II SA/Rz 382/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Przewodniczący sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2006 r. w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, skargi J. i L. K., na decyzję Wojewody [...], z dnia [...] lutego 2005r. o nr [...] wydaną w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę zespołu garaży osiedlowych w M. na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w M., -postanawia- 1) stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody [...], oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2004r. o nr [...], oraz postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005r. o nr [...] w części dotyczącej uzupełnienia struktury decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005r. o nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących J. i L. K. kwotę 500 zł., (słownie: pięćset złotych) solidarnie tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2004 roku Nr [...] w przedmiocie udzielenia [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w M. pozwolenia na rozbudowę zespołu garaży na działkach nr ewid. 2069/7, 2069/4 2069/5 w rejonie ulic D. i Z. w M. Wobec zaistniałej oczywistej omyłki pisarskiej w sentencji zaskarżonej decyzji w wierszu 5 i jej uzasadnieniu w wierszu 10 co do oznaczenia wnioskodawcy Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 roku Nr [...] na podstawie art. 111 § 1 i art. 113 § 1 i 3 kpa sprostował oczywistą omyłkę poprzez zmianę, że miejsce [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w M. wpisał [...] Spółdzielnię Mieszkaniową oraz uzupełnił o brakujące w decyzji pouczenie o terminie i sposobie jej zaskarżenia, które to postanowienie jest również przedmiotem skargi. W podstawie prawnej powołano przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji zostało wyjaśnione, że Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2004 roku Nr [...] udzielił pozwolenia na rozbudowę istniejącego zespołu garaży osiedlowych o 10 boksów garażowych wraz z urządzeniami budowlanymi dla prawidłowego ich funkcjonowania na działkach nr ewid. 2069/4, 2069/5 i części działki 2069/7 przed zmianą nr ewid. 2069/3 – obr.5 S. położonych w rejonie ulic D. i Z. w M. , kategoria obiektu XVII wg projektu W. M. Inwestor do wniosku przedłożył projekt budowlany zaopatrzony w wymagane uzgodnienia i opinie, dokumenty dotyczące prawa do dysponowania terenem na cele budowlane oraz , ostateczną decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].04.2004 r Nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W odwołaniu do Wojewody [...] odwołujący J. i L. K. wnieśli o uchylenie w/w decyzji zarzucając jej legalność. W/g odwołujących działka na której planowana jest inwestycja wobec jej nie zagospodarowania zgodnie z celem wywłaszczenia w okresie prawem przewidzianym podlega zwrotowi byłym właścicielom . Dodatkowo zarzucili , że planowana inwestycja utrudni im dojazd do ich działki , jest niezgodna z planem zagospodarowania przestrzennego, uciążliwość planowanej inwestycji oraz przedłożone przez inwestora do wniosku prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i stawianych w nim zarzutów. W uzasadnieniu wyjaśnił, że działka nr ewid. 2004 własności J. i L. K. posiada bezpośredni stały zjazd z ulicy S. Obowiązujący do dnia 31 grudnia 2003 roku miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego utracił swoją ważność i ustalenia które były w nim zawarte utraciły moc, natomiast wiążące są ustalenia zawarte w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego która to decyzję inwestor dołączył do wniosku. Zarzut dotyczący zwrotu nieruchomości na której realizowana jest planowana inwestycja jako zbędnej na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej wykracza poza zakres niniejszej sprawy. Reasumując organ odwoławczy nie dopatrzył się uchybień dających podstawę do uchylenia decyzji organu I instancji . W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący J. i L. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 roku jako wydanych z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skargi powtórzyli argumentację zawartą w odwołaniu podnosząc, że realizacja inwestycji planowana jest na ich nieruchomości na co nie wyrażają zgody. Wg ustaleń geodety S. M. działka nr 2004 wpisana jest w Kw [...], wpisana jest na rzecz skarżących. Działka 2004 powstała z części działki 476/2 która w sposób nieuprawniony oznaczona została konturem A-B-E o pow. 0.0080 ha weszła w skład działki 2069/7 i wpisana na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej , który to fakt uzasadnia wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uwzględniwszy powyższy wniosek, Sąd postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 roku wydał postanowienie na mocy którego wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu z przyczyn całkowicie odmiennych niż zostało w niej podniesione. Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej P.p.s.a., nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach w granicach sprawy, której dotyczy skarga , jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia / art. 135 ustawy/. Kontrola zgodności z prawem decyzji przebiega w pewnej kolejności i punktem wyjścia jest w pierwszej kolejności badanie czy zaskarżony akt nie jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji zwalnia Sąd do udzielenia odpowiedzi na zarzuty podniesione w skardze. Sąd rozpoznając skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 roku, dopatrzył się w działaniach organów obu instancji naruszeń prawa o których mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. natomiast w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 roku Nr [...] w części dotyczącej zapisu o pouczeniu o terminie i sposobie zaskarżenia z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.. Charakter tych naruszeń uzasadnia rozpoznanie skargi w postępowaniu uproszczonym w oparciu o art. 119 § 1 i 120 P.p.s.a. Stwierdzić należy, że organy obu stancji prawidłowo proceodwały w przedmiocie udzielenie pozwolenia na budowę w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane/ Dz.U z 2000 r Nr 106 poz. 1126 ze z/ zwana dalej ustawą. ustawą A jeżeli tak to zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 wymienionej ustawy stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są; inwestor, oraz właściciele, użytkownicy, wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Starosta Powiatowy w [...] pismem z dnia [...] listopada 2004 roku zawiadomił o wszczęciu postępowania władających nieruchomościami sąsiednimi w stosunku do tych, na których planowana była inwestycja - uznając ich za strony postępowania. Wśród tych osób znajdował się również T. K. -władający działką nr 2003. W konsekwencji uznania T. K. za stronę postępowania kierowano do niego całość korespondencji związanej z toczącym się postępowaniem, w tym decyzje obu instancji , oraz w/w postanowienie , które to akty są przedmiotem W toku postępowania sądowego na rozprawie w dniu 6 stycznia 2006 roku Sąd uzyskał informację, że T. K. zmarł w 1988 roku. Informacja ta znalazła potwierdzenie w nadesłanym przez Urząd Stanu Cywilnego w M. skróconym odpisie aktu zgonu T. K. Rozstrzygniecie o sytuacji prawnej osoby, która zmarła przed wszczęciem postępowania uznać należy za rażące naruszenie prawa, dające podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji obu instancji z podstawy prawnej przewidzianej w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. l Stwierdzić należy, że organy naruszyły także przepisy procedury administracyjnej poprzez nie zagwarantowanie czynnego udziału w czynnościach procesowych wszystkim stronom postępowania. W/w postępowaniu nie brały udziału spadkobiercy po T. K. którym przysługuje prawo strony z tytułu własności do działki o nr 2003. Prawo własności tej działki przeszło wraz z pozostałymi prawami i obowiązkami T. K. na jego spadkobierców. Wojewoda [...] jak również Starosta [...] nie zapewnili spadkobiercom po T. K. uczestniczenia w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Nie ustalili imion, nazwisk i adresów tych osób, które stały się właścicielami majątku po w/w . Podjęcie tych działań było konieczne , a naruszenie w tym zakresie przepisów procedury stanowi jedną z podstaw wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną./art. 145 § l pkt 4 K.p.a. / . Wskazane naruszenie przepisów postępowania stanowi samodzielną podstawę wskazana w art. 145 § l pkt l lit. b p.s.a. do uchylenia przez Sąd Administracyjny decyzji Wojewody [...] Ponieważ jednak zaskarżona decyzja wypełnia także dyspozycję art. 156 § l pkt 4 K.p.a. Sąd zobowiązany jest do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § l pkt 2 p.s.a. Uznanie przez Sąd, że zaskarżony akt administracyjny jest dotknięty wadą nieważności wyłącza możliwość orzekania o jego uchyleniu. Przyczyny nieważności aktu są cięższymi naruszeniami prawa niż te, które stanowią podstawy wznowienia ostatecznie zakończonego postępowania. Sąd w niniejszym wyroku stwierdził także nieważność części postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005r. o nr [...]. Postanowienie to zostało podjęte w przedmiocie uzupełnienia struktury oraz sprostowania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005r. o nr [...]. W pkt 2 tego postanowienia organ uzupełnił swą decyzję co do prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W części w jakiej wspomniane postanowienie uzupełnia decyzję Wojewody [...] stanowi ono integralną cześć tej decyzji. Sąd w tym miejscu podziela prezentowany pogląd w wyroku NSA z dnia 22 listopada 2000r. o sygn. akt II SA/Gd 1783/98, ONSA 2002/1/23 w/g którego orzeczenie o uzupełnieniu decyzji lub o odmowie jego uzupełnienia, inaczej niż w procedurze cywilnej nie ma bytu samodzielnego i pozostaje częścią aktu, którego uzupełnienia domaga się strona; w szczególności dzieli losy tego aktu w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym). Z tego w powodu kontrola Sądu musi obejmować także wspomnianą część postanowienia o uzupełnieniu. W takiej sytuacji część tego postanowienia musi podzielić los decyzji Wojewody [...] nie tylko z przyczyn wskazanych lecz dodatkowo wskazać należy, że i w tej materii zostały naruszone przepisy postępowania administracyjnego. Podstawowym błędem organu było uzupełnienie decyzji administracyjnej z urzędu. W świetle art. 111 § l K.p.a. uzupełnienie treści decyzji co do rozstrzygnięcia bądź co do pouczenia o przysługujących środkach prawnych może nastąpić na wniosek strony złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Możliwość sprostowania decyzji z urzędu a więc nie jej uzupełnienia przewiduje natomiast art. 113 § l K.p.a.. Ustawodawca dopuszcza naprawianie wad nieistotnych decyzji ale inicjatywa naprawy tych wad może pochodzić wyłącznie od strony postępowania. Organ nie może w takiej sytuacji działać z urzędu uzupełniając treść decyzji z własnej inicjatywy. W rozpoznawanej sprawie wniosek został złożony jedynie co do sprostowania treści decyzji a nie jej uzupełnienia. Podejmując czynność uzupełnienia decyzji z urzędu działał bez podstawy prawnej tym samym rażącego naruszył w/w przepisy postępowania administracyjnego. Sąd jest zobligowany z mocy art. 6 p.p.s.a. wyjaśnić skarżącym że stosownie do treści art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu , kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodne z treścią art. 3 pkt 11 prawa budowlanego należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności , użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. Organ administracji rozpatrując wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę stosownie do brzmienia przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej tylko z tego powodu, że wykazane przez inwestora w sposób niewadliwy prawo do dysponowania nieruchomością zostało zakwestionowane ze wskazaniem na spór własnościowy pomiędzy inwestorem a skarżącymi. / vide; wyrok NSA z dnia 4.11.1991 r sygn. akt OSP 1994/6.103, z dnia 29.11.1998 r sygn. akt IV SA 57/97 / lex nr 43720, z 1.10. 1992 r sygn. IV SA 1384/91 – ONSA 1993 Nr 4 poz. 56/ Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ ustali i zawiadomi w sposób prawem przewidziany o toczącym się postępowaniu następców prawnych T. K., którym przysługuje przymiot strony tego postępowania . Brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu jest naruszeniem reguły prawnej, której naruszenie stanowi wadę uzasadniającą w przypadku wydania decyzji ostatecznej , żądania wznowienia postępowania/ art. 145 § 1 pkt 4 k.p.c./ Wskazane wyżej rażące naruszenie prawa w decyzjach obu instancji z mocy art. art. 145§ 1pkt 2 wz. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.. obligował Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Postanowienie Sądu w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji utraciło byt prawny wobec treści art. 61 § 6 P.p.s.a. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku znajduje wsparcie w art. 152 P.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 P.p.s.a.