II SA/Rz 411/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Maria Piórkowska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz radcy prawnego R. S. z Kancelarii Radcy Prawnego [...] wynagrodzenie w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł / słownie : dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 / słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/. II SA/Rz 411/11 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi jest decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia u E. L. choroby zawodowej - przewlekła choroba układu ruchu wywołana sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, przewlekłe uszkodzenie łąkotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej, przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, zmęczeniowe złamanie kości, wymienionej w poz. 19 pkt 1-6 wykazu chorób zawodowych. W podstawie prawnej decyzji powołano przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz § 8 ust. 1 w zw. z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz.U. Nr 105, poz. 869). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] prowadził postępowanie dotyczące choroby zawodowej u E. L. po otrzymaniu zgłoszenia przez zainteresowaną podejrzenia choroby zawodowej z poz. 19 wykazu chorób zawodowych - załącznika do ww. rozporządzenia - przewlekła choroba układu ruchu wywołana sposobem wykonywania pracy. W postępowaniu wykazano, że E. L. pracowała w okresie od [...].09.1978r. – [...].11.1982r. w SP ZZOZ w S. jako pielęgniarka. W trakcie wykonywanej pracy miała bezpośredni kontakt z chorymi (pielęgnacja, wykonywanie iniekcji, opatrunków, podnoszenie, przekładanie pacjentów), pracowała w wymuszonej pozycji ciała, co powodowało przeciążenie układu ruchu. Od [...].11.1982r. do [...].12.2002r. pracowała jako pielęgniarka SP ZZOZ Powiatowy Szpital Specjalistyczny w S., Przychodnia Specjalistyczna Nr [...] - Poradnia Alergologiczna, a w okresie od [...].01.2003r. do [...].05.2004r. jako pielęgniarka w NSZOZ Przychodnia Alergologiczna "[...]" s.c. w S. W trakcie wykonywanej pracy prowadziła dokumentację medyczną, w pozycji siedzącej wykonywała testy alergiczne u pacjentów, sporadycznie w pozycji stojącej pochylonej, podczas wykonywania badań spirometrycznych w pozycji stojącej, gestykulacją rąk akcentowała pacjentowi moment wykonywania i czas trwania wdechów i wydechów. W wydanym przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. stwierdzono u E. L. brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy. W ponownym badaniu przeprowadzonym po odwołaniu E. L. w Instytucie Medycyny Pracy w S., jednostka ta orzeczeniem z dnia [...] listopada 2011r. podtrzymała stanowisko WOMP w R. - nie stwierdzając choroby zawodowej umieszczonej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych i wyjaśniając, że charakter pracy, krótki okres narażenia (1978-1982) i upływ ok. 20 lat od zakończenia pracy w narażeniu do wystąpienia pierwszych objawów oraz niewielkie dolegliwości stwierdzone aktualnie uzasadniają wydanie orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu ruchu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. orzekło braku podstaw do stwierdzenia u E. L. choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy - wymienionej w poz. 19 pkt 1-6 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła E. L. wskazując, że jest dla niej krzywdząca. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że w sprawach o stwierdzenie choroby zawodowej organ administracji stwierdzić musi wystąpienie następujących trzech przesłanek: strona w środowisku pracy narażona była na działanie czynników mogących potencjalnie wywołać chorobę zawodową, powołani w sprawie biegli rozpoznają u strony chorobę w sensie medycznym i ustalony zostanie związek przyczynowy pomiędzy narażeniem na działanie czynników szkodliwych w środowisku pracy a chorobą strony. Przy czym wszystkie z ww. przesłanek muszą zostać spełnione. W tego rodzaju sprawach organ wydając decyzję opiera się na dowodzie z opinii biegłych, z którymi nie może polemizować, w zakresie w jakim opierają się na specjalistycznej wiedzy. Ustalenie występowania choroby w sensie medycznym należy do biegłych. Podkreślił, że w trakcie postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej u E. L. ustalono, że w okresie od [...].09.1978r. do [...].08.1980r. odwołująca wykonywała pracę w sposób mogący wywołać stwierdzaną chorobę zawodową. Jednakże w pozostałych zakładach pracy nie wykonywała czynności pracowniczych, w sposób mogący wywołać stwierdzaną chorobę zawodową. Powyższe potwierdzają orzekające w sprawie medyczne jednostki orzecznicze. WOMP w orzeczeniu z dnia [...].02.2010 r. wskazał, że u odwołującej zdiagnozował jednostki chorobowe niesklasyfikowane w wykazie chorób zawodowych (uszkodzenie barku prawego, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa). W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy prowadził rozważania dotyczące rocznego terminu wystąpienia objawów chorobowych, o jakim mowa w rozporządzeniu z dnia 30.06.2009r., które w ocenie organu mają charakter teoretyczny wobec nierozpoznania u odwołującej medycznej jednostki chorobowej określonej w pkt 19 wykazu chorób zawodowych. Organ wskazał, że w okolicznościach sprawy brak jest związku typu przyczyna - skutek, między narażeniem zawodowym na czynniki chorobotwórcze w środowisku pracy, a stanem zdrowia odwołującej się. Wskazano także, że w skierowaniu na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...].05.2007r. wymienione zostały jednostki chorobowe wskazane w poz. 5 i 19 wykazu chorób zawodowych. Podniesiono, że organ I instancji oddzielnie prowadził postępowania w sprawie choroby zawodowej wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych, które zakończyło się prawomocną decyzją z dnia [...].12.2010 r. znak: [...] o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej: obturacyjne zapalenia oskrzeli. E. L. zaskarżyła wymienioną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W uzupełnieniu skargi zarzuciła naruszenie § 6 ust. 2 pkt 5, ust. 5 pkt 1 i 5 oraz § 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych oraz art. 8, art. 9 i art. 80 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie podnieść należy, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy Kodeksu pracy oraz wydane z upoważnienia art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1 prim tej ustawy, uregulowania zawarte w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. /Dz. U. nr 105, poz. 869/. Rozporządzeniem tym określony został wykaz chorób zawodowych /§ 1 pkt 2/, okres w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym /§ 1 pkt.2/, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych /§ 1 pkt 3/ oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznania chorób zawodowych / § 1 pkt 4/. Załącznik do tego Rozporządzenia zawiera zamknięty katalog dwudziestu sześciu pozycji stanowiących wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Oznacza to więc, że za chorobę zawodową może zostać uznana wyłącznie choroba, która jest wymieniona w tym wykazie oraz okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. W konsekwencji należy przyjąć, że zachorowanie na chorobę , nawet w wyniku wykonywania pracy w warunkach szkodliwych dla zdrowia, a która nie jest objęta w/w wykazem chorób , nie daje podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że skarżąca, w rozpoznawanej sprawie /odrębnie toczy się postępowanie w zakresie choroby zawodowej wykazanej w pozycji piątej wykazu/, domagała się stwierdzenia u niej choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy określonej w wykazie chorób zawodowych pod pozycją 19. Orzekające w sprawie organy, w wyniku przeprowadzonego postępowania orzekły o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej we wskazanym zakresie przyjmując, że schorzenia na które cierpi skarżąca nie figurują w wykazie chorób zawodowych wyliczonych w pozycji 19 Załącznika. Podstawą przyjęcia takiego stanowiska przez orzekające w sprawie organy było orzeczenie lekarskie nr [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. z dnia [...] lutego 2010r oraz, w wyniku wniosku skarżącej o ponowne badanie - orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nie stwierdzające u niej choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy wymienionej w pozycji 19 pkt. 1-6 Wykazu. Nadto, orzekający w sprawie organ marginesowo naprowadził, że skarżąca okres pracy w narażeniu zawodowym zakończyła [...] sierpnia 1980 r., podczas gdy dolegliwości z narządem ruchu, jakkolwiek nie związane z którąś chorób Wykazu zgłaszała ok. 2001 r., a więc po upływie okresu jednego roku koniecznego do wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych. W tym stanie sprawy, orzekające w sprawie organy były uprawnione do wydania decyzji odmawiającej skarżącej stwierdzenia choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy wymienionej w pozycji 19 pkt. 1-6 wykazu chorób zawodowych. Jak to wyżej bowiem podniesiono, za chorobę zawodową może zostać uznana wyłącznie choroba, która jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych określonych Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych zaś rozpoznane u skarżącej zmiany zwyrodnieniowo - dyskopatyczne odcinka szyjnego kręgosłupa nie są wymienione w tym Wykazie. Z przyczyn wyżej naprowadzonych, w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi nie zostały i nie mogły zostać naruszone przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r w sprawie chorób zawodowych, a w tym także przepisy§ 6 ust.2 pkt 5 , ust. 5 pkt 1 i 5, a także § 8 ust. 1 tego aktu. Przy braku bowiem stwierdzenia istnienia choroby zawodowej wykazanej w Załączniku do w/w Rozporządzenia i tak znacznego upływu czasu, bez istotnego wpływu na wynik sprawy ma sposób wykonywania pracy, przebieg oraz organizacja pracy, czy też wywiad zawodowy. W ocenie Sądu nie zostały również naruszone przepisy postępowania w tym również art. 8, art. 9 i art. 80 k.p.a., albowiem skarżąca brała czynny udział w postępowaniu, była powiadamiana o jego przebiegu, mogła składać dowody w sprawie, czy też wnioskować o ich przeprowadzenie jak również miała możliwość zapoznać się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, z którego to uprawnienia skorzystała. Orzekające w sprawie organy prawidłowo też oceniły wydane w sprawie orzeczenia lekarskie, których jasność i oczywistość nie nasuwa wątpliwości, a nie jest zarzutem wobec tych orzeczeń zgłoszonym przez skarżącą to, że z nimi nie zgadza się. Z przyczyn wyżej naprowadzonych, skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji. O kosztach pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 15 i § 16 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm./.