II SA/Rz 409/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2015 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia -skargę oddala- II SA/Rz 409/15 Uzasadnienie Przedmiotem skargi J. B. jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (zwanego dalej WINB) z [...] lutego 2015 r. nr [...], o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej zwany PINB) decyzją z [...] czerwca 2011 r. nr [...], nakazał J. B. wykonanie do dnia 30 sierpnia 2011 r. przy budynku mieszkalnym położonym na działce nr 696 w miejscowości O. robót budowlanych w postaci: zdjęcia luźnego pokrycia dachowego, wymienienia skorodowanych oraz brakujących elementów więźby dachowej, wymienienia skorodowanego biologicznie ołacenia dachu, uzupełnienia pokrycia dachu, uzupełnienia opierzenia ściany szczytowej budynku, wymienienia w użytkowanym pomieszczeniu zniszczonych i uzupełnienia brakujących desek w podłodze. WINB decyzją z [...] sierpnia 2011 r. nr [...], uchylił ww. decyzję w części dotyczącej terminu, wskazując jednocześnie termin wykonania obowiązku do 30 października 2011 r., w pozostałej zaś części utrzymał w mocy tę decyzję. Po rozpoznaniu skargi J. B. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej WSA) wyrokiem z 26 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 58/14 oddalił skargę. Wyrok ten stał się prawomocny. Ponieważ zobowiązany nie wykonał nakazanego obowiązku, PINB upomnieniem z 25 września 2014 r. wezwał ww. do wykonania w ciągu 7 dni licząc od dnia jego doręczenia nakazu zawartego w decyzji PINB z [...] czerwca 2011 r. Z uwagi na niewykonania ww. obowiązku PINB w dniu 22 października 2014 r. wystawił tytuł wykonawczy i postanowieniem z [...] października 2014 r. nr [...] nałożył na J. B. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 3000 zł. W zażaleniu na to postanowienie J. B. wniósł o stwierdzenie jego nieważności, zarzucając naruszanie art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. Postanowieniem z [...] lutego 2015 r. WINB utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, że zobowiązany nie wykonał nałażonego na niego obowiązku, dlatego PINB prawidłowo przystąpił do wykonania czynności, mających na celu wyegzekwowanie obowiązku wykonania określonych robót budowlanych. Organ przypomniał o ciążącym na zobowiązanym obowiązku, po czym wystawił tytuł wykonawczy, kierując go do egzekucji. Równocześnie z doręczeniem tytułu, aby przymusić zobowiązanego do wykonania obowiązku organ egzekucyjny nałożył na niego grzywnę w celu przymuszenia. W ocenie PIINB nie ma podstaw aby uznać, że środek przymuszający zastosowano niewłaściwie. J. B. skierował do WSA skargę na postanowienie z [...] lutego 2015 r. wnosząc o stwierdzenie jego nieważności i zarzucił rażące naruszenie prawa. Skarżący podał, że jest bezrobotny i nie ma żadnych środków do życia. W jego ocenie zaskarżone postanowienie jest niewykonalne i jego wykonalność ma charakter trwały. W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z 14 maja 2015 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest bezsporny. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest zastosowanie środka w postaci nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Postanowienie PINB z [...] października 2014 r. o nałożeniu grzywny zostało wydane na podstawie tytułu wykonawczego z 22 października 2014 r. nr [...]. Tytuł oparto na decyzji PINB z [...] czerwca 2011 r. nr [...], nakazującej J. B. - właścicielowi działki nr 696 położonej w miejscowości O. wykonanie do dnia 30 sierpnia 2011 r. przy budynku mieszkalnym robót budowlanych w postaci: zdjęcia luźnego pokrycia dachowego, wymienienia skorodowanych oraz brakujących elementów więźby dachowej, wymienienia skorodowanego biologicznie ołacenia dachu, uzupełnienia pokrycia dachu, uzupełnienia opierzenia ściany szczytowej budynku, wymienienia w użytkowanym pomieszczeniu zniszczonych i uzupełnienia brakujących desek w podłodze. Po rozpatrzeniu zażalenia J. B. WINB postanowieniem z [...] lutego 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PINB z [...] października 2014 r. Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.; dalej zwanej u.p.e.a.). Zgodnie z art. 121 § 4 u.p.e.a. jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. W myśl zaś art. 121 § 2 u.p.e.a., każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10.000 zł. Omawiana regulacja określa zatem górną granicę wysokości grzywny. Z treści art. 125 u.p.e.a. wynika, że grzywna ta nie stanowi kary, lecz środek mający na celu przymuszenie do wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji, gdyż zgodnie z tym przepisem w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nieuiszczone lub nie ściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu, a postanowienie w tym przedmiocie wydaje organ na wniosek zobowiązanego. Następny przepis - art. 126 u.p.e.a. stanowi, że na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości. Przy egzekucji dotyczącej spełnienia obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego z uwagi na charakter tego postępowania organ egzekucyjny ma możliwość zastosowania jednego z dwóch środków egzekucyjnych: nałożenia grzywny w celu przymuszenia oraz wykonania zastępczego. Organ dokonując wyboru właściwego środka egzekucyjnego w okolicznościach danej sprawy powinien kierować się zasadami postępowania egzekucyjnego określonymi w art. 7 § 2 u.p.e.a., w myśl którego organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Wykonanie zastępcze, unormowane w art. 127 u.p.e.a., może być orzeczone, gdy mimo wymierzenia grzywny zobowiązany nie wykona obowiązku (por. wyrok WSA w Warszawie z 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1011/12) Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału prowadzi do wniosku, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a organy nie naruszyły wskazanych wyżej zasad postępowania. Skoro istnieje tytuł wykonawczy, to skarżący ma obowiązek wykonania nałożonego na niego obowiązku wykonania robót budowlanych, a organ egzekucyjny jest nie tylko uprawniony, ale zobowiązany do podjęcia środków celem wyegzekwowania tego obowiązku. W związku z tym nałożenie grzywny w celu przymuszenia było uzasadnione. Organ egzekucyjny uzasadnił również w wystarczający sposób wymiar grzywny wskazując na jej dyscyplinującą funkcję - poprzez przymuszenie skarżącego do wykonania ciążącego na nim obowiązku. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że grzywna w celu przymuszenia to środek mniej uciążliwy od wykonania zastępczego i stosuje się go w pierwszej kolejności. Postępowanie egzekucyjne w myśl art. 1 i 7 § 2 u.p.e.a. ma doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego, a nie przez organ egzekucyjny. Fakt nałożenia grzywny nie pozbawia skarżącego możliwości wykonania nałożonego na niego obowiązku. Grzywna w celu przymuszenia nie jest karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 10 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 175/08). Z akt administracyjnych sprawy nie wynika, że zobowiązany wykonał opisany powyżej obowiązek. W związku z powyższym nie można podzielić stanowiska skarżącego, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy jest sprzeczne z prawem. Nie budzi również wątpliwości Sadu, że organy obu instancji podjęły działania zamierzające do wyegzekwowania wykonalnych obowiązków w drodze przymusu. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie zarzut skarżącego o braku środków finansowych na wykonanie robót budowlanych wynikających z decyzji. Podkreślenia wymaga, że wysokość grzywny nie jest uzależniona od sytuacji majątkowej zobowiązanego. Z art. 121 u.p.e.a. nie wynika obowiązek uzasadniania wysokości zastosowanej grzywny - możliwościami finansowymi zobowiązanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 grudnia 2012 r. sygn. akt II OSK 1523/11). Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Sąd ocenił, wydanie postanowień organów obu instancji za zgodne z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - skargę oddalił.