II SA/Rz 422/17

WyrokWSA w Rzeszowie2017-07-11

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Marcin Kamiński, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji jest zasadna, gdy strona powołuje się na wadliwe doręczenie decyzji na nieistniejący adres elektroniczny, a organ administracji podjął działania wyjaśniające i doręczył pismo zgodnie z procedurą elektroniczną?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania była zasadna. Organy administracji podjęły wystarczające działania wyjaśniające dotyczące adresu elektronicznego pełnomocnika, a doręczenie decyzji odbyło się zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej, nawet jeśli adres okazał się błędny. Brak reakcji pełnomocnika na wezwanie organu oraz wskazanie nieprawidłowego adresu elektronicznego stanowiło niedbalstwo, które uniemożliwiało przywrócenie terminu.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego wymierzającej karę pieniężną. Skarżący twierdzili, że decyzja została im doręczona na nieistniejący adres elektroniczny, co uniemożliwiło im zapoznanie się z jej treścią i wniesienie odwołania w terminie. Organ II instancji uznał, że pełnomocnik wykazał się niedbalstwem, a doręczenie było skuteczne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Marcin Kamiński WSA Maciej Kobak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. W. i P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala- Przedmiotem skargi M. W. i P. P. (do dnia 7 grudnia 2016 r. wspólników spółki cywilnej A. s. c. - dalej w skrócie: "skarżący") reprezentowanych przez adw. K. B. jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] (dalej w skrócie: "organ II instancji") z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] (dalej w skrócie: "organ I instancji") z dnia [...] października 2016 r. nr [...]. Kwestionowane postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z ujawnieniem w dniu 8 grudnia 2015 r. urządzania gier na automacie poza kasynem gry. W toku postępowania skarżący udzielili pełnomocnictwa adw. K. B. (w dalszej części: "pełnomocnik"). Pełnomocnik przy pierwszej czynności w sprawie przedłożył poświadczony odpis pełnomocnictwa szczególnego złożonego na formularzu PPS-1 w którym w rubryce "44. Adres elektroniczny" wpisano "[...]". W piśmie z dnia 7 września 2016 r. organ I instancji pouczył pełnomocnika o treści art. 144 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2017, poz. 201 ze zm. – dalej w skrócie: "Ordynacja podatkowa") zgodnie z którym doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Jednocześnie wezwał pełnomocnika o potwierdzenie właściwego adresu elektronicznego lub poinformowanie organu o istnieniu ewentualnych przeszkód w możliwości niezakłóconego odbioru pism przekazywanych za pośrednictwem e-PUAP w terminie 7 dni od otrzymania tego pisma. W piśmie tym zawarto również pouczenie, że w przypadku braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie, doręczenia pism procesowych będą kierowane na adres elektroniczny wskazany w poz. 44 poświadczonego odpisu pełnomocnictwa szczególnego. Pismo to zostało doręczone pełnomocnikowi w dniu 12 września 2016 r. W dniu 27 września 2016 r. pracownik organu I instancji w rozmowie telefonicznej z aplikantem adwokackim zatrudnionym w kancelarii, której partnerem jest pełnomocnik, ustalił, że adres elektroniczny wskazany w formularzu pełnomocnictwa jest adresem na który można wysyłać korespondencję z wykorzystaniem systemu e-PUAP, ponadto kancelaria ma doświadczenie w odbiorze korespondencji. Jednocześnie pracownik organu I instancji poinformował, że korespondencja będzie wysyłana na ten adres. Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] organ I instancji wymierzył skarżącym solidarnie karę pieniężną w kwocie 12 000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Decyzja została doręczona drogą elektroniczną z użyciem platformy e-PUAP na wskazany w pełnomocnictwie adres elektroniczny. Pomimo dwukrotnego wysłania przez e-PUAP na wskazany adres elektroniczny zawiadomienia o możliwości odebrania pisma (w dniach 4 października 2016 r. i 12 października 2016r.), decyzja nie została odebrana, wobec czego organ I instancji uznał, że została ona doręczona w dniu 19 października 2016r. W dniu 1 grudnia 2016 r. skarżący wnieśli odwołanie od powyższej decyzji. Jednocześnie złożyli wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w którym podnieśli, że decyzja oraz wszelkie powiadomienia o niej zostały wysłane przez organ I instancji na adres [...], który nie stanowił adresu elektronicznego na platformie e-PUAP zdatnego dla celów doręczeń w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej, lecz był omyłkowo wskazanym w polu 44 formularza PPS-1 adresem skrzynki poczty elektronicznej (faktycznie nie istniejącym do dnia 24 listopada 2016 r.) na prywatnym serwerze. Wobec powyższego pełnomocnik skarżących nie miał możliwości dostępu i zapoznania się z decyzją oraz powiadomieniami o niej, jak również nie są one dla niego w formie elektronicznej dostępne w każdym czasie, także obecnie. Natomiast pierwszy raz uzyskał dostęp do decyzji w siedzibie organu w dniu 29 listopada 2016 r. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że jakikolwiek adres skrzynki poczty elektronicznej nie stanowi "adresu w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy", którego wymaga formularz pełnomocnictwa, a tym samym pełnomocnictwo nie spełniało wymogu z art. 138c §1 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym organ I instancji powinien był wezwać pełnomocnika do usunięcia tego braku formalnego, poprzez wskazanie adresu konta na platformie e-PUAP. Jednocześnie organ nie podjął się zastosowania alternatywnego sposobu doręczenia, poprzez doręczenie w siedzibie organu. W konsekwencji pełnomocnik nie miał żadnej możliwości dostępu do doręczonej mocą fikcji doręczenia decyzji, informacji o dacie uznania jej za doręczoną, oraz datach zawiadomień. Zostały one zapisane na adresie nieistniejącym, do którego pełnomocnik nie mógł się zalogować. Wobec powyższego, zdaniem skarżących, pisma kierowane na wadliwą skrzynkę pocztową nie spełniały wymogu przewidzianego w art. 152a §5 Ordynacji podatkowej. Wskazali również, że przesyłanie korespondencji na adres w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy ma zasadnicze znaczenie, gdyż nawet przy błędzie w określeniu adresu mailowego przyporządkowanego dla celów powiadomień do konta e-PUAP, pełnomocnik przez cały czas ma dostęp do plików decyzji, powiadomień i dat doręczeń po zalogowaniu się na skrytkę na platformie e-PUAP. Informacje te mogą mieć bowiem znaczenie przy składaniu wniosku o przywrócenie terminu procesowego. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] organ II instancji odmówił skarżącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] października 2016 r. nr [...]. Jako podstawę prawną powołał art. 162§1 i 2 oraz art. 163§2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu przytoczył przepisy regulujące instytucję przywrócenia terminu, t. j. art. 162 Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że wnioskujący o przywrócenie terminu powinien uprawdopodobnić wystąpienie przeszkody, na którą powołuje się w we wniosku o przywrócenie terminu, w szczególności uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niego niezależna i istniała cały czas, aż do ostatniego dnia terminu. Zdaniem organu II instancji, decyzja została prawidłowo doręczona pełnomocnikowi w dniu 18 października 2016 r., tj. zgodnie z zasadami określonymi w art. 152a Ordynacji podatkowej. Wskazany przez pełnomocnika w formularzu PPS-1 adres elektroniczny umożliwiał bowiem odbieranie korespondencji kierowanej drogą elektroniczną przez organ przy wykorzystaniu systemu e-PUAP. System ten kierując pismo na zwykły adres elektroniczny tworzy wirtualną skrzynkę na którą przesyłane jest urzędowe poświadczenie doręczenia, które można odebrać i podpisać przy pomocy posiadanego certyfikatu kwalifikowanego bez konieczności logowania się w systemie. Informacja zawiera też link (odnośnik) do wirtualnej skrzynki w której dostępna jest treść pisma przekazanego w formie dokumentu elektronicznego. Wobec powyższego organ nie może przesądzać, czy wskazany w formularzu adres elektroniczny umożliwi odbiorcy odebranie kierowanej do niego korespondencji, a tym bardziej zakwestionować prawidłowość wskazanego adresu elektronicznego i zdecydować o doręczeniu metodą tradycyjną. Doręczenie pisma przez e-PUAP na adres e-mail jest doręczeniem prawidłowym, brak też podstaw prawnych aby obligować strony do założenia konta w systemie e-PUAP na potrzeby doręczania pism. Wskazał też, że doręczanie elektroniczne przy wykorzystaniu zwykłego adresu elektronicznego jest zgodne z ustawą z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne ( t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1114) oraz rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 971), co potwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 11 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 369/15. Dlatego też, zdaniem organu II instancji, skarżący nie wykazali braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W formularzu PPS-1 wskazano adres elektroniczny na który miała być kierowana korespondencja, pełnomocnik wezwany do potwierdzenia adresu elektronicznego pod rygorem kierowania korespondencji w razie braku odpowiedzi na ten adres elektroniczny, nie odpowiedział na wezwanie, ponadto w rozmowie telefonicznej pracownik kancelarii potwierdził prawidłowość adresu. Wobec powyższych czynności pełnomocnik miał wiedzę, jaki adres elektroniczny został wskazany w formularzu i zdaniem organu II instancji nie dochował należytej staranności w podejmowaniu działań w przedmiotowej sprawie. Wskazanie przez pełnomocnika błędnego adresu elektronicznego należy zatem kwalifikować jako winę nieumyślną spowodowaną niedbalstwem zainteresowanego, a pogląd ten został potwierdzony w orzecznictwie sądów administracyjnych. Ponadto skoro pismo zawierające wezwanie o potwierdzenie adresu elektronicznego zostało doręczone w dniu 12 września 2016 r., to zdaniem organu II instancji nie może być uznane za wiarygodne twierdzenie, że pełnomocnik o źle oznaczonym adresie dowiedział się dopiero w dniu 24 listopada 2016 r. W ustawowym terminie skarżący wnieśli skargę na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości i zasądzenia od organu kosztów postępowania. W skardze podniesiony został zarzut naruszenia art. 162 §1 w zw. z art. 152a § 3 i 5 w zw. z art. 138c § 1 oraz art. 144§5 Ordynacji podatkowej poprzez nieuprawnione przyjęcie, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy strony w związku z wniesieniem w dniu 1 grudnia 2016 r. odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] października 2016 r. nr [...], doręczonej zdaniem organu w dniu 18 października 2016 r., a tym samym według organu po terminie, podczas gdy decyzja ta nie została stronie doręczona w taki sposób, aby mogła zapoznać się z jej treścią, niezgodnie z przewidzianymi przez prawo wymogami doręczeń elektronicznych, z uwagi na przesłanie decyzji przez organ I instancji na znajdujący się na prywatnym serwerze adres skrzynki poczty elektronicznej (faktycznie nieistniejący do dnia 24 października 2016 r.), nie zaś na adres w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy, bez spełnienia wymogu przewidzianego art. 152a §5 Ordynacji podatkowej i bez zastosowania alternatywy w postaci możliwości doręczania pełnomocnikowi pism w siedzibie organu, co łącznie uzasadnia wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że w formularzu PPS-1 na skutek oczywistej omyłki zamiast adresu konta na platformie e-PUAP wpisano nieistniejący do dnia 24 listopada 2016 r. adres skrzynki e-mailowej pełnomocnika, wskutek czego pełnomocnik nie mógł zapoznać się z decyzją, powiadomieniami o niej , jak również nie były dla niego dostępne w formie elektronicznej w żadnym czasie, a zatem brak było podstaw do przyjęcia fikcji doręczenia. W dalszej części uzasadnienia skargi powtórzyli argumentację z wniosku o przywrócenie terminu. Powołali ponadto stanowisko Dyrektora Izby Celnej w Gdyni wyrażone w piśmie z dnia 25 listopada 2016 r., iż adres skrzynki pocztowej nie może być traktowany jako adres konta na platformie e-PUAP, lecz wyłącznie jako adres na który otrzyma się powiadomienie o korespondencji przychodzącej na skrytkę e-PUAP. Podnieśli, że organ I instancji błędnie przyjął, iż pełnomocnik otrzymał na podany adres skrzynki pocztowej powiadomienie o przesłanym dokumencie i tylko z uwagi na zaniedbanie i brak jakichkolwiek działań nie uzyskał informacji, iż przedmiotowa decyzja została wydana, tymczasem z uwagi na fakt nieistnienia podanego adresu skrzynki pocztowej, nie otrzymał w rzeczywistości żadnego powiadomienia o istnieniu dokumentu. Zakwestionowali też twierdzenie organu, że pełnomocnik już w dniu 12 września 2016 r. w chwili odebrani pisma w przedmiocie potwierdzenia prawidłowości podanego adresu elektronicznego musiał wiedzieć, że podany został błędny adres, albowiem byłoby to równoznaczne z tym, że pomimo możliwości zapobiegnięcia negatywnym skutkom błędu, świadomie nie podjął żadnych działań tym kierunku, działając na szkodę mocodawcy i swoją. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wskazał ponadto, że pełnomocnik nie dopełnił czynności aby zalogować się do systemu e-PUAP, co umożliwiłoby przeniesienie do konta na tej platformie całej wirtualnej skrzynki z jej zawartością, t. j. wysłanej decyzji z dnia [...] października 2016 r. Ponadto skarżący nie udowodnili w żaden sposób, że wskazany adres był błędny i nie istniał do dnia 24 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi w ramach tej kontroli następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza natomiast nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi. Skarżący zwrócili się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] października 2016 r. o wymierzeniu im solidarnie kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, wskazując, decyzja ta nie została im doręczona w taki sposób, by mogli zapoznać się z jej treścią. Decyzja została wysłana na nieistniejący w rzeczywistości adres skrzynki elektronicznej. Zgodnie z art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej – "o.p.", której przepisy stosuje się w postępowaniach określonych w ustawie o grach hazardowych, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin. Niewątpliwie zatem instytucja przywrócenia terminu została przewidziana jedynie do takich sytuacji, w których doszło do uchybienia terminu. Strona nie może natomiast skutecznie żądać przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego powołując się na wadliwość trybu doręczania pism w postępowaniu podatkowym. Przywrócenie terminu wchodzi w grę wtedy, gdy uchybienie terminu nie jest podawane w wątpliwość. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, natomiast może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2017 r., sygn. I FSK 1756/15, LEX). Odnosząc się do argumentacji skargi wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 144 § 1 o.p. organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy celnych lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (pkt 1), lub za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (pkt 2), przy czym – w myśl art. 144 § 2 o.p. - jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą. W rozpoznawanej sprawie skarżący działali przez pełnomocnika adwokata K. B. Dokument pełnomocnictwa, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, został załączony do pisma z dnia 19 sierpnia 2016 r., na druku PPS-1 określonym w załączniku nr 1 ww. rozporządzenia według wzoru obowiązującego w dniu udzielania pełnomocnictwa. Stosownie do art. 138c § 1 o.p. pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego - także jego adres elektroniczny. Zgodnie z art. 138e o.p. pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej (§ 1), przy czym pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis. Wzór pełnomocnictwa szczególnego został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw (Dz. U. z 2015 r., poz. 2330 ze zm.). Zgodnie zaś z art. 144 § 5 o.p. doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Jednocześnie przez portal podatkowy, o którym mowa w art. 144 § 2 o.p., należy rozumieć system teleinformatyczny administracji podatkowej służący do kontaktu organów podatkowych z podatnikami, płatnikami i inkasentami, a także ich następcami prawnymi oraz osobami trzecimi, w szczególności do wnoszenia podań, składania deklaracji oraz doręczania pism organów podatkowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 3 pkt 14 o.p.). Według art. 152a § 1 o.p., w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma; 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób określony w § 1 pkt 3, organ podatkowy po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (art. 152a § 2 o.p.). W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (art. 152a § 3 o.p.). Zawiadomienia, o których mowa powyżej mogą być tworzone automatycznie i przesyłane przez system teleinformatyczny organu podatkowego, a odbioru tych zawiadomień nie potwierdza się (art. 152a § 4 o.p.). W rozpoznawanej sprawie na druku pełnomocnictwa PPS-1, w poz. 44, znajdującej się w części D.1 dotyczącej danych identyfikacyjnych pełnomocnika, jako adres elektroniczny pełnomocnika wpisany został adres: [...]. Sąd w tym miejscu eksponuje, że określony w załączniku nr 1 ww. rozporządzenia druk pełnomocnictwa (PPS-1) zawiera pouczenie nr 6, w którym explicite przesądza się zarówno o tym, że pełnomocnik będący adwokatem lub radcą prawnym zobowiązany jest podać adres elektroniczny w polu 44 części D.1, jak i o tym, że adres ten jest "adresem w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez organ podatkowy". Pouczenie to skierowane jest do podmiotu, który zobowiązany jest wypełnić druk pełnomocnictwa, a zatem do samego pełnomocnika, a nie organu. Skarżący reprezentowani przez adwokata K. B. podnoszą, że ww. adres elektroniczny był nieprawidłowy; został wpisany omyłkowo i nie spełniał wymogu adresu elektronicznego w rozumieniu art. 138c § 1 in fine o.p. Ponadto, podana błędnie skrzynka pocztowa w chwili składania pełnomocnictwa nie istniała, gdyż została utworzona dopiero 24 listopada 2016 r., dlatego też jako brak formalny pełnomocnictwa powinno to skutkować wezwaniem pełnomocnika będącego adwokatem o uzupełnienie braku złożonego pełnomocnictwa poprzez wskazanie wymaganego przez przepisy prawa podatkowego adresu elektronicznego, tj. adresu konta na platformie e-PUAP. W pierwszej kolejności podkreślić należy, że brak adresu elektronicznego w pełnomocnictwie udzielonym pełnomocnikowi profesjonalnemu nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowania, gdyż tego typu brak w żadnej mierze nie niweczy skuteczności udzielonego pełnomocnictwa. Wymóg wskazania w pełnomocnictwie adresu elektronicznego nie dotyczy istoty stosunku prawnego pełnomocnictwa, lecz wiąże się z przewidzianą w art. 144 § 5 o.p. zasadą doręczania pism pełnomocnikom profesjonalnym za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Brak takiego adresu nie stanowi zatem naruszenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, a w konsekwencji nie podlega konieczności jego wskazania na zasadach usunięcia formalnego braku takiego pełnomocnictwa w trybie art. 169 § 1 o.p. Takie stanowisko wyrażono m.in. w wyroku NSA z dnia 22 marca 2017 r., I GSK 166/17, wyroku WSA w Gdańsku z dnia 31 maja 2017 r., III SA/Gd 278/17, wyroku WSA w Gdańsku z 31 maja 2017 r., III SA/Gd 253/17, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem brak wskazania adresu elektronicznego w treści pełnomocnictwa nie stanowi podstaw do uzupełnienia tego braku w trybie art. 169 § 1 o.p., to tym bardziej wskazanie omyłkowego adresu poczty elektronicznej nie mogłoby nakładać na organ obowiązku wezwania skarżącego (jego pełnomocnika) do usunięcia tego braku we wskazanym trybie. Organ I instancji dostrzegając to, że fachowy pełnomocnik stron mógł wskazać w formularzu omyłkowo nieprawidłowy adres poczty elektronicznej, w wyniku zastosowania art. 155 § 1 o.p., pismem z dnia 7 września 2016 r. poinformował pełnomocnika skarżących o treści art. 144 § 1 i 5 o.p. i jednocześnie poprosił o potwierdzenie właściwego adresu elektronicznego lub poinformowanie organu o istnieniu ewentualnych przeszkód w możliwości niezakłóconego odbioru pism przekazywanych za pośrednictwem e-PUAP w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Pouczono też wyraźnie adwokata K. B. o tym, że w przypadku braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie pisma będą kierowane na adres elektroniczny podany w poz. 44 druku pełnomocnictwa szczególnego. Opisane wezwanie zostało doręczone za pomocą Poczty Polskiej w dniu 12 września 2016 r. Pełnomocnik skarżących na nie nie odpowiedział. Organ podjął też dalej idące działania, w ramach realizacji zasady zaufania (art. 121 o.p.) oraz prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.), a mianowicie skontaktował się telefonicznie z Kancelarią Prawną [...] w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących sposobu doręczenia korespondencji w sprawach, w których występuje w charakterze pełnomocnika adwokat K. B. W toku tej rozmowy pracownik kancelarii wyjaśnił, iż adres elektroniczny wskazany w formularzu pełnomocnictwa, na który należy kierować korespondencję z wykorzystaniem systemu e-PUAP jest prawidłowy. Na tę okoliczność w dniu 27 września 2016 r. sporządzona została adnotacja urzędowa przez Kierownika Referatu Akcyzy i Gier Urzędu Celnego w [...]. W świetle tych okoliczności, należy stwierdzić, że organy podjęły wszelkie możliwe działania celem wyjaśnienia, czy podany w pełnomocnictwie adres był zgodny z intencją pełnomocnika, umożliwiając tym samym ewentualne działania naprawcze, sprowadzające się do podanie innego – prawidłowego – adresu elektronicznego. Skarżący twierdzą, że błędnie podany adres poczty elektronicznej winien zostać usunięty poprzez wezwanie w trybie przewidzianym dla usuwania braków formalnych pism. Jednakże jak już wyjaśniono, pełnomocnictwo nie jest podaniem w rozumieniu art. 168 o.p., dlatego też art. 169 § 1 o.p. nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten ma zastosowanie, ale do podań, których braki uniemożliwiają nadanie im właściwego biegu, przy czym mogą być to również braki związane z wadliwością dokumentu zawierającego umocowanie do działania w imieniu strony postępowania. Wskazanie błędnego adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego w żadnej mierze nie stanowi przeszkody w doręczaniu takiej osobie pism przez organ podatkowy. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie, Naczelnik Urzędu Celnego zgodnie z pouczeniem w nim wyrażonym, skutecznie doręczył stronom decyzję o wymierzeniu kary poprzez jej wyekspediowanie na adres podany przez pełnomocnika. Sąd podziela tym samym stanowisko, na które powołuje się DIC, wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie o sygnaturze I SA/Kr 369/15, w którego uzasadnieniu stwierdzono, iż ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w art. 20a ust. 1 wskazuje na dwa równorzędne sposoby identyfikacji użytkownika systemów teleinformatycznych - przez zastosowanie kwalifikowanego certyfikatu przy zachowaniu zasad przewidzianych w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450, z późn. zm.), lub profilu zaufanego ePUAP. Zgodnie z § 15 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych wydanego na podstawie art. 16 ust. 3 ww. ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (rozporządzenie weszło w życie 30 października 2011 r. bez przepisów przejściowych dotyczących rozpoznawanej sprawy) odbiór, przez adresata, pisma doręczanego elektronicznie przez organ następuje "przez opatrzenie poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym umożliwiającym identyfikację podpisującego w sposób określony w art. 20a ust. 1 lub 2 ustawy" o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Z kolei § 16 tegoż rozporządzenia stanowi, że po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata: 1) udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia; 2) udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia. W konsekwencji, w świetle powołanych wyżej przepisów, zgodzić się wypada z poglądem organu, iż dopuszczalne jest wysyłanie na "zwykły" adres poczty elektronicznej linku, aktywowanego przez podatnika podpisem elektronicznym i w ten sposób udostępniana jest treść decyzji (w formie dokumentu elektronicznego). Mając na uwadze wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, Sąd stwierdza że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] została doręczona skutecznie, a czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji rozpoczął swój bieg 18 października 2016 r. (dzień doręczenia pierwszego zawiadomienia – 4 października 2016 r.). W konsekwencji ostatecznym terminem na wniesienie odwołania był dzień 2 listopada 2016 r. Odwołanie skarżących zostało natomiast nadane w Urzędzie Pocztowym [...] w dniu 1 grudnia 2016 r., czyli z naruszeniem terminu o jakim mowa w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. W świetle zgromadzonego w aktach materiału dowodowego nie budzi też wątpliwości, że pełnomocnik stron poprzez wprowadzenie do urzędowego formularza adresu nieprawidłowego i jak twierdzi nieistniejącego w chwili sporządzania pełnomocnictwa, dopuścił się nieusprawiedliwionego niedbalstwa w wykonywaniu swych obowiązków. Tak samo należało ocenić jego brak reakcji na jasno sformułowane wezwanie organu I instancji do wyjaśnienia kwestii adresu elektronicznego. Skoro więc wykazano skuteczność doręczenia decyzji organu I instancji, jej kwestionowanie przez skarżących nie może przekonywać o braku winy w niedochowaniu terminu. Tym samym odmowa przywrócenia uchybionego terminu jest słuszna i znajduje oparcie w powołanych wyżej przepisach Ordynacji podatkowej. Z wszystkich tych przyczyn, uznając, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło