznik graficzny, zaś sama decyzja zawiera odpowiadające prawu uzasadnienie faktyczne i prawne. Skład orzekający Kolegium podzielił stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku o sygn. II SA/Bk 412/06, w którym to stwierdzono, że rozumienie kontynuacji funkcji zabudowy i zagospodarowania terenu należy traktować szeroko zaś wątpliwości rozstrzygać na korzyść uprawnień właściciela lub inwestora terenu objętego wnioskiem. Podkreślono, że przyczyną odmowy ustalenia warunków zabudowy musi być sprzeczność projektowanej inwestycji z funkcją obiektów już istniejących. Wystarczającej podstawy decyzji negatywnej nie może stanowić brak tożsamości obiektu projektowanego z istniejącymi. Nie wyrażenie przez stronę zgody na inwestycję usytuowaną w bliskim sąsiedztwie jej nieruchomości nie ma znaczenia dla tego etapu postępowania inwestycyjnego. Decyzja Prezydenta w sposób wystarczający wskazuje, iż obiekt budowlany wraz z towarzyszącymi mu urządzeniami należy zaprojektować i budować zapewniając poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu interesów osób trzecich (np. dostęp do drogi publicznej). SKO reasumując stwierdziło, że Prezydent Miasta nie mógł odmówić ustalenia warunków zabudowy; prawidłowo ocenił stan faktyczny i zastosował przepisy u.p.z.p.
Skargę na decyzję SKO z dnia [...].11.2009 r. sygn. [...] wniosła do WSA M. K. Skarżąca w petitum swej skargi zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji SKO oraz decyzji Prezydenta Miasta, a także o zasądzenia kosztów postępowania sądowego. W ocenie strony wydana decyzja opiera się na błędnej wykładni i zastosowaniu art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. SKO nie odniosło się merytorycznie do podnoszonych w odwołaniu argumentów naruszenia przez Prezydenta Miasta przepisów u.p.z.p. Skarżąca ponownie zgłosiła zarzut niezgodności planowanej inwestycji ze aktualnym stanem terenu. W wyniku realizacji inwestycji Spółdzielni zostanie pogwałcony istniejący ład architektoniczny. Stanowisko WSA w Białymstoku, na które powołuje się organ odwoławczy jest tylko poglądem jednego z sądów administracyjnych i nie stanowi źródła prawa powszechnie obowiązującego. Istota sprawy sprowadza się nie do istnienia lub nieistnienia zgody strony na prowadzenie inwestycji przez Spółdzielnie, lecz do wyjaśnienia na obecnym etapie, czy na oznaczonym we wniosku terenie może powstać obiekt mieszkalny wielorodzinny.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Kolegium w całości podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Według organu, skarga stanowi wyłącznie polemikę ze stanowiskiem organów, co do definicji ładu przestrzennego. Wyjaśniono, że na tym etapie postępowania inwestor uzyskuje tylko informację czy planowany przez niego sposób zagospodarowania konkretnej nieruchomości jest możliwy, a jeżeli tak to, na jakich warunkach zabudowy. SKO zwróciło uwagę Sądu na brak podstaw do ponownego przeprowadzenia analizy urbanistycznej. Skład orzekający powołując się na analizę dokonaną w toku postępowania przed Prezydentem Miasta przez biegłego inż. arch. K. P. stwierdziło, że inwestycja Spółdzielni jest możliwa do realizacji i wskazuje warunki, które są wystarczające dla ustalenia wymagań szczególnych w treści pozwolenia na budowę. Planowana inwestycja jest zgodna z funkcją otoczenia a ustalone warunki w zakresie intensywności zabudowy czy gabarytów są wystarczające dla zabudowy nieruchomości w sposób zgodny z prawem.
W toku postępowania sądowego, uczestnik postępowania S. M. zmarła. Z treści postanowienia Sądu Rejonowego w R. z dnia [...].01.2009 r sygn. akt [...] wynika, iż w miejsce zmarłej S. M. wstąpili Jej następcy prawni w osobach M. C. oraz A. C. po 1/2 części. Rozprawa wyznaczona WSA na dzień 23.09.2009 r. została odroczona, celem prawidłowego zawiadomienia o terminie i miejscu rozprawy M. S.
21.01.2010 r. WSA z uwagi na śmierć strony E. J. postanowił o zawieszeniu postępowania w sprawie o sygn. II SA/Rz 101/09. Postępowanie w sprawie skargi M. K. zostało podjęte mocą postanowienia z 21.04.2010 r. o sygn. II SA/Rz 101/09.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 134 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.; dalej jako P.p.s.a.), sąd administracyjny rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznając skargę
w granicach sprawy bada zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym porządkiem prawnym.
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej wskazane.
Stosownie do treści art. 28 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej jako K.p.a.), stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Mając na względzie ten przepis jak również art. 10 i 61 § 1 i 4 K.p.a. organy I oraz II instancji swoje orzeczenia kierowały do osoby władającej nieruchomością, której dotyczyło postępowanie oraz do władających nieruchomościami sąsiednimi w stosunku do tej nieruchomości. Wśród tych osób znajdował się również E. J., jako właściciel działki o nr 1066 położonej w R. Według załącznika do wniosku o wydanie decyzji inwestowany teren bezpośrednio graniczy z działką nr 1066. W konsekwencji uznania E. J. za stronę postępowania, kierowano do niego całość korespondencji związanej z toczącym się postępowaniem, w tym decyzje wydane przez organy obu instancji.
W toku postępowania sądowego ustalono, że E. J. zmarł w dniu 18.03 2001 r. w R. (skrócony odpis aktu zgonu k. akt sądowych nr 125). Mając na uwadze tę okoliczność należy stwierdzić, iż postępowanie administracyjne przed organem II instancji obarczone jest wadą przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., która skutkować musi uchyleniem zaskarżonej decyzji SKO oraz decyzji Prezydenta Miasta. Postępowanie administracyjne toczyło się bowiem bez ustalenia następców prawnych strony, która zmarła jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż krąg stron postępowania administracyjnego nie został ustalony w sposób prawidłowy i pełny. Następcy prawni E. J. nie brali udziału w postępowaniu bez swojej winy – wskutek braku wiedzy organu administracyjnego o jego śmierci. Wbrew treści art. 10 i 28 K.p.a. w postępowaniu nie brały udziału podmioty korzystające z przymiotu strony. Okoliczność ta, stosownie do art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., stanowi podstawę wznowienia postępowania administracyjnego.
Ustalenie, iż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadą dającą podstawę do jego wznowienia stanowiło przesłankę, dla skierowania sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 1 i art. 120 P.p.s.a.
Po rozpoznaniu sprawy w tym trybie Sąd w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instnacji. Uchylenie wymienionych decyzji powoduje, że zbędnym jest odnoszenie się do treści i zarzutów skargi.
Organy ponownie rozpoznając wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w R. będą zobowiązane uwzględnić powody wydania niniejszego wyroku, czyli ustalić następców prawnych zmarłego E. J. Następcom prawnym zmarłego należy zapewnić czynny udział w postępowaniu administracyjnym, tak jak wymaga tego art. 10 K.p.a.
Mając całość powyższego na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, działając przy tym na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło