II SA/Rz 425/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2025 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.N. na uchwałę Rady Gminy Czudec z dnia 24 sierpnia 2001 r., nr XXXIII/226/2001 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia dotyczącego działki nr [...] - postanawia - I. odrzucić skargę, II. zwrócić Skarżącemu kwotę 300 (słownie: trzysta złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. W dniu 27 marca 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga S.N. na uchwałę Rady Gminy Czudec z dnia 24 sierpnia 2001 r., nr XXXIII/226/2001 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej działki nr [...] położonej w P., (dalej: "Uchwała"). W odpowiedzi z dnia 15 maja 2025 r. na wezwanie Sądu pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił, że przed złożeniem skargi Skarżący nie składał wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a." Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu. Sąd odrzuca skargę postanowieniem, a jej odrzucenie może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (art. 58 § 3 p.p.s.a.). Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm.) - dalej: "u.s.g.", zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepis ten otrzymał zacytowane brzmienie na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) - dalej: "ustawa nowelizująca", od dnia jej wejścia w życie, tj. od dnia 1 czerwca 2017 r. ustawa nowelizująca wprowadziła również zmiany m. in. w p.p.s.a. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy nowelizującej przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (tj. p.p.s.a.), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2 (tj. u.s.g.), art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Z przytoczonej powyżej regulacji wynika, że dla ustalenia, jakie brzmienie przepisów art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz art. 101 u.s.g. należy stosować w danej sprawie, rozstrzygająca jest nie data wniesienia skargi, lecz data wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do brzmienia art. 101 ust. 1 u.s.g. obowiązującego do 31 maja 2017 r. każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3 u.s.g.). Zaskarżona w niniejszej sprawie Uchwała została podjęta przed wejściem w życie ww. ustawy nowelizującej, a zatem zastosowanie w sprawie znajdą przepisy art. 52 i art. 53 p.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 czerwca 2017 r. Zgodnie z art. 52 p.p.s.a., w brzmieniu sprzed omawianej nowelizacji, skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. Sąd, po wniesieniu skargi, może uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę (§ 3). W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (§ 4). W myśl natomiast art. 53 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu sprzed omawianej nowelizacji, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z cytowanymi wyżej przepisami korespondowało brzmienie art. 101 ust. 1 u.s.g., który przed nowelizacją stanowił, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. W rozpatrywanej sprawie wniesienie skargi nie zostało poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co wynika z zawartego w odpowiedzi na wezwanie Sądu oświadczenia profesjonalnego pełnomocnika Skarżącego. A zatem, wobec brzmienia art. 101 ust. 1 u.s.g. w zw. z art. 52 P.p.s.a. sprzed nowelizacji, należy stwierdzić, że Skarżący nie spełnił przesłanki warunkującej skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi bez uprzedniego wyczerpania przysługującego środka zaskarżenia, tj. wymaganego przez ustawę wezwania do usunięcia naruszenia, jest niedopuszczalne i skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., o czym postanowiono w pkt I sentencji postanowienia. Natomiast rozstrzygnięcie zawarte w pkt. II znajduje swoje uzasadnienie w treści art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. obligującym Sąd do zwrotu z urzędu całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego.