II SA/Rz 426/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-07-12
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Paweł Zaborniak, Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania, strona może skutecznie żądać przywrócenia terminu, powołując się na wadliwość trybu doręczania pism w postępowaniu podatkowym, w szczególności na wskazanie błędnego adresu elektronicznego w pełnomocnictwie?Ratio decidendi
Instytucja przywrócenia terminu jest przewidziana jedynie do sytuacji, w których doszło do uchybienia terminu bez winy strony. Strona nie może skutecznie żądać przywrócenia terminu, powołując się na wadliwość trybu doręczania pism, w tym na wskazanie błędnego adresu elektronicznego w pełnomocnictwie, jeśli uchybienie terminu nastąpiło wskutek niedbalstwa. Skuteczne doręczenie decyzji organu I instancji na wskazany w pełnomocnictwie adres elektroniczny, mimo jego późniejszego zakwestionowania przez pełnomocnika, oznacza, że termin do wniesienia odwołania został dochowany, a odmowa przywrócenia terminu jest słuszna.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Dyrektora Izby Celnej odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego o nałożeniu kary pieniężnej. Pełnomocnik skarżących, adwokat, wskazał w pełnomocnictwie adres elektroniczny, który okazał się nieprawidłowy lub nieistniejący. Organ I instancji wysłał decyzję na ten adres, a wobec braku reakcji, po ponownym zawiadomieniu, uznał ją za doręczoną. Pełnomocnik twierdził, że nie miał możliwości zapoznania się z decyzją i uzyskał dostęp do niej dopiero po pewnym czasie w siedzibie organu, co uzasadniało wniosek o przywrócenie terminu do odwołania.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M. W. i P. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala-
II SA/Rz 426/17
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi MW, PP w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 162 § 1 i 2 oraz art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.) – dalej: "o.p.".
Z jego uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że w toku prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z urzędu postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie [...] w lokalu [...], tj. poza kasynem gry, swój udział jako pełnomocnika MW i PP zgłosił pismem z 19.08.2016 r. adw. KB. Do pisma dołączył uwierzytelnioną za zgodność z oryginałem kopię udzielonego przez ww. osoby pełnomocnictwa szczególnego do reprezentowania ich w tej sprawie, gdzie w rubryce nr 44 formularza pełnomocnictwa (adres elektroniczny) wskazano: [...].
Pismem z dnia 7 września 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] poinformował pełnomocnika, że zgodnie z art. 144 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zm.) – dalej: "o.p.", doręczenia pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Organ wskazał, że na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów o.p. zasadą pozostaje doręczanie korespondencji profesjonalnemu pełnomocnikowi z pomocą środków komunikacji elektronicznej na wskazany adres elektroniczny. Doręczanie korespondencji na tradycyjny adres pocztowy, w sposób określony w art. 144 § 1 pkt 1 o.p. jest możliwe wyłącznie w przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Mając na uwadze powyższe, organ wezwał pełnomocnika do potwierdzenia właściwego adresu elektronicznego lub poinformowania o istnieniu ewentualnych przeszkód w możliwości niezakłóconego odbioru pism przekazywanych za pośrednictwem e-PUAP, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.
Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że wezwanie doręczono pełnomocnikowi w dniu 12.09.2016 r., jednakże pozostało bez odpowiedzi.
Decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wymierzył MW i PP solidarnie jako wspólnikom spółki cywilnej [...], karę pieniężną w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na opisanym na wstępie automacie poza kasynem gry. Z akt sprawy wynika, że w dniu 4.10.2016 r. organ przesłał na adres: [...] zawiadomienie o możliwości pobrania opisanej wyżej decyzji w formie dokumentu elektronicznego, a wobec braku reakcji ze strony adresata – w dniu 12.10.2016 r. przesłał powtórne zawiadomienie, jednakże pełnomocnik nie odebrał wskazanego dokumentu.
W dniu 1 grudnia 2016 r. pełnomocnik MW i PP nadał w placówce operatora pocztowego, skierowany do Dyrektora Izby Celnej w [...] za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego w [...], wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od opisanej wyżej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...]. Uzasadniając zgłoszone żądanie skarżący podał, że organ I instancji wysłał decyzję oraz wszelkie powiadomienia na "adres skrzynki e-mailowej pełnomocnika, który nie stanowił adresu elektronicznego na platformie e-PUAP zdatnego dla celów doręczeń w rozumieniu o.p., lecz został omyłkowo wskazany w formularzy PPS-1 jako adres skrzynki poczty elektronicznej na prywatnym serwerze, wskutek czego pełnomocnik nie miał możliwości dostępu i zapoznania się z decyzją. Dostęp do decyzji uzyskał dopiero w dniu 29 listopada 2016 r. w siedzibie organu.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że skarżący w postępowaniu toczącym się przed Naczelnikiem Urzędu Celnego w [...], byli reprezentowani przez pełnomocnika - adwokata KB, który pismem z dnia 19 sierpnia 2016 r. zgłosił swój udział w postępowaniu. Do wspomnianego pisma pełnomocnik dołączył uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa szczególnego sporządzonego na formularzu PPS-1, w którym wskazał następujący adres elektroniczny: [...]. Organ odwoławczy wskazał, że wprawdzie nie uzyskał odpowiedzi na wezwanie z dnia 7 września 2016 r., niemniej jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy adnotacji urzędowej sporządzonej w dniu 27 września 2016 r. przez Kierownika Referatu Akcyzy i Gier Urzędu Celnego w [...], w dniu 27 września 2016 r. skontaktował się on telefonicznie z Kancelarią Prawną [...], w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących sposobu doręczania korespondencji w sprawach, w których jako pełnomocnik występował adwokat KB. Udzielająca informacji aplikantka adwokacka - SG wyjaśniła, że adres elektroniczny wskazany w pełnomocnictwach szczególnych (tj. [...]) jest adresem, na który można wysyłać korespondencję z wykorzystaniem platformy e-PUAP i stwierdziła, że kancelaria ma doświadczenie w odbiorze korespondencji w systemie e-PUAP. W konsekwencji powyższego, decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia 3 października 2016 r. została wysłana drogą elektroniczną z użyciem platformy e-PUAP na adres elektroniczny wskazany w pełnomocnictwie szczególnym i uznana za doręczoną w dniu 18 października 2016 r.
Zdaniem organu odwoławczego wskazywana przez pełnomocnika okoliczność, iż adres elektroniczny podany w pełnomocnictwie nie spełniał wymogów o.p., przez co kierowanie na ten adres korespondencji przez organ winno być uznane za bezskuteczne, nie może uzasadniać przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Podany przez pełnomocnika adres elektroniczny, choć jest adresem poczty elektronicznej a nie adresem skrytki w systemie e-PUAP, nie przekreśla możliwości odbioru korespondencji kierowanej drogą elektroniczną przez organ do pełnomocnika przy wykorzystaniu systemu e-PUAP. W ocenie organu nie może zatem po rodzaju wskazanego w pełnomocnictwie adresu elektronicznego przesądzić, czy odbiorca będzie mógł odebrać kierowaną do niego korespondencję, a tym bardziej zakwestionować prawidłowość wskazanego adresu elektronicznego i zdecydować o doręczaniu korespondencji drogą tradycyjną, a więc wbrew wskazaniom pełnomocnictwa i wbrew przepisom o.p. Doręczenie pisma przez e-PUAP na adres e-mail jest bowiem w skutecznym doręczeniem w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej brak jest również podstaw prawnych, by obligować strony do zakładania konta w systemie e-PUAP na potrzeby doręczania pism. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że doręczanie elektroniczne przy wykorzystaniu "zwykłego" adresu poczty elektronicznej podatnika nie jest także sprzeczne z ustawą z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, z tym jednak, że nie polega ono na przesyłaniu na taki adres dokumentów, ale przesyłaniu linku, z którego, po odpowiednim uwierzytelnieniu, można pobrać dokument (tu: decyzję podatkową).
W ocenie organu, w świetle przytoczonych okoliczności pełnomocnik skarżących nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Wskazał bowiem sam na druku PPS-1 adres elektroniczny, na który miała być kierowana do niego korespondencja, zaś na wezwanie organu z dnia 7 września 2016 r. nie udzielił odpowiedzi. Pełnomocnik miał zatem wiedzę, iż na pełnomocnictwie wskazał adres elektroniczny [...]. O ile, jak sam twierdzi, mógł omyłkowo podać w treści pełnomocnictwa błędny adres, o tyle brak reakcji pełnomocnika po wyraźnym i jednoznacznym wskazaniu tego adresu w wezwaniu organu należało uznać za jego potwierdzenie. Podniesioną we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania kwestię wskazania przez pełnomocnika błędnego adresu elektronicznego należy zatem kwalifikować jako winę nieumyślną spowodowaną niedbalstwem zainteresowanego. Tym samym, bez względu na powody omyłki w adresie elektronicznym, bezsprzecznie wina pełnomocnika wystąpiła.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożonej na to postanowienie pełnomocnik MW i PP, wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 162 § 1 w zw. z art. 152a § 3 i 5 w zw. z art. 138c § 1 i art. 144 § 5 o.p. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że pełnomocnik skrzącego nie uprawdopodobnił braku winy strony w związku z wniesieniem w dniu 1 grudnia 2016 r. odwołania od decyzji naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] października 2016 r., doręczonej zdaniem organu w dniu 18 października 2016 r., a tym samym według organu po terminie, podczas gdy decyzja ta nie została skarżącemu doręczona w taki sposób, aby mogła się zapoznać z jej treścią, niezgodnie z przewidzianymi przez prawo wymogami doręczeń elektronicznych, z uwagi na przesłanie ww. decyzji przez organ I-instancji na znajdujący się na prywatnym serwerze adres skrzynki poczty elektronicznej (faktycznie nieistniejący do dnia 24 listopada 2016 r.), nie zaś na "adres w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy", bez spełnienia wymogu przewidzianego art. 152a § 5 o.p. i bez zastosowania alternatywy w postaci możliwości doręczania pełnomocnikowi pism w siedzibie organu, co łącznie uzasadnia wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi w ramach tej kontroli następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza natomiast nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
W rozpoznawanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi.
Skarżący zwrócili się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] października 2016 r. o wymierzeniu im solidarnie kary pieniężnej w wysokości 12 000 zł za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry, wskazując, decyzja ta nie została im doręczona w taki sposób, by mogli zapoznać się z jej treścią. Decyzja została wysłana na nieistniejący w rzeczywistości adres skrzynki elektronicznej.
Zgodnie z art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej – "o.p.", której przepisy stosuje się w postępowaniach określonych w ustawie o grach hazardowych, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Niewątpliwie zatem instytucja przywrócenia terminu została przewidziana jedynie do takich sytuacji, w których doszło do uchybienia terminu. Strona nie może natomiast skutecznie żądać przywrócenia terminu do złożenia środka odwoławczego powołując się na wadliwość trybu doręczania pism w postępowaniu podatkowym. Przywrócenie terminu wchodzi w grę wtedy, gdy uchybienie terminu nie jest podawane w wątpliwość. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, natomiast może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2017 r., sygn. I FSK 1756/15, LEX).
Odnosząc się do argumentacji skargi wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 144 § 1 o.p. organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy celnych lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów (pkt 1), lub za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej (pkt 2), przy czym – w myśl art. 144 § 2 o.p. - jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą.
W rozpoznawanej sprawie skarżący działali przez pełnomocnika adwokata KB. Dokument pełnomocnictwa, jak wynika z akt administracyjnych sprawy, został załączony do pisma z dnia 19 sierpnia 2016 r., na druku PPS-1 określonym w załączniku nr 1 ww. rozporządzenia według wzoru obowiązującego w dniu udzielania pełnomocnictwa.
Stosownie do art. 138c § 1 o.p. pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego - także jego adres elektroniczny. Zgodnie z art. 138e o.p. pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej (§ 1), przy czym pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis. Wzór pełnomocnictwa szczególnego został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw (Dz. U. z 2015 r., poz. 2330 ze zm.).
Zgodnie zaś z art. 144 § 5 o.p. doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Jednocześnie przez portal podatkowy, o którym mowa w art. 144 § 2 o.p., należy rozumieć system teleinformatyczny administracji podatkowej służący do kontaktu organów podatkowych z podatnikami, płatnikami i inkasentami, a także ich następcami prawnymi oraz osobami trzecimi, w szczególności do wnoszenia podań, składania deklaracji oraz doręczania pism organów podatkowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 3 pkt 14 o.p.).
Według art. 152a § 1 o.p., w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego organ podatkowy przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: 1) informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego; 2) wskazanie adresu elektronicznego, z którego adresat może pobrać pismo i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia pisma; 3) pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym organu podatkowego, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru w określony sposób. W przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego w sposób określony w § 1 pkt 3, organ podatkowy po upływie 7 dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma (art. 152a § 2 o.p.). W przypadku nieodebrania pisma doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (art. 152a § 3 o.p.). Zawiadomienia, o których mowa powyżej mogą być tworzone automatycznie i przesyłane przez system teleinformatyczny organu podatkowego, a odbioru tych zawiadomień nie potwierdza się (art. 152a § 4 o.p.).
W rozpoznawanej sprawie na druku pełnomocnictwa PPS-1, w poz. 44, znajdującej się w części D.1 dotyczącej danych identyfikacyjnych pełnomocnika, jako adres elektroniczny pełnomocnika wpisany został adres: [...]. Skarżący reprezentowani przez adwokata KB podnoszą, że ww. adres elektroniczny był nieprawidłowy; został wpisany omyłkowo i nie spełniał wymogu adresu elektronicznego w rozumieniu art. 138c § 1 in fine o.p. Ponadto, podana błędnie skrzynka pocztowa w chwili składania pełnomocnictwa nie istniała, gdyż została utworzona dopiero 24 listopada 2016 r., dlatego też jako brak formalny pełnomocnictwa powinno to skutkować wezwaniem pełnomocnika będącego adwokatem o uzupełnienie braku złożonego pełnomocnictwa poprzez wskazanie wymaganego przez przepisy prawa podatkowego adresu elektronicznego, tj. adresu konta na platformie e-PUAP.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że brak adresu elektronicznego w pełnomocnictwie udzielonym pełnomocnikowi profesjonalnemu nie stanowi przeszkody w prowadzeniu postępowania, gdyż tego typu brak w żadnej mierze nie niweczy skuteczności udzielonego pełnomocnictwa. Wymóg wskazania w pełnomocnictwie adresu elektronicznego nie dotyczy istoty stosunku prawnego pełnomocnictwa, lecz wiąże się z przewidzianą w art. 144 § 5 o.p. zasadą doręczania pism pełnomocnikom profesjonalnym za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Brak takiego adresu nie stanowi zatem naruszenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego, a w konsekwencji nie podlega konieczności jego wskazania na zasadach usunięcia formalnego braku takiego pełnomocnictwa w trybie art. 169 § 1 o.p. Takie stanowisko wyrażono m.in. w wyroku NSA z dnia 22 marca 2017 r., I GSK 166/17, wyroku WSA w Gdańsku z dnia 31 maja 2017 r., III SA/Gd 278/17, wyroku WSA w Gdańsku z 31 maja 2017 r., III SA/Gd 253/17, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro zatem brak wskazania adresu elektronicznego w treści pełnomocnictwa nie stanowi podstaw do uzupełnienia tego braku w trybie art. 169 § 1 o.p., to tym bardziej wskazanie omyłkowego adresu poczty elektronicznej nie mogłoby nakładać na organ obowiązku wezwania skarżącego (jego pełnomocnika) do usunięcia tego braku we wskazanym trybie.
Organ I instancji dostrzegając to, że fachowy pełnomocnik stron mógł wskazać w formularzu omyłkowo nieprawidłowy adres poczty elektronicznej, w wyniku zastosowania art. 155 § 1 o.p., pismem z dnia 7 września 2016 r. poinformował pełnomocnika skarżących o treści art. 144 § 1 i 5 o.p. i jednocześnie poprosił o potwierdzenie właściwego adresu elektronicznego lub poinformowanie organu o istnieniu ewentualnych przeszkód w możliwości niezakłóconego odbioru pism przekazywanych za pośrednictwem e-PUAP w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Pouczono też wyraźnie adwokata KB o tym, że w przypadku braku odpowiedzi w wyznaczonym terminie pisma będą kierowane na adres elektroniczny podany w poz. 44 druku pełnomocnictwa szczególnego. Opisane wezwanie zostało doręczone za pomocą Poczty Polskiej w dniu 12 września 2016 r. Organ podjął też dalej idące działania, w ramach realizacji zasady zaufania (art. 121 o.p.) oraz prawdy obiektywnej (art. 122 o.p.), a mianowicie skontaktował się telefonicznie z Kancelarią Prawną [...] w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących sposobu doręczenia korespondencji w sprawach, w których występuje w charakterze pełnomocnika adwokat KB. W toku tej rozmowy pracownik kancelarii wyjaśnił, iż adres elektroniczny wskazany w formularzu pełnomocnictwa, na który należy kierować korespondencję z wykorzystaniem systemu e-PUAP jest prawidłowy. Na tę okoliczność w dniu 27 września 2016 r. sporządzona została adnotacja urzędowa przez Kierownika Referatu Akcyzy i Gier Urzędu Celnego w [...].
W świetle tych okoliczności, nie można twierdzić, że organy zaniechały prób wyjaśnienia błędnego wskazania przez adwokata adresu poczty elektronicznej. Skarżący twierdzą, że błędnie podany adres poczty elektronicznej winien zostać usunięty poprzez wezwanie w trybie przewidzianym dla usuwania braków formalnych pism. Jednakże jak już wyjaśniono, pełnomocnictwo nie jest podaniem w rozumieniu art. 168 o.p., dlatego też art. 169 § 1 o.p. nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Przepis ten ma zastosowanie, ale do podań, których braki uniemożliwiają nadanie im właściwego biegu, przy czym mogą być to również braki związane z wadliwością dokumentu zawierającego umocowanie do działania w imieniu strony postępowania. Niewskazanie adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego w żadnej mierze nie stanowi przeszkody w doręczaniu takiej osobie pism przez organ podatkowy. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie, Naczelnik Urzędu Celnego zgodnie z pouczeniem w nim wyrażonym, skutecznie doręczył stronom decyzję o wymierzeniu kary poprzez jej wyekspediowanie na adres podany przez pełnomocnika.
Sąd podziela tym samym stanowisko, na które powołuje się DIC, wyrażone w wyroku WSA w Krakowie z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie o sygnaturze I SA/Kr 369/15, w którego uzasadnieniu stwierdzono, iż ustawa o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne w art. 20a ust. 1 wskazuje na dwa równorzędne sposoby identyfikacji użytkownika systemów teleinformatycznych - przez zastosowanie kwalifikowanego certyfikatu przy zachowaniu zasad przewidzianych w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450, z późn. zm.), lub profilu zaufanego ePUAP. Zgodnie z § 15 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych wydanego na podstawie art. 16 ust. 3 ww. ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (rozporządzenie weszło w życie 30 października 2011 r. bez przepisów przejściowych dotyczących rozpoznawanej sprawy) odbiór, przez adresata, pisma doręczanego elektronicznie przez organ następuje "przez opatrzenie poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym umożliwiającym identyfikację podpisującego w sposób określony w art. 20a ust. 1 lub 2 ustawy" o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Z kolei § 16 tegoż rozporządzenia stanowi, że po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata:
1) udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia;
2) udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia.
W konsekwencji, w świetle powołanych wyżej przepisów, zgodzić się wypada z poglądem organu, iż dopuszczalne jest wysyłanie na "zwykły" adres poczty elektronicznej linku, aktywowanego przez podatnika podpisem elektronicznym i w ten sposób udostępniana jest treść decyzji (w formie dokumentu elektronicznego).
Mając na uwadze wszystkie okoliczności niniejszej sprawy, Sąd stwierdza że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego w [...] została doręczona skutecznie, a czternastodniowy termin do wniesienia odwołania od tej decyzji rozpoczął swój bieg 18 października 2016 r. (dzień doręczenia pierwszego zawiadomienia – 4 października 2016 r.). W konsekwencji ostatecznym terminem na wniesienie odwołania był dzień 2 listopada 2016 r. Odwołanie skarżących zostało natomiast nadane w Urzędzie Pocztowym [....] w dniu 1 grudnia 2016 r., czyli z naruszeniem terminu o jakim mowa w art. 223 § 2 pkt 1 o.p. W świetle zgromadzonego w aktach materiału dowodowego nie budzi też wątpliwości, że pełnomocnik stron poprzez wprowadzenie do urzędowego formularza adresu nieprawidłowego i jak twierdzi nieistniejącego w chwili sporządzania pełnomocnictwa, dopuścił się nieusprawiedliwionego niedbalstwa w wykonywaniu swych obowiązków. Tak samo należało ocenić jego brak reakcji na jasno sformułowane wezwanie organu I instancji do wyjaśnienia kwestii adresu elektronicznego. Skoro więc wykazano skuteczność doręczenia decyzji organu I instancji, jej kwestionowanie przez skarżących nie może przekonywać o braku winy w niedochowaniu terminu. Tym samym odmowa przywrócenia uchybionego terminu jest słuszna i znajduje oparcie w powołanych wyżej przepisach Ordynacji podatkowej.
Z wszystkich tych przyczyn, uznając, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło