II SA/Rz 417/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 listopada 2020 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego - skargę oddala - Przedmiotem skargi K.G. (skarżący) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (organ odwoławczy) z dnia (...) lutego 2020 r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta (organ I instancji) z dnia (...) października 2019 r. nr (...) wydaną w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego, organ I instancji decyzją z dnia (...) października 2019 r. nr (...) odmówił skarżącemu przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od (...) października 2019 r. do (...) września 2020 r. z uwagi na fakt przekroczenia kryterium dochodowego. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji podał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), art. 2 pkt 2, pkt 4, pkt 5, pkt 11, art. 9, art. 10, art. 12 ust. 2, art. 15 ust. 1, ust. 2, ust. 4, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 20, art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (u.p.o.u.a.) w zw. z art. 3 pkt 1, pkt 2 i pkt 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (u.ś.r.) w zw. z § 2 ust. 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach w sprawach o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że wyrokiem z dnia (...) października 2013 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy Wydział III Rodzinny i Nieletnich podwyższył alimenty ustalone prawomocnym wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego z dnia (...) maja 2012 r., sygn. akt [...] od pozwanej H.G.j na rzecz powoda K.G. z kwoty po 300,00 zł miesięcznie do kwoty po 450,00 zł miesięcznie. H.G. nie płaciła zasądzonych alimentów wskutek czego na wniosek skarżącego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym wszczął postępowanie egzekucyjne. Prowadząc przedmiotowe postępowanie Komornik Sądowy w okresie ostatnich 2 miesięcy nie wyegzekwował całości bieżących świadczeń alimentacyjnych. W związku z bezskutecznością prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu (...) sierpnia 2019 r. skarżący złożył w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Dalej organ I instancji stwierdził, że na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że w 2018 r. rodzina skarżącego osiągnęła miesięczny dochód, który w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł 996,95 zł. Organ I instancji wskazał, że wydając decyzję oparł się na dokumentach zalegających w aktach sprawy. Skarżący został poinformowana o możliwości czynnego udziału w sprawie i wyrażeniu swojego stanowiska. Powiadomieniem z dnia (...) września 2019 r., które zostało odebrane w dniu (...) września 2019 r., skarżący został poinformowany o możliwości czynnego udziału w toku postępowania i możliwości wypowiedzenia się co do całokształtu zebranych w sprawie dowodów i materiałów w myśl art. 10 § 1 k.p.a., przed wydaniem decyzji. Organ I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 pkt 4 u.p.o.u.a. ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie, jest to dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. Stosownie zaś do art. 2 pkt 5 u.p.o.u.a. ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie rodziny, jest to dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. W myśl natomiast art. 3 pkt 1 lit. a u.ś.r., ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 2 u.ś.r., jeśli mowa o dochodzie rodziny - oznacza to sumę dochodów członków rodziny. Organ I instancji podał, że w skład rodziny skarżącego wchodzą dwie osoby tj. skarżący i jego ojciec J.G.. Dochód J. G. w 2018 r. został wyliczony w następujący sposób: dochód: 30.793,09 zł - podatek należny: 619,00 zł - składka na ubezpieczenie społeczne: 3.940,63 zł - składka na ubezpieczenie zdrowotne: 2.306,82 zł = 23 926,64 zł. Z przedłożonych dokumentów wynika, że w/w dochód w 2018 r. został uzyskany z tytułu świadczenia pracy przez okres 12 miesięcy. Zatem łączny dochód rodziny uzyskany w 2018 r. wyniósł: 23.926,64 zł (dochód podlegający opodatkowaniu) / 12 m-cy = 1 993,89 zł (miesięczny dochód rodziny w 2018 r.) / 2 osoby = 996,95 zł (miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę). Organ I instancji podał, że zgodnie z art. 9 ust. 2 u.p.o.u.a., świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 800,00 zł. Oznacza to, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego skarżącemu nie przysługuje, gdyż nie został spełniony jeden z podstawowych warunków do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, tj. spełnienie kryterium dochodowego. Organ I instancji wskazał, że skarżący w dniu (...(...) września 2019 r. zapoznał się z aktami sprawy i podniósł, że nigdy taka kwota nie została ojcu wypłacona, gdyż zakład pracy nie wypłaca pensji ustalonej prawem. Odnosząc się do zarzutu organ I instancji wyjaśnił, że dochód został wyliczony na podstawie weryfikacji danych o dochodach w systemie informatycznym Ministerstwa Finansów oraz informacji o składkach na ubezpieczenie zdrowotne. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów ani dokumentów potwierdzających uzyskanie dochodu w innej wysokości, które potwierdzałyby zasadność przedstawionych zarzutów. Organ właściwy ustalając dochód oparł się na elektronicznych wydrukach z Ministerstwa Finansów i ZUS, które jako dokumenty urzędowe korzystają z domniemania prawdziwości danych w nich zawartych zgodnie z art. 76 k.p.a. W związku z powyższym organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od (...) października 2019 r. do (...) września 2020 r. z uwagi na fakt przekroczenia kryterium dochodowego. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, organ odwoławczy decyzją z dnia (...) lutego 2020 r. nr (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że w świetle obowiązującej procedury jak i prawa materialnego, organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń a postawione zarzuty są nie trafne. Kierując się zarzutami odwołania organ odwoławczy dokonał ponownego przeliczenia dochodu rodziny w 2018 r. stwierdzając, że miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosi 996,95 zł, a więc przekracza kwotę 800,00 zł podaną w u.p.o.u.a. Organ stwierdził, że podniesione w odwołaniu zarzuty natury ekonomicznej są społecznie zasadne, ale ze względów formalnych nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione. W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, zarzucając błędne wyliczenie dochodu J.G., któremu pracodawca nie wypłaca pełnej pensji, m. in. z uwagi na zajęcie komornicze. W skardze wskazano na trudną sytuację materialną rodziny, problemy psychiatryczne skarżącego oraz naruszenie przez organ odwoławczy terminu załatwienia sprawy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako oczywiście bezzasadna podlegała oddaleniu. W toku przeprowadzonej z urzędu (art. 134 § 1 p.p.s.a.) legalnościowej kontroli zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, które których rodzaj lub stopień uzasadniałyby wzruszenie mocy obowiązującej powyższych decyzji na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Nie stwierdzono zatem istnienia wad nieważności i wad wznowienia postępowania, jak również takich naruszeń prawa materialnego i prawa procesowego, które miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy rozumiany jako treść końcowego jej rozstrzygnięcia. Legalność proceduralna decyzji (w tym prawidłowość ustalenia stanu faktycznego sprawy) nie budzi zastrzeżeń. Ustalenia faktyczne są wystarczające do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz znajdują odpowiednie potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Legalność materialnoprawna w zakresie wykładni i stosowania art. 2 pkt 2, pkt 4, pkt 5, pkt 11, art. 9, art. 10, art. 12 ust. 2, art. 15 ust. 1, ust. 2, ust. 4, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1, art. 20, art. 25 u.p.o.u.a. w zw. z art. 3 pkt 1, pkt 2 i pkt 2a u.ś.r. w zw. z § 2 ust. 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach w sprawach o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego również nie budzi wątpliwości, co uzasadnia wniosek, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. W niniejszej sprawie wniosek skarżącego z dnia (...) sierpnia 2019 r. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego dotyczył okresu świadczeniowego: od dnia (...) października 2019 r. do dnia (...) września 2020 r. (art. 2 pkt 8 u.p.o.u.a.). W związku z powyższym miarodajnym okresem odniesienia do ustalenia dochodu rodziny i jej członków był rok 2018. Takie podejście wynika bezpośrednio z treści art. 2 pkt. 4-5a) u.p.o.u.a. w zw. z art. 3 pkt 1, pkt 2 i pkt 2a u.ś.r. Organy ustaliły prawidłowo, że na dochód rodziny (rozumianej zgodnie z treścią art. 2 pkt. 12 u.p.o.u.a. i obejmującej w przedmiotowej sprawie skarżącego jako uprawnionego do świadczenia i jego ojca) składa się dochód uzyskany w 2018 r. przez ojca skarżącego (J. G.) w łącznej wysokości 23.626,64 zł. Dochód powyższego członka rodziny wyznaczył dochód rodziny zgodnie z art. 3 pkt. 2 u.ś.r. w zw. z art. 3 pkt. 5 u.p.o.u.a. Jednocześnie na podstawie art. 3 pkt. 5a w zw. z art. 9 ust. 2 u.p.o.u.a. organy dokonały podziału rocznego dochodu na przeciętny miesięczny dochód (kwota 23.626,64 zł została podzielona na 12 części, co dało podstawę do ustalenia miesięcznego przeciętnego dochodu rodziny w wysokości 1.993,89 zł). Następnie organy prawidłowo dokonały podziału powyżej kwoty miesięcznej przez liczbę członków rodziny (2 osoby), co pozwoliło na ustalenie, że miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie wyniósł w 2018 r. 996,95 zł. Zestawiając powyższą kwotę z będącą warunkiem nabycia prawa do świadczenia alimentacyjnego wartością maksymalnego miesięcznego dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę (art. 9 ust. 2 u.p.o.u.a.), wynoszącą od dnia 1 października 2019 r. 800 zł (zgodnie z art. 7 pkt. 2 w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy skuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych), organy orzekające w sprawie były zobowiązane do stwierdzenia, że skarżący nie spełnił podstawowej przesłanki dochodowej nabycia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Jednocześnie Sąd stwierdził, że sposób wyliczenia dochodu rodziny (na który składał się dochód J. G. – ojca skarżącego) jest prawidłowy. Organy ustaliły ten dochód zgodnie z treścią art. 3 pkt. 1 lit. a) u.ś.r. w zw. z art. 2 pkt. 4 u.p.o.u.a., zaliczając do niego, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, z zastrzeżeniem odliczenia kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób (zob. k. 16 akt organu pierwszej instancji). Twierdzenia ojca skarżącego, że powyższe ustalenie kwoty osiąganego dochodu jest błędne, gdyż pracodawca "nie wypłaca pełnej pensji, m. in. z uwagi na zajęcie komornicze", nie ma znaczenia dla oceny legalności kontrolowanych decyzji. Przepisy art. 3 pkt. 1 lit. a) u.ś.r. w zw. z art. 2 pkt. 4 u.p.o.u.a. nie pozwalają na redukcję dochodu podlegającego podatkowi dochodowemu od osób fizycznych o kwoty objęte zajęciami komorniczymi w związku z prowadzoną egzekucją sądową. W świetle powyższych przepisów jedynie alimenty świadczone dobrowolnie na rzecz innych osób mogą zostać odliczone od dochodu. Mając na względzie powyższe argumenty, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Jednocześnie Sąd wskazuje, że wniosek pełnomocnika procesowego o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy został przekazany referendarzowi sądowi celem załatwienia, zgodnie z treścią art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.